Skip to content
Tuesday, November 17, 2026 6 Jumada al-Thaniyah 1448 AH Dhuhr 11:44
Muqdisho 29°C
Breaking: Somalia iyo Türkiye oo kala saxiixday heshiis lagu xoojinayo ilaalinta qoyska iyo adeegyada bulshada
Breaking News
Axadle
Axadle Newsroom Somalia Af-Soomaali

Somalia iyo Türkiye oo kala saxiixday heshiis lagu xoojinayo ilaalinta qoyska iyo adeegyada bulshada

Follow
Newsroom published Updated 23 minutes ago 3-minute read
Somalia, Türkiye sign agreement to strengthen family protection and social services

Muqdisho — Dawladaha Soomaaliya iyo Türkiye ayaa maalintii Sabtida kala saxiixday heshiis is-afgarad oo dhidibbada loogu aasayo iskaashi ballaaran oo la xiriira adeegyada bulshada, badbaadada qoyska, iyo dhowridda xuquuqda aasaasiga ah ee haweenka iyo carruurta.

Heshiiskan taariikhiga ah oo ka dhacay magaalada Antalya ee dalka Türkiye, intii uu socday shirweynaha cimilada ee Qaramada Midoobay ee COP31, waxaa dhanka xukuumadda Federaalka Soomaaliya u saxiixday Wasiirka Horumarinta Qoyska iyo Xuquuqul Insaanka, Khadija Mohamed Al-Makhzoumi, halka dowladda Türkiye ay matalaysay Wasiirka Qoyska iyo Adeegyada Bulshada, Mahinur Özdemir Göktaş.

Sida ay caddeysay Wasaaradda Horumarinta Qoyska iyo Xuquuqul Insaanka ee Soomaaliya, is-afgaradkan ayaa abuuri doona qaab-dhismeed rasmi ah oo labada dhinac isaga kaashanayaan dejinta siyaasadaha daryeelka bulshada, is-dhaafsiga xirfadaha iyo aqoonta, iyo tayeynta adeegyada daryeelka ee la siiyo qaybaha bulshada ee u nugul dhibaatooyinka.

Qodobbada heshiiska ayaa si gaar ah u taabanaya ilaalinta xuquuqda haweenka iyo dhallaanka, la-dagaallanka iyo ka-hortagga noocyada kala duwan ee xadgudubyada lagula kaco dumarka, iyo qaadista tallaabooyin dhab ah oo carruurta lagaga gaashaamanayo halista kaga imaan karta baraha internet-ka iyo aaladaha tiknolojiyadda casriga ah.

Qorshahan wuxuu sidoo kale jideynayaa in wada-jir looga shaqeeyo tayeynta adeegyada caafimaadka iyo tacliinta, iyadoo mudnaan gaar ah la siinayo hirgelinta barnaamijyo daryeel iyo dhaqan-celin ah oo loogu talagalay dadka naafada ah iyo dadka da’da ah ee u baahan gargaarka gaarka ah.

Labada dowladood waxay kaloo heshiiska ku xuseen inay si wadajir ah u qabanqaabiyaan tababarro xirfadeed, shirar, iyo siminaarro kor loogu qaadayo aqoonta hawl-wadeennada adeegyada arrimaha bulshada, si loo xoojiyo xirfadahooda loona dardargeliyo is-weydaarsiga waayo-aragnimada shaqo.

“Heshiiskani waxa uu tallaabo muhiim ah u yahay geeddi-socodka horumarinta adeegyada bulshada ee Soomaaliya,” ayay tiri Al-Makhzoumi, iyada oo xustay in dowladda Soomaaliya ay higsaneyso inay si buuxda uga faa’iidaysato khibradaha dalalka saaxiibka dhow la ah, gaar ahaan Türkiye, si loo adkeeyo amniga qoysaska loona xaqiijiyo badqabka iyo xuquuqda haweenka iyo carruurta.

Dhinaca kale, wasiiradda Soomaaliyeed waxay khudbad ka jeedisay dood-cilmiyeed barbar-socotay shirka COP31, taas oo si gaar ah loogu lafo-guray cawaaqibta ka dhalan karta isbeddelka cimilada, xiriirka uu la leeyahay daryeelka bulshada, iyo kor-u-qaadista awoodda haweenka.

Waxay tilmaantay in masiibooyinka soo noqnoqda ee abaaraha iyo fatahaadaha ay dhabar-jab weyn ku noqdeen qoysaska Soomaaliyeed, gaar ahaan haweenka iyo dhallaanka, kuwaas oo wajahaya duruufo adag maadaama dhibaatooyinka cimiladu ay curyaamiyeen ilahoodii nololeed iyo helitaankii adeegyada lagama-maarmaanka u ahaa badbaadada nolosha.

Al-Makhzoumi waxay beesha caalamka ugu baaqday in maalgelinta loogu talagalay la-qabsiga cimilada la gaarsiiyo bulshooyinka dhibaatadu sida tooska ah u saameysay, gaar ahaan qoysaska ku dhaqan dhulka miyiga ah ee ay waxyeellada ugu daran ka soo gaarto abaaraha ba’an iyo daadadka.

Wasiiraddu waxay sidoo kale carrabka ku adkeysay muhiimadda ay leedahay in haweenka si buuxda looga qaybgeliyo diyaarinta siyaasadaha cimilada iyo xeeladaha la-qabsiga deegaanka, maadaama ay door lama-huraan ah ku leeyihiin adkeynta dhabar-adayga iyo badbaadada bulshada dhexdeeda.

Heshiiskan labada dhinac ayaa yimid xilli ay Soomaaliya dadaal xooggan ugu jirto sidii ay u heli lahayd taageero caalami ah oo lagu horumarinayo adeegyada asaasiga ah ee bulshada, lagana gargaarayo dadka ay tabaaleeyeen xaaladaha bini’aadantinimo iyo aafooyinka dabiiciga ah ee ka dhashay isbeddelka cimilada.

Türkiye ayaa ahayd mid ka mid ah saaxiibbada ugu daacadsan Soomaaliya tan iyo markii Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan uu booqasho taariikhi ah ku yimid magaalada Muqdisho sannadkii 2011-kii, xilligaas oo dalka ay ka jireen abaaro ba’an iyo macaluul baahsan oo halis geliyay malaayiin qof.

Wixii ka dambeeyay xilligaas, xukuumadda Ankara waxay Soomaaliya u fidisay gurmad bini’aadantinimo oo joogto ah, waxayna maalgelisay mashaariic waaweyn oo dhinacyada waxbarashada, caafimaadka, dib-u-dhiska kaabayaasha dhaqaalaha, iyo xoojinta hay’adaha dowliga ah.

Waxa intaas dheer in labada dal ay horey u sii ballaariyeen iskaashigooda ballaaran ee ku saabsan difaaca, tayeynta iyo tababarka ciidamada qalabka sida, ilaalinta amniga badaha, iyo ka-faa’iidaysiga kheyraadka tamarta.

Is-afgaradkan cusub ayaa sii qoto-dheereynaya xiriirka labada dowladood, iyadoo markan xoogga la saarayo horumarinta fayo-qabka bulshada, badbaadada qoyska, iyo u-gurmashada dadka ugu nugul bulshada Soomaaliyeed.

Sidee u aragtaa warbixintan?

0 votes