Dhuun shidaal oo qiimaheedu yahay 660 milyan oo doolar (£500 milyan), kana taageerayo bilyaneerka reer Nigeria Aliko Dangote, ayaa la qorsheeyay inay isku xirto Itoobiya iyo Jabuuti, iyadoo mashruucan loogu talagalay xoojinta sahayda shidaalka ee dalka aan bad lahayn.
Mashruucu wuxuu ka koobnaan doonaa dhuun dhererkeedu yahay 120km (75 mayl) oo ka bilaabanaysa dekedda Damerjog ee Jabuuti kuna dhammaanaysa xarun qaybinta shidaalka ah oo ku taalla Dewele, Itoobiya, iyo sidoo kale xarumo kaydin oo qaadi kara qiyaastii 400 milyan oo litir.
- Advertisement -
Hawlgalka ayaa la filayaa inuu bilaabmo 18 bilood gudahood.
Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ayaa sheegay in dhuuntu ay waqtiga safarka shidaalka laga soo qaado dekedda Jabuuti loona geeyo caasimadda Addis Ababa ka dhimi doonto shan maalmood oo uu noqon doono hal maalin oo keliya.
Marxaladdeeda koowaad, nidaamku wuxuu qaadi doonaa waxyaabaha batroolka ee muhiimka ah, oo ay ku jiraan shidaalka diyaaradaha, naaftada iyo bensiinka.
Munaasabadda dhagax-dhigga, Dangote oo ah ninka ugu taajirsan Afrika, ayaa sheegay in maalgashigu uu hagaajin doono amniga tamarta Itoobiya isla markaana uu xoojin doono adkaysiga shabakaddeeda sahayda shidaalka.
Itoobiya waxay si weyn ugu tiirsan tahay dekedda Jabuuti si ay u hesho badeecadaha dibadda laga soo dejiyo, oo ay ku jiraan waxyaabaha batroolka. Kaabeyaasha cusub ayaa la filayaa inay yareeyaan culayska saaran shabakadaha gaadiidka ee u adeega qaybaha waaweyn sida duulista, beeraha, dhismaha iyo gaadiidka waddooyinka.
Jabuuti ayaa sidoo kale la filayaa inay ka faa’iidaysato kororka isu-socodka dekedda, fursadaha shaqo ee cusub iyo dakhliga dowladda oo kordha.
Dhuuntu waxay qayb ka tahay dadaalka ballaaran ee Dangote uu ku fidinayo danihiisa kaabeyaasha iyo wax-soo-saarka guud ahaan Afrika.
Dangote Cement waxay leedahay awood wax-soo-saar sannadle ah oo qiyaastii ah 55 milyan oo tan. Warshaddiisa sifaynta saliidda ee Nigeria waxay hadda sifayn kartaa 700,000 fuusto oo saliid ceyriin ah maalintii, waxayna waddaa qorshayaal lagu labanlaabayo awooddaas oo laga dhigayo 1.4 milyan oo fuusto maalintii.
Warshadda sifaynta ayaa dhowaan ku diiwaangelisay 4.1 bilyan oo saami caadi ah sarifka saamiyada Nigeria, iyadoo isku dayaysa inay ururiso qiyaastii 1.63 bilyan oo doolar (£1.2 bilyan).
Kenya, shirkaddu waxay qorshaynaysaa inay toddobaadka dambe dhagax-dhigto warshad sifayn saliid ceyriin ah oo la soo jeediyay, taas oo awooddeedu tahay 700,000 fuusto maalintii, kuna taalla Lamu.