Iyadoo ay sii kordhayaan khataraha amni ee ka jira hareeraha laba marin-biyood oo muhiim ah, bulshada ganacsatada Soomaaliya ayaa raadineysa marinnada cusub ee maraakiibta kadib markii Xuutiyiinta ay Iran taageerto qabsadeen magaalo deked muhiim ah iyo jasiirad, taas oo kumannaan Yemeniyiin ah ku qasabtay inay biyaha ka gudbaan oo u qaxaan Jabuuti oo daris la ah.
Shirkadaha Soomaaliyeed ayaa dhaqan ahaan badeecadaha ay ka soo dhoofsadaan Aasiya soo mariya xarumaha ganacsi ee Khaliijka, oo ay ku jiraan Isutagga Imaaraadka Carabta, Cumaan iyo Sacuudi Carabiya. Hase yeeshee, xasillooni darrada sii kordheysa ayaa qaar ka mid ah ganacsiyada ku riixaysa inay raadiyaan xiriirro toos ah oo dheeraad ah.
- Advertisement -
“Xiisadihii ugu dambeeyay ee Marinka Bab al-Mandab, iyo sidoo kale kuwa Marinka Hormuz, si xun ayay noo saameeyeen,” ayuu yiri Maxamed Cali Nuur, agaasimaha Dekedda Muqdisho. “Laakiin waxaan sidoo kale qaadnay tallaabooyin aan uga hortagayno carqaladdaas.”
Nuur ayaa sheegay in dekeddu ay la shaqeynaysay dhoofiyeyaasha si loo sameeyo marinnada kale ee sahayda.
“Markii ugu horreysay, waxaan si toos ah uga keenay Sri Lanka markab sida sonkor,” ayuu yiri Nuur. “Tani waxay noqon kartaa istaraatiijiyad aan ku horumarinay xiisadahan dartood.”
Dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay iyo Sacuudi Carabiya ayaa Xuutiyiinta la dagaallamayay muddo 12 sano ah.
Xiisaddii ugu dambeysay ayaa burburisay xabbad-joojin si weyn u hakisay dagaalkii sokeeye ee Yemen tan iyo 2022.
Iyadoo dagaalku sii xoogeysanayo, tirada Yemeniyiinta dalka ka qaxaysa ayaa si weyn u kordheysa.
Maalintii Axadda, Hay’adda Caalamiga ah ee Socdaalka ayaa sheegtay in in ka badan 85,000 oo qof ay barakaceen tan iyo bilowgii bisha. Hay’addu waxay sheegtay in in ka badan 2,000 ay u gudbeen Jabuuti, oo ku taalla agagaarka Soomaaliya.
Dekedda mashquulka badan ee Muqdisho, maraakiibta xamuulka ayaa sii wada dajinta cuntada iyo badeecooyinka kale ee daruuriga ah. Soomaaliya waxay si weyn ugu tiirsan tahay ganacsiga badda si ay u hesho badeecooyin badan oo ay dadkeedu maalin kasta isticmaalaan.
Macaamiisha Soomaaliyeed, carqaladaha badda ka dhaca waxay ugu dambeyn isu rogi karaan isbeddello ka muuqda suuqyada gudaha. Safarro dheeraada oo aad u murugsan ayaa kordhin kara kharashaadka gaadiidka, dib u dhigi kara keenista badeecadaha, isla markaana gaabin kara in cuntada la soo dhoofiyo iyo alaabooyinka kale ay gaaraan khaanadaha dukaamada.
Kabtanka Cali Jemdi, oo ah kabtan markab kana soo jeeda Suuriya, kuna shaqeeya daabulidda sonkorta, ayaa sheegay in hubanti la’aantu ay durba walaac ku abuureysay maraakiibta ka hawlgasha gobolka.
“Dhibaato ayaa halkaas ka jirta dagaalka awgiis,” ayuu u sheegay Wakaaladda Wararka Associated Press, isaga oo ula jeeday Gacanka Carabta iyo biyaha ku hareeraysan. “Bab al-Mandab-na waxay sidoo kale dhibaatooyin u keeni kartaa markabka.”
Waxa uu sheegay in xasillooni darrada sii socota ay sii adkeyn karto gaadiidka badda iyo ganacsiga gobolka.
