Muqdisho (AX) — Madaxweynaha Soomaaliya Hassan Sheikh Mohamud ayaa Jimcihii u safray badda ka baxsan xeebaha si uu u kormeero markabka qodista biyaha qoto dheer ee Türkiye, Çağrı Bey, uguna helo warbixin ku saabsan hawlgalkii ugu horreeyay ee Soomaaliya ee sahaminta shidaalka iyo gaaska ee badda ka baxsan.
Mohamud ayaa markabka ku gaaray diyaarad qumman, wuxuuna booqday qolka kantaroolka, halkaas oo injineerro iyo shaqaale farsamo ay uga warbixiyeen horumarka qodista, qalabka iyo xogaha hordhaca ah ee ceelka sahaminta Curad-1, sida ay sheegtay madaxtooyada Soomaaliya.
- Advertisement -
Safaaradda Turkiga ee Muqdisho ayaa booqashada ku tilmaantay astaan muhiim ah oo ku jirta iskaashiga tamarta ee labada dal, iyadoo sheegtay in hawlgalku muujinayo sida ay uga go’an tahay horumarka fog ee Soomaaliya.
“Hawlgalkan taariikhiga ah wuxuu ka dhigan yahay marxalad muhiim ah oo iskaashiga tamarta ee Türkiye iyo Soomaaliya ah,” ayay safaaraddu sheegtay, iyadoo dib u xaqiijisay taageerada Ankara ee amniga, horumarka iyo awoodda hay’adaha Soomaaliya.
Çağrı Bey ayaa Soomaaliya soo gaaray bishii Abriil, kadib safar 53 maalmood qaatay oo uu kaga yimid Türkiye. Kadib wuxuu shaqo ka bilaabay ceelka Curad-1, isagoo noqday markabkii ugu horreeyay ee Turki ah ee ka sameeya qodis sahaminta badda qoto dheer meel ka baxsan biyaha Türkiye.
Sida ay sheegtay Wasaaradda Tamarta ee Türkiye, markabkan ayaa la qorsheeyay inuu gaaro qoto-dheer dhan qiyaastii 7,500 mitir, hawlgal la filayo inuu socdo 288 maalmood. Ceelku wuxuu ku yaallaa biyo qiyaastii 3,480 mitir qoto dheer leh.
Ololahan wuxuu ka dhashay heshiisyadii sahaminta shidaalka iyo gaaska ee Soomaaliya iyo Türkiye ay saxiixeen sannadkii 2024. Ka hor inta uusan Çağrı Bey iman, markabka cilmi-baarista dhulgariirka ee Türkiye, Oruç Reis, ayaa sahamin ku sameeyay saddex qaybood oo badda ka baxsan si looga caawiyo aqoonsiga goobaha suurtagalka ah ee qodista.
Mas’uuliyiinta Soomaaliya waxay rajeynayaan in sahamintu ay caddeyso in biyaha badda ka baxsan ee dalka ay ku jiraan keyd shidaal oo ganacsi ahaan la horumarin karo. Illaa hadda lama soo sheegin wax helitaan ganacsi ah.
Xukuumadda Mohamud ayaa waaxda batroolka u soo bandhigtay inay noqon karto mishiin kiciya maalgashi, shaqo-abuur iyo dakhliga dowladda. Waxay sidoo kale ku nuuxnuuxsatay in kheyraad kasta oo la helo loo maamulo si hufan, islamarkaana uu faa’iido u dhalo bulshada inteeda badan.
Madaxweynaha Soomaaliya ayaa sidoo kale booqday markab ciidamada badda Turkiga ah oo la socda hawlgalka qodista, sida ay sheegtay madaxtooyadu.
Mashruuca badda ka baxsan wuxuu ka mid yahay qaybaha ugu muuqda ee xiriirka ballaaran ee Soomaaliya iyo Türkiye, kaas oo ay ku jiraan iskaashiga amniga, tababarka milateriga, kaabeyaasha dhaqaalaha iyo horumarka.
Wasaaradda Tamarta ee Türkiye ayaa ololaha Curad-1 ku tilmaantay tallaabo istaraatiiji ah oo lagu ballaarinayo hawlaha sahaminta ee dalka uu ka fuliyo dibadda. Natiijooyinku waxay gacan ka geysan doonaan go’aaminta in qodis dheeraad ah la sii wado iyo in kale.
Mas’uuliyiintu ma aysan soo bandhigin natiijooyin farsamo oo hordhac ah oo ka soo baxay hawlgalka, mana aysan sheegin in ceelku ku jiro hydrocarbons tiro ganacsi ahaan dib looga soo saari karo.