Skip to content
Friday, November 20, 2026 9 Jumada al-Thaniyah 1448 AH Fajr 04:31
Muqdisho 25°C
Breaking: Soomaaliya oo UAE ka dalbatay inay joojiso faragelinta, kuna adkaysatay in heshiisyada amniga oo dhan ay soo maraan dowladda federaalka
Breaking News
Axadle
Axadle Newsroom Somalia Af-Soomaali

Soomaaliya oo UAE ka dalbatay inay joojiso faragelinta, kuna adkaysatay in heshiisyada amniga oo dhan ay soo maraan dowladda federaalka

Follow
Newsroom published Updated 13 minutes ago 4-minute read
Somalia demands UAE end interference, insists all security agreements go through federal government

Muqdisho (AX) — Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa mar kale si adag ugu eedeysay Imaaraadka Carabta inuu faragelin toos ah ku hayo arrimaheeda gudaha, iyadoo xukuumadda Abu Dhabi ku amartay in dhammaan heshiisyada diblomaasiyadeed iyo kuwa amni loo soo mariyo dowladda dhexe ee Muqdisho, waxayna ku hanjabtay inay qaadi doonto tallaabooyin sharci ah oo lagu ilaalinayo madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalka.

War-saxaafadeed kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya Arbaco, Nov. 18, ayaa walaac xooggan looga muujiyay faragelinta joogtada ah ee dowladda Imaaraadku ku hayso arrimaha gudaha ee Soomaaliya, iyadoo lagu eedeeyay inay wiiqayso midnimada qaran.

“Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay walaac qoto dheer ka muujinaysaa faragelinta joogtada ah ee Dowladda Imaaraadka Carabtu ku hayso arrimaha gudaha Soomaaliya,” ayaa lagu yiri bayaanka. “Faragelintani waxay si cad u wiiqaysaa madaxbannaanida, wadajirka dhuleed iyo midnimada qaran ee Soomaaliya.”

Wasaaraddu waxay xaqiijisay in xukuumadda federaalku ay tahay hay’adda kaliya ee sharciga u leh maaraynta xiriirka caalamiga ah ee Soomaaliya, waxayna si dhab ah u diidday heshiis kasta oo amni oo shisheeye oo aan fasax looga haysan dowladda dhexe.

“Soomaaliya waxay mar kale xaqiijinaysaa inay diiddan tahay xiriir kasta oo shisheeye ama qabanqaabo amni oo barbar-socod ah oo lagu hareermarayo Dowladda Federaalka, taas oo ah awoodda kaliya ee mas’uulka ka ah xiriirka dibadda ee Soomaaliya,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Dowladda Soomaaliya ayaa ugu baaqday UAE inay xiriirkeeda kala dhexeeya dalka u mariso oo kaliya hay’adaha federaalka, iyadoo daliishatay Axdiga Qaramada Midoobay iyo shuruucda caalamiga ah.

Qoraalkan wasaaradda ayaa daba socday khudbad dhanka telefishinka laga baahiyay Talaadadii oo uu jeediyay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, isagoo ku eedeeyay UAE inay taageero siyaasadeed, dhaqaale iyo mid amni siiso maamullada gobollada iyo kooxo hubaysan oo uu xusay inay carqalad ku yihiin midnimada dalka.

Hassan Sheikh ayaa sidoo kale dhaleeceeyay is-afgaradyada u dhexeeya UAE iyo maamullada Waqooyi Galbeed, Puntland iyo Jubaland, gaar ahaan heshiisyada la xiriira dekedaha muhiimka ah ee Berbera, Boosaaso iyo Kismaayo.

Waxa uu ku dooday in heshiisyada noocaas ah loo baahan yahay in lagala xaajoodo dowladda dhexe, maadaama dekeduhu yihiin hanti qaran oo ay leeyihiin dhammaan shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa intaas ku daray in Abu Dhabi ay dhisayso qaab-dhismeedyo milatari iyo kuwo amni oo ka baxsan kormeerka federaalka, eedeymahaas oo aan weli si madaxbannaan loo xaqiijin.

Bayaankan cusub ee diblomaasiyadeed ee Soomaaliya ayaa kusoo beegmay xilli uu cirka isku shareeray loolanka dhanka hadallada ah ee u dhexeeya mas’uuliyiinta Muqdisho iyo Abu Dhabi.

Subaxnimadii hore ee Arbaco, Anwar Gargash, oo ah la-taliyaha diblomaasiyadeed ee madaxweynaha UAE, ayaa naqdiyay hadallada Hassan Sheikh, isagoo ku eedeeyay madaxweynaha Soomaaliya inuu dano siyaasadeed oo shakhsi ah ka hormarinayo danta guud ee Soomaaliya.

Gargash ayaa difaacay taariikhda xiriirka fog ee UAE la leedahay Soomaaliya, isagoo ka digay in loolanka siyaasadeed ee gudaha dalka uu Soomaaliya u jiido khilaafaad ballaaran oo gobolka ah.

Inkastoo xiisaddu sii kordhayso, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya waxay hoosta ka xariiqday in dhaleeceynteedu ay si toos ah u beegsanayso siyaasadaha dowladda UAE, balse aysan waxba u dhimayn xiriirka shacabka labada dal.

“Walaaca Soomaaliya waxa uu la xiriiraa oo kaliya siyaasadaha Dowladda UAE, mana khuseeyo saaxiibtinimada soo jireenka ah ee ka dhaxaysa shacabka Soomaaliyeed iyo kan Imaaraadka,” ayay tiri wasaaraddu.

Dowladda ayaa digniin adag ku bixisay inay qaadi doonto dhammaan tallaabooyinka sharciga ah si ay u difaacdo madaxbannaanideeda, midnimadeeda dhuleed iyo wadajirka qaranka.

“Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay qaadi doontaa tallaabo kasta oo sharci ah oo lagama maarmaan ah si ay u dhowrto madaxbannaanideeda, wadajirka dhulkeeda iyo midnimada qaran,” ayaa lagu soo gabagabeeyay qoraalka.

Wasaaraddu ma aysan faahfaahin tallaabooyinka gaarka ah ee ay damacsan tahay inay qaaddo ama in la qorsheynayo cunaqabatayn diblomaasiyadeed oo dheeraad ah oo ka dhan ah UAE.

Isku-dhacan cusub ayaa daba socda go’aankii ay Soomaaliya bishii January ku joojisay heshiisyadii UAE ee dhinacyada amniga, difaaca iyo iskaashiga dhaqaalaha, kuwaas oo ay ku jireen qabanqaabooyinka ku saabsan dekedaha gobollada.

Khilaafkan ayaa sii xoogaystay xilli ay taagan yihiin is-maandhaafyo siyaasadeed oo u dhexeeya Muqdisho iyo dhowr maamul goboleed, kuwaas oo salka ku haya wax-ka-beddelka dastuurka, awood-qaybsiga iyo hannaanka doorashooyinka dalka.

UAE ayaa weli sii wadata xiriirka dhaqaale iyo midka amni ee ay la leedahay Waqooyi Galbeed iyo maamullada kale ee dalka, halka Muqdisho ay ku adkeysanayso in dowladaha shisheeye ay tahay inay ixtiraamaan awoodda dowladda federaalka ee ku aaddan hoggaaminta xiriirka caalamiga ah.

Sidee u aragtaa warbixintan?

0 votes