Guddoomiyaha Golaha Shacabka Soomaaliya, Cabdiqaadir Maxamed Nuur, ayaa Sabtidii ka digay in burcad-badeednimadu ay sumcad xumo ku reebtay dalka, wiiqday kalsoonidii laga qabay amniga biyihiisa, isla markaana kordhisay kharashaadka gaadiidka badda, caymiska iyo ilaalinta maraakiibta.
Waxa uu sheegay in dambigani sidoo kale uu waxyeello u geystay dhaqaalaha qaranka Soomaaliya, bulshooyinka xeebaha iyo kalluumaysatada, isagoo carqaladeeyay marinnada ganacsiga caalamiga ah ee mara biyaha Soomaaliya.
- Advertisement -
Daraasad uu sameeyay Bangiga Adduunka oo uu Cabdiqaadir xusay ayaa qiyaastay in burcad-badeednimada ka soo bilaabata Soomaaliya ay dhaqaalaha adduunka ku kacday illaa 18 bilyan oo doolar sannadkii xilligii ay ugu sarreysay intii u dhaxaysay 2005 iyo 2012.
“Soomaaliya waxay xambaarsan tahay mas’uuliyad qaran iyo waajibaad caalami ah oo ah inay ka hortagto in dhulkeeda iyo biyaheeda loo adeegsado saldhigyo burcad-badeednimo, afduub iyo dambiyada kale ee la xiriira badda,” ayuu yiri.
Cabdiqaadir ayaa tilmaamay tallaabooyinka sharci-dejineed ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya qaaday, isagoo sheegay in tallaabooyinkaas loogu talagalay in lagu xoojiyo dadaallada ka dhanka ah burcad-badeednimada laguna xakameeyo afduubka.
Hase yeeshee, waxa uu carrabka ku adkeeyay in sharci-dejinta oo keliya aysan xallin doonin dhibaatada.
Guddoomiyuhu wuxuu ugu baaqay mas’uuliyiinta inay xaqiijiyaan fulin wax-ku-ool ah, xoojiyaan hay’adaha amniga iyo ilaalada xeebaha, ballaariyaan awoodda garsoorka iyo adeegyada xeer-ilaalinta, isla markaana abuuraan fursado dhaqaale oo ay helaan dadka ku nool deegaannada xeebaha.
Waxa uu sidoo kale ku baaqay iskaashi dhow oo dhex mara Soomaaliya, dalalka deriska ah iyo saaxiibada caalamiga ah, isagoo xusay in Soomaaliya ay weli leedahay mas’uuliyadda koowaad ee sugidda iyo maareynta biyaheeda dhuleed.
“La dagaallanka burcad-badeednimadu waa udub-dhexaadka dib u dhiska dowladnimada Soomaaliya, ilaalinta madaxbannaanida iyo kheyraadka dabiiciga ah, xoojinta dhaqaalaha qaranka iyo sugidda marinnada ganacsiga caalamiga ah ee mara biyaha Soomaaliya,” ayuu raaciyay.
Hadaladiisu waxay imanayaan xilli burcad-badeednimada ka jirta xeebaha Soomaaliya la sheegay inay dib u soo cusboonaatay bilihii la soo dhaafay.
Burcad-badeedda Soomaalida ayaa la sheegay inay qabsadeen dhowr markab, taasoo dib u soo noolaysay walaaca laga qabo amniga badda ee Gacanka Cadmeed iyo guud ahaan galbeedka Badweynta Hindiya.
