Muqdisho (AX) — Soomaaliya ayaa daah-furtay siyaasadeedii ugu horreysay ee heer qaran ee caafimaadka dhimirka, taas oo dejinaysa qorshe shan sano ah oo lagu ballaarinayo helitaanka daryeelka, lagu xoojinayo adeegyada, loona ciribtirayo takoorka la xiriira xaaladaha caafimaadka dhimirka.
Wasaaradda Caafimaadku waxay siyaasadda 2026–2030 ku soo bandhigtay Muqdisho maalintii Sabtida, munaasabad lagu xusayay Maalinta Caafimaadka Dhimirka ee Adduunka. Wasiirka Caafimaadka Cali Xaaji Aadan ayaa goobjoog ka ahaa munaasabadda isaga oo ay weheliyaan mas’uuliyiin sare oo ka tirsan wasaaradda, wakiillo ka socday isbitaallada iyo jaamacadaha, iyo bahwadaagta caalamiga ah.
- Advertisement -
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in qaab-dhismeedkani uu noqon doono siyaasaddii ugu horreysay ee heer qaran ee caafimaadka dhimirka ee Soomaaliya, isla markaana uu hagayo qorsheynta, isku-dubbaridka iyo ballaarinta adeegyada ilaa sanadka 2030-ka.
Mudnaanta siyaasaddan waxaa ka mid ah hagaajinta helitaanka daryeel caafimaad dhimir oo tayo leh, kordhinta wacyigelinta bulshada, iyo la dagaallanka takoorka ka dhanka ah dadka la nool xaaladaha caafimaadka dhimirka.
Mas’uuliyiinta caafimaadka ayaa sidoo kale ku boorriyay iskaashi dhow oo dhexmara hay’adaha dowladda, isbitaallada, jaamacadaha, bahwadaagta horumarinta iyo bulshooyinka deegaanka. Waxay sheegeen in iskaashiga noocan ah uu gacan ka geysan doono abuurista adeegyo loo dhan yahay, iyadoo la ilaalinayo xuquuqda iyo sharafta bukaannada.
Daah-furkani wuxuu u taagan yahay horumar siyaasadeed oo weyn oo u soo hoyday Soomaaliya, halkaas oo adeegyada caafimaadka dhimirku ay taariikh ahaan u ahaayeen kuwo aad u yar oo ay adag tahay in la helo.
Qiimeyn hore oo ay samaysay Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO) ayaa lagu ogaaday in Soomaaliya ay ka maqan yihiin siyaasad qaran iyo qorshe qaran oo dhanka caafimaadka dhimirka ah. Qiimeynno dambe oo ay samaysay WHO ayaa tilmaamay yaraanta xirfadlayaasha tababaran iyo adeegyada bulshada ku salaysan oo xaddidan.
WHO waxay ku talisay in caafimaadka dhimirka lagu daro adeegyada caafimaadka aasaasiga ah, isla markaana la tababaro shaqaalaha caafimaadka ee aan takhasuska lahayn si ay u bixiyaan taageero aasaasi ah. Habkani wuxuu ka tarjumayaa yaraanta dhakhaatiirta dhimirka iyo takhasusleyaasha kale ee Soomaaliya looga baahan yahay si loo daboolo baahida daryeel ee dalka.
Caqabadaha caafimaadka dhimirka ee Soomaaliya waxaa qaabeeyay tobanaan sano oo colaado hubeysan ah, barakac, saboolnimo, abaaraha soo noqnoqda iyo xaaladaha kale ee bini’aadantinimo.
WHO ayaa ka digtay in colaadaha, barakaca, xasillooni darrada dhaqaale iyo saameynta cimiladu ay kordhin karaan walwalka nafsiga ah, ayna sii xumeyn karaan xaaladaha caafimaadka dhimirka ee horay u jiray, gaar ahaan waddamada nidaamkooda caafimaad uu horey u ahaa mid culays saaran yahay.
Siyaasadda cusub ayaa si ballaaran u raacaysa hagidda dhowaan ka soo baxday WHO ee ugu baaqaysa dowladaha inay hagaajiyaan maamulka caafimaadka dhimirka, maalgelinta, awoodda shaqaalaha iyo bixinta adeegyada, iyadoo loo wareegayo daryeel ku salaysan xuquuqda aadanaha iyo xarumaha bulshada.
U doodayaasha caafimaadka dhimirka ee Soomaaliya ayaa marar badan iftiimiyay takoorka, go’doominta bulshada iyo daaweynta waxyeellada leh ee saameeya dadka qaba xaaladaha caafimaadka dhimirka ee daran, gaar ahaan marka qoysasku ay haystaan fursad yar ama aysan haysan wax taageero xirfadeed ah.
Maalinta Caafimaadka Dhimirka ee Adduunka ayaa la xusaa sannad kasta 10-ka Oktoobar si kor loogu qaado wacyiga ku saabsan arrimaha caafimaadka dhimirka loona dhiirrigeliyo helitaanka daryeel iyo taageero wanaagsan.
