Hargeysa (AX) — Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi Cirro, ayaa mar kale xaqiijiyay iskaashiga dhow ee xukuumaddiisa kala dhexeeya Itoobiya, isagoo sheegay in Hargeysa ay diiddan tahay tallaabo kasta oo wiiqi karta xasilloonida ama madaxbannaanida dalka deriska ah.
“Itoobiya waa dal deris ah oo aan kalsooni weyn ku qabno iskaashigiisa. Waxaan ka soo horjeednaa faragelin kasta ama fal kasta oo khatar gelin kara xasilloonideeda iyo jiritaankeeda qaran,” ayuu Cirro sheegay Khamiistii.
- Advertisement -
Hadalladiisu waxay yimaadeen kaddib shir madaxeed Oct. 4 ka dhacay New Alamein, Masar, halkaas oo hoggaamiyeyaasha Masar, Soomaaliya, Suudaan iyo Ereteriya ay ku ansixiyeen bayaan wadajir ah oo ku saabsan amniga gobolka, madaxbannaanida qaranka iyo maamulka Badda Cas.
Bayaanku wuxuu mar kale adkeeyay midnimada dhuleed ee Soomaaliya, wuxuuna diiday aqoonsi caalami ah oo la siiyo Dowlad-goboleedka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya. Waxa kale oo uu xoojiyay in dowladaha leh xeebaha ay leeyihiin mas’uuliyadda koowaad ee amniga iyo maamulidda Badda Cas.
Bayaanku wuxuu saameyn gaar ah ku leeyahay Itoobiya, oo ah dal aan bad lahayn kana raadineysa marin lagu kalsoonaan karo oo ay badda ku gaarto iyo suurtagalnimada inay saldhig ciidan badeed ku yeelato gobolka.
Hadalka Cirro wuxuu muujiyay farqiga sii ballaaranaya ee u dhexeeya Dowlad-goboleedka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya iyo Soomaaliya marka la eego iskaashiyada gobolka, gaar ahaan mowqifyadooda aadka u kala duwan ee Itoobiya iyo hammigeeda dhinaca badda.
Dowlad-goboleedka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya ayaa xiriir dhow la sameysatay Itoobiya, waxayna Janaayo 2024 la saxiixatay Addis Ababa is-afgarad ku saabsan helitaanka xeebaha Dowlad-goboleedka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya.
Soomaaliya waxay heshiiska ku cambaareysay inuu xadgudub ku yahay madaxbannaanideeda. Muqdisho waxay weli Dowlad-goboleedka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya u aragtaa qayb ka mid ah Soomaaliya, inkastoo dhulku ku dhawaaqay inuu ka go’ay Soomaaliya sannadkii 1991.
Khilaafka diblomaasiyadeed ayaa imaanaya xilli xiisadaha u dhexeeya Itoobiya iyo Ereteriya ay sii xoogeysanayaan, iyadoo labada xukuumadood ay isweydaarsanayaan eedeymo la xiriira dhaq-dhaqaaqyo ciidan, amniga xuduudaha iyo taageero la sheegay in la siiyo kooxo hubeysan.
Itoobiya iyo Ereteriya waxay dagaal xuduudeed galeen intii u dhexeysay 1998 ilaa 2000. Xiisadaha cusub ayaa dib u soo nooleeyay walaaca laga qabo in colaad cusub ay xasilloonida ka wiiqi karto guud ahaan Geeska Afrika.
Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay inay mowqif dhexdhexaad ah ka taagan tahay khilaafka u dhexeeya Itoobiya iyo Ereteriya.
Wasiir ku xigeenka Arrimaha Dibadda Xasan Maxamed Cali Nadar ayaa sheegay in Muqdisho ay xiriir diblomaasiyadeed la leedahay labada dal, isla markaana aysan doonayn in Soomaaliya lagu dhex daro iska horimaadkooda.
Wuxuu sheegay in Soomaaliya ay taageersan tahay xal nabadeed oo laga gaaro khilaafaadka gobolka, iyadoo ka shaqaynaysa ilaalinta danaheeda qaran iyo sii haynta xiriirrada diblomaasiyadeed ee ay la leedahay dalalka deriska ah.
