Hargeysa (AX) — Khilaaf ku saabsan habraacyada hawada iyo socdaalka ayaa dib u soo cusboonaaday kaddib markii wasiirka duulista ee Waqooyi Galbeed uu diiday sheegashada ah in Hargeysa iyo dowladda federaalka Soomaaliya ay heshiis cusub ka gaareen maareynta hawada.
Wasiirka Duulista Rayidka iyo Horumarinta Garoomada Fu’aad Axmed Nuur ayaa Isniintii BBC Somali u sheegay in sheegashada Agaasimaha Guud ee Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed (SCAA), Axmed Macallin Xasan, ay khaldan tahay.
- Advertisement -
“Haddii heshiis noocaas ah la gaari lahaa, nidaamkooda fiisaha wuxuu ka shaqayn lahaa Waqooyi Galbeed, laakiin sidaas ma aha,” ayuu yiri Nuur.
Nuur wuxuu sheegay in nidaamka fiisaha elektaroonigga ah ee Soomaaliya uu weli aan ansax ka ahayn dadka u safraya Waqooyi Galbeed, isagoo tilmaamay in habraacyada socdaalka ee kala duwan ay caddayn u yihiin inaan heshiis cusub la gaarin.
Wuxuu sheegay in rakaabka ku yimaada garoonka diyaaradaha Hargeysa iyagoo sita fiisooyin elektaroonig ah oo Soomaaliya ah laga buriyo dukumentiyadaas, lagana doonayo inay helaan fiisaha Waqooyi Galbeed ka hor inta aysan dhulka gelin.
Sida uu wasiirku sheegay, dadka safarka ah waxay isticmaali karaan madasha fiisaha elektaroonigga ah ee Soomaaliya marka ay diyaarsanayaan safar ay ku tagayaan Hargeysa, balse saraakiisha socdaalka Waqooyi Galbeed ma aqoonsan doonaan dukumentiga marka ay yimaadaan.
Nuur wuxuu sheegay in habraacyada fiisaha elektaroonigga ah ee Soomaaliya aysan awood hawlgal ku lahayn Waqooyi Galbeed, wuxuuna su’aal geliyay waxa ay uga dhigan yihiin kontoroollada socdaalka iyo awoodda maamul ee dhulkaas.
Wasiirku wuxuu sidoo kale tixraacay heshiiskii 2013 ee u dhexeeyay Waqooyi Galbeed iyo Soomaaliya ee ku saabsanaa maareynta hawada.
“Labada dhinac waxay ku heshiiyeen inay ka codsadaan Hay’adda Caalamiga ah ee Duulista Rayidka (ICAO) inay mas’uuliyadda maareynta hawada ku wareejiso Hargeysa iyo Muqdisho, iyadoo loo marayo hannaan maamul oo wadajir ah,” ayuu yiri.
Hase yeeshee, Nuur wuxuu dowladda federaalka Soomaaliya ku eedeeyay inay ka laabatay is-afgaradkaas, isla markaana ay si keligeed ah ula wareegtay maareynta hawada.
Wuxuu sheegay in wafdi ka socda Waqooyi Galbeed oo uu hoggaaminayo uu ku sugan yahay Kanada si uu khilaafka ugu bandhigo hay’adaha caalamiga ah ee duulista, isla markaana uu u dalbado dib-u-eegis lagu sameeyo habraacyada hadda jira, oo ay ku jiraan arrimaha la xiriira nidaamka fiisaha elektaroonigga ah ee Soomaaliya.
Nuur wuxuu sheegay inuu rajaynayo in dadaallada wafdigu ay natiijo keenaan, inkastoo uusan shaacin in cabasho rasmi ah la gudbiyay iyo in kale, ama uusan magacaabin hay’adaha caalamiga ah ee arrintu khusayso.
Wuxuu sidoo kale shaki geliyay amniga madasha fiisaha elektaroonigga ah ee Soomaaliya, isagoo ku eedeeyay inay dhowr jeer la kulantay jebinno amni oo keeni kara in xogta gaarka ah ee dadka safarka ah la banaanka soo dhigo.
Eedeymahan si madax-bannaan looma xaqiijin.
Is-weydaarsigii ugu dambeeyay wuxuu ka tarjumayaa khilaafka ballaaran ee aan weli la xallin ee u dhexeeya Muqdisho iyo Hargeysa, kaas oo ku saabsan gacan-ku-haynta hawada Soomaaliya iyo maamulka habraacyada socdaalka.
Dowladda federaalka Soomaaliya waxay si toos ah ula wareegtay maamulka hawada dalka bishii Diseembar 2017, kaddib maamul caalami ah oo ay Qaramada Midoobay hoggaaminaysay oo socday tobannaan sano, kaas oo billowday burburkii dowladdii dhexe ee 1991.
Waqooyi Galbeed wuxuu 1991 ku dhawaaqay inuu ka go’ay Soomaaliya, wuxuuna ku shaqeeyaa hay’ado u gaar ah oo socdaal iyo maamul ah, balse ma uusan helin aqoonsi caalami ah oo ballaaran.
Soomaaliya waxay Waqooyi Galbeed u aragtaa inuu qayb ka yahay dhulkeeda qarannimo, waxayna ku adkaysanaysaa in mas’uuliyadda maareynta hawadu ay saaran tahay dowladda federaalka.
Warbixinnada iska soo horjeeda ee labada hay’adood ee duulistu waxay muujinayaan inaan heshiis laga gaarin arrinta u dhexeysa Hargeysa iyo Muqdisho, iyadoo aysan jirin wax bayaan wadajir ah oo si cad loo xaqiijiyay oo tilmaamaya in heshiis cusub oo hawada ah la gaaray.
