Muqdisho (AX) — Madaxweynaha Soomaaliya Hassan Sheikh Mohamud ayaa ku baaqay in dowladdiisa lagu taageero sidii loo sugi lahaa amniga xeebaha dalka oo fidsan 3,400 oo kiilomitir, isaga oo xusay in Soomaaliya aysan haysan agab iyo awood ku filan oo ay si hufan ugu ilaaliso baddeeda xilli ay dib u soo labakacleeyeen weerarrada burcadbadeedda.
Soo rogaal-celinta falalka burcadbadeednimada ayaa cabsi weyn ku abuurtay badqabka maraakiibta ganacsiga ee isaga goosha xeebaha Soomaaliya. Mohamud ayaa caddeeyay in si wax looga qabto khatartaas ay lagama-maarmaan tahay in la xoojiyo amniga badaha, la ballaariyo maamulka dowladda ee deegaannada xeebaha ku teedsan, isla markaana dhallinyarada loo abuuro fursado shaqo.
- Advertisement -
Wareysi uu bixiyay Sky News ayuu madaxweynuhu ku qeexay in dhererka baaxadda leh ee xeebta Soomaaliya iyo awoodda ciidan ee xaddidan ay wadashaqeynta caalamiga ah ka dhigayaan arrin aan laga maarmin.
Wuxuu qiray in dowladda ay culeysyo ka haysteen xaqiijinta maamul buuxa oo ka hanaqaada qeybo ka mid ah dalka, taasina ay abuurtay dal-daloollo amni oo ay ka faa’iideysteen kooxaha argagixisada ah iyo shabakadaha burcadbadeedda.
Mohamud waxa uu tilmaamay in dadaalladii caalamiga ahaa ee hore loogula dagaallamayay burcadbadeedda ay diiradda saari jireen joojinta weerarrada ka dhaca badda dhexdeeda, iyadoo aan muhiimad la mid ah la siin shabakadaha hawlgalladaas ka maamula dhulka berriga ah.
Waxa uu ku dooday in xal waara oo dhibaatadan loo helo uu u baahan yahay dhisidda ciidamo xooggan oo ilaaliya xeebaha iyo nabadgelyada oo la gaarsiiyo bulshooyinka deggan aagagga xeebta, halkaas oo kooxaha burcaddu ay ku leeyihiin saldhigyo iyo gacan-ku-dhiiglayaal taageera.
Sidoo kale, madaxweynaha ayaa ku xiriiriyay burcadbadeednimada arrimaha faqriga iyo shaqo-la’aanta, isagoo xaqiijiyay in fursado dhaqaale la’aantu ay dhallinyaro badan oo Soomaaliyeed ku riixday ku biirista ficillada dambiyada ah.
Waxa uu xusay in dad badan ay dhowaan ku waayeen naftooda howlgallo la xiriira burcadbadeednimada, inkastoo uusan bixin tiro kooban ama faahfaahin ku saabsan khasaaraha dhacay.
Mohamud ayaa soo hadal-qaaday qaddiyadda muwaadiniinta Soomaaliyeed ee ku xiran xabsiyada dibadda ee loo haysto eedaha burcadbadeednimada, isagoo sheegay in qaar ka mid ah lagu hayo dalal ay ku jirto India kaddib markii lagu qabtay biyo caalami ah. Ma uusan carabaabin tirada dadkaas xiran iyo heerka ay marayaan kiisaskoodu toona.
Madaxweynuhu ma uusan shaacin wax ballanqaadyo amni ah oo cusub oo heer caalami ah, mana magacaabin waddamo gaar ah oo la filayo inay taageero dheeraad ah bixiyaan.
Dalabka madaxweynaha ayaa yimid xilli dhaqdhaqaaqyada burcadbadeedda ee dib u soo noolaaday ay khatar gelinayaan isu-socodka maraakiibta biyaha Soomaaliya, iyadoo dowladduna ay doonayso gargaar dibadeed oo kor loogu qaado awoodda kormeerka xeebaha lagulana xisaabtamo shabakadaha burcadda ee ku sugan berriga.
