Muqdisho (AX) — Kala-guurka amniga Soomaaliya ma sababi doono bixitaan degdeg ah oo ay sameeyaan ciidamada Midowga Afrika, maadaama hoos u dhac kasta oo ku yimaada tirada ciidamadu uu ku xirnaan doono wareejin qorshaysan oo mas’uuliyadaha loogu gudbinayo hay’adaha Soomaaliyeed, sida uu sheegay La-taliyaha Amniga Qaranka Danjire Aweys Xaaji Yuusuf.
Isagoo ka hadlayay munaasabad ka dhacday Muqdisho Talaadadii, Aweys wuxuu sheegay in geeddi-socodka kala-guurku uu billowday sannadkii 2022, kaddib qiimeyn wadajir ah oo ay sameeyeen dowladda Soomaaliya iyo Qaramada Midoobay oo lagu eegayay awoodda dalka ee la wareegidda waajibaadkii markaas ay hayeen hawlgallada iyo hay’adaha caalamiga ah.
- Advertisement -
Qiimeyntu waxay ku talisay wareejin tartiib-tartiib ah oo mas’uuliyadaha ah, iyadoo laga bilaabayo arrimaha siyaasadda, sharciga iyo caddaaladda, ka hor xiritaanka ugu dambeeya ee ergada gaarka ah ee Qaramada Midoobay.
Aweys wuxuu sheegay in Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu ansixiyay qorshe sannadkii 2025 ah oo Soomaaliya si rasmi ah ugula wareegayso mas’uuliyadaha Hay’adda Kaalmada Ku-meelgaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS) ugu dambeyn Oktoobar 31, 2026.
“AUSSOM dalka kama baxeyso,” ayuu yiri Aweys, isagoo adkeeyay in ka bixitaan kasta oo ciidamada Midowga Afrika ah uu ku xirnaan doono diyaar-garowga dowladda Soomaaliya ee la wareegidda mas’uuliyadaha amniga qaranka.
Wuxuu sheegay in dowladda federaalku ay weli ka go’an tahay inay si buuxda ula wareegto amniga dalka, inkastoo xawaaraha kala-guurka lagu go’aamin doono horumarka laga sameeyo la-dagaallanka al-Shabab iyo dadaallada lagu dhisayo awoodda ciidamada amniga Soomaaliya.
“Haddii la xoojiyo ciidamada Soomaaliya oo ay hore u socdaan howlgallada ka dhanka ah al-Shabab, Soomaaliya waxay la wareegi kartaa mas’uuliyad amni oo ballaaran si ka dhaqso badan inta hadda la qorsheeyay,” ayuu yiri.
Hase yeeshee Aweys wuxuu ka digay in haddii xaaladda amniga ay sii xumaato ay taasi dheereyn karto kala-guurka.
Wuxuu sheegay in istaraatiijiyadda dowladda aysan ku koobnayn amniga oo keliya, balse ay mideyneyso amniga, caddaaladda iyo horumarinta dhaqaalaha—kuwaas oo uu ku tilmaamay inay muhiim u yihiin xasilloonida muddada dheer ee Soomaaliya.
“Marka Soomaaliya si buuxda ula wareegto mas’uuliyadaha ay hadda maamulaan ergada gaarka ah ee Qaramada Midoobay, xiriirka ay la yeelan doonto Qaramada Midoobay wuxuu la mid noqon doonaa xiriirka ay QM la leedahay dalalka kale, sida Kenya, halkii uu ka ahaan lahaa mid ku dhisan ergooyin gaar ah iyo wakiillo gaar ah,” ayuu raaciyay.
Aweys wuxuu sheegay in dowladda Soomaaliya ay sii wadi doonto wada-shaqeyn dhow oo ay la yeelanayso hay’adaha Qaramada Midoobay ee dhinacyada xuquuqda aadanaha iyo caddaaladda, gaar ahaan si loo xoojiyo hay’adaha Soomaaliyeed ee mas’uulka ka ah waaxyahaas.
