Muqdisho (AX) — Madaxweynaha Soomaaliya Hassan Sheikh Mohamud ayaa maalintii Arbacaadii xilka ka xayuubiyay Guddoomiyihii Maxkamadda Sare ee dalka Baashe Yusuf Ahmed, isagoo jagadaas dib ugu soo celiyay Ibrahim Idle Suleiman oo xilka kaga horreeyay, kaddib markii ay soo bexeen cabashooyin ka yimid garsoorayaal iyo hawlwadeennada sharciga oo la xiriira hannaanka caddaaladda.
War-saxaafadeed ka soo baxay madaxtooyada ayaa lagu sheegay in go’aankan uu salka ku hayo tabashooyin ay muujiyeen garsoorayaasha, shaqaalaha garsoorka iyo bahda sharciga, kuwaas oo ku baaqayay in la helo garsoor hufan, caddaalad ah oo dhexdhexaad ah.
- Advertisement -
Madaxtooyadu waxay xustay in Mohamud uu faray dib-u-habayn qoto dheer oo lagu sameeyo hay’adaha garsoorka si shacabka Soomaaliyeed ay u helaan “hannaanka caddaaladeed oo hufan oo la isku halleyn karo.”
Hase yeeshee, qoraalka madaxtooyada laguma faahfaahin eedeymo gaar ah oo loo haysto Baashe, lamana caddayn in tallaabo anshax-marineed la marsiiyay iyo in xil-ka-qaadistiisu ay xiriir la leedahay go’aammadii ugu dambeeyay ee ka soo baxay Maxkamadda Sare toona.
Mohamud ayaa Suleiman u rajeeyay inuu ku guuleysto howsha culus ee loo igmaday, isagoo ku adkeeyay inuu ilaaliyo madax-bannaanida garsoorka, xoojiyo sarraynta sharciga, una dammaanad-qaado dhammaan muwaadiniinta caddaalad siman.
Isbaddalkan hoggaanka garsoorka ayaa ku soo beegmay wax ka yar saddex bilood kaddib markii Maxkamadda Sare, oo uu Baashe hoggaaminayay, ay waxba kama jiraan ku dhawaaqday natiijadii doorashooyinkii baarlamaanka iyo golayaasha deegaanka ee Galmudug ee qabsoomay July 30.
Bashe Yusuf Ahmed (bidix) iyo Ibrahim Idle Suleiman oo ku jira sawir la isku dhex daray. Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud ayaa xilka ka qaaday Ahmed, waxaana uu dib ugu magacaabay Suleiman guddoomiyaha Maxkamadda Sare ee Soomaaliya bishii November 4, 2026.
Maxkamaddu waxay xukuntay in doorashadaasi ay hareermartay shuruudihii dastuuriga ahaa iyo shuruucda doorashada ee ku saleysnaa hufnaanta, xorriyadda iyo dhexdhexaadnimada, waxayna amartay National Independent Electoral and Boundaries Commission inay qabato doorashooyin ku-celis ah.
Sidoo kale waxay fartay madaxdii xilalka haysay inay sii joogaan xafiisyada ilaa laga soo doorto mas’uuliyiin sharci ah, si looga fogaado firaaq dhanka maamulka ah oo ka dhasha deegaanka.
Guddiga doorashadu wuu qaatay amarka garsoorka, wuxuuna doorashadii ku-celiska ahayd qabtay Sept. 30. Maxkamadda Sare ayaana markii dambe si rasmi ah u ansaxisay natiijooyinkii soo baxay maadaama aan wax cabasho ah laga soo gudbin muddadii sharcigu dhigayay.
Wareejinta hoggaanka Maxkamadda Sare ayaa dhanka kale timid xilli ay horyaallo dacwad dastuuri ah oo xasaasiyad siyaasadeed leh, taas oo uu Maxkamadda u gudbiyay madaxweynihii hore Sharif Sheikh Ahmed.
Sharif ayaa dacwaddiisa gudbiyay Oct. 11, isagoo ka codsaday maxkamadda inay laasho wax-ka-beddelkii lagu sameeyay Dastuurka Kumeelgaarka ah ee Soomaaliya iyo go’aammada ku salaysan, iyadoo Maxkamadda Sare ay dacwaddaas qabatay maalintii ku xigtay.
Sharif wuxuu ku dooday in wax-ka-beddelka dastuurka iyo nidaamka doorashada ee 2027 lagu ansaxiyay waddo sharci-darro ah, isagoo ka digay in tallaabooyin la qaado iyadoo aan heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay la gaarin ay abuuri karto doorashooyin is-barbar-socda oo sii hurin kara xasillooni-darrada dalka.
In kasta oo warbaahinta Soomaalida qaarkood ay xil-ka-qaadista Baashe la xiriiriyeen kiiska dastuuriga ah ee horyaalla garsoorka iyagoo soo xiganaya ilo aan la magacaabin, haddana madaxtooyadu arrintaas ma carabaabin, mana jiraan caddaymo madax-bannaan oo muujinaya in dacwaddaasi ay sabab u ahayd xil-ka-qaadistiisa.
Magacaabistan cusub ayaa Suleiman dib ugu celinaysa hoggaanka Maxkamadda Sare sideed sano kaddib markii uu xilka ka qaaday madaxweynihii xilligaas Mohamed Abdullahi Farmaajo.
Farmaajo ayaa Suleiman shaqada ka eryay May 27, 2018, isagoo xilkaas u magacaabay Baashe. Suleiman ayaa markii dambe noqday la-taliyaha arrimaha sharciga ee Mohamud markii madaxweynuhu xafiiska ku soo laabtay sanadkii 2022.
