Xasan Sheekh iyo Abiy oo Wada-hadallo Yeeshay Xilli Xiriirka Soomaaliya iyo Itoobiya uu Wajahayo Xiisado Goboleed
ANTALYA, Turkiga — Madaxweynihii Soomaaliya ee muddo-xileedkiisu dhammaaday Xasan Sheekh Maxamuud ayaa Arbacadii magaalada Antalya kula kulmay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed, ka hor inta uusan bilaaban shir-madaxeedka cimilada ee COP31, iyadoo wada-hadalladu diiradda saareen amniga iyo horumarrada siyaasadeed ee Geeska Afrika.
Madaxtooyada Soomaaliya ayaa sheegtay in kulanku looga hadlay xaaladda amni ee Soomaaliya iyo sidoo kale horumarrada ballaaran ee saameynaya gobolka.
Xasan Sheekh iyo Abiy ayaa dib u eegay caqabadaha amni ee gobolka iyo arrimaha siyaasadeed, iyagoo carrabka ku adkeeyay baahida loo qabo in la sii wado wada-hadalka iyo iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya, Itoobiya iyo saaxiibbada kale ee gobolka, si loo taageero nabadda iyo xasilloonida Geeska Afrika.
Kulanka Antalya wuxuu ahaa xiriirkii ugu dambeeyay ee heer sare ah ee dhex mara Muqdisho iyo Addis Ababa. Labada hoggaamiye ayaa hore ugu kulmay caasimadda Itoobiya 29-kii Sebtembar.
Wada-hadalkii hore wuxuu sidoo kale ujeedkiisu ahaa xoojinta xiriirka laba geesoodka ah ee muddada dheer soo jiray iyo ballaarinta iskaashiga u dhexeeya labada dal ee deriska ah.
Xiriirka ayaa sannadihii u dambeeyay xumaaday, gaar ahaan kaddib markii Itoobiya ay bishii Janaayo 2024 heshiis dhinaca badda ah la saxiixatay Waqooyi Galbeed. Soomaaliya ayaa diidday heshiiskaas, iyadoo sheegtay inuu jebinayo madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee dalka.
Balse bishii Diseembar 2024, Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa dhex-dhexaadin uu Turkigu sameeyay ku saxiixay Bayaanka Ankara. Heshiiska ayaa labada dhinac ku waajibinayay inay ixtiraamaan madaxbannaanida midba midka kale iyo inay ka shaqeeyaan heshiisyo Itoobiya siinaya marin badeed, iyadoo loo marayo wada-xaajoodyo laba geesood ah.
Inta uu joogo Turkiga, Xasan Sheekh ayaa sidoo kale la filayaa inuu si gaar ah ula kulmo hoggaamiyeyaal kale oo caalamka ah oo ka qeybgalaya COP31, sida ay sheegtay madaxtooyada Soomaaliya.
Shir-madaxeedka cimilada ayaa la qorsheeyay inuu socdo illaa 20-ka Nofeembar, waxaana ka qeybgalaya hoggaamiyeyaal dowladeed iyo wakiillo ka kala socda daafaha dunida si ay uga wada hadlaan kulaylka caalamiga ah, maalgelinta cimilada iyo tallaabooyinka lagu caawinayo dalalka wajahaya khataraha cimilo-xumada daran.
Soomaaliya waxay ka mid tahay dalalka Afrika ee sida aadka ah ugu nugul dhibaatooyinka la xiriira cimilada, oo ay ka mid yihiin abaaro soo noqnoqda, fatahaado waxyeello geysta iyo xaalufka deegaanka. Saameyntaas ayaa dhaawacday hab-nololeedyada, barakicisay bulshooyin, waxayna sii kordhisay cadaadiska bani’aadamnimo ee dalka oo markii horeba aad u daran.
Wafdiga Soomaaliya waxaa ku jira wasiirro iyo ra’iisul wasaare ku-xigeenka labaad ee dalka, kuwaas oo la filayo inay ka qeybqaataan kulammo iyo doodo ku saabsan isbeddelka cimilada iyo cawaaqibka uu ku leeyahay dalalka nugul.
Shir-madaxeedku wuxuu Soomaaliya siinayaa fursad ay ku muujiso caqabadaha cimilada ee sii xumaanaya iyo inay raadiso taageero caalami ah oo xooggan oo loogu talagalay dadaallada la qabsiga, adkeysiga iyo soo kabashada.
AXADLETM