Dunidu waxa laga yaabaa inay dhawaan eegto khariidad ka duwan tii hore. Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ayaa taageeray qaraar ay hormuud ka yihiin dhowr dal oo Afrikaan ah, kaas oo ku baaqaya in la qaato hab-sawireed khariidadeed oo weynaynaya cabbirka muuqda ee qaaradda isla markaana yaraynaya awoodda muuqaalka ee Waqooyiga Ameerika iyo Yurub — dadaal loogu talagalay in juqraafiga caalamka loo soo bandhigo si ka sax ah.
Tallaabadan waxa taageeray 164 dal. Maraykanka ayaa ka horyimid, halka lix dal oo kale ay ka aamuseen codeynta.
- Advertisement -
Hab-sawireedka khariidadeed ee la soo jeediyay, oo loo yaqaan Equal Earth, ayaa “bixinaya matalaad ka sax ah oo ku saabsan cabbirrada dhul-weynaha qaaradaha, sidaas darteedna waa ikhtiyaar ku habboon hagaajinta saxnaanta matalaadda khariidadeed ee dunida,” ayuu qaraarku sheegay.
Waxa uu ugu baaqayaa dalalka xubnaha ka ah inay beddelaan hab-sawireedkii dhaqanka ahaa ee Mercator, kaas oo sannadkii 1569 uu sameeyay khariidadeeyaha Flemish-ka ah Gerardus Mercator si loogu adeegsado hagidda maraakiibta badda.
Hab-sawireedka Mercator ee si caadi ah loo isticmaalo waxa uu Waqooyiga Ameerika, Greenland, iyo Waqooyiga Yurub/Ruushka ka dhigaa kuwo u muuqda aad uga waaweyn xaqiiqda dhabta ah
“Waxay hagaan waxbarashada, quudiyaan mala-awaalka, waxayna saameeyaan aragtiyaha wadajirka ah,” ayuu Mr Dussey ka sheegay QM.
“Sidaa darteed marna dhexdhexaad ma aha; marka ay soo bandhigaan sawir qalloocan oo meerahaheenna ah, waxay halis ugu jiraan inay sii waarajiyaan matalaado aan sax ahayn oo jiilba jiil loo gudbiyo.”
‘Matalaad qalloocan’
Hab-sawireedka Mercator waxa loo sameeyay in uu ilaaliyo qaababka iyo xagallada dhulalka, balse waxa uu u huray saxnaanta marka la muujinayo cabbirkooda isu-dhigma — taas oo qayb ahaan ka dhalatay in kubbad saddex-cabbir leh loo beddelo khariidad fidsan oo laba-cabbir leh.
Natiijadaas awgeed, gobollada waqooyi ayaa u muuqda kuwo la ballaariyay halka meelaha u dhow dhulbaraha la cidhiidhiyeeyay. Yurub iyo Waqooyiga Ameerika waxay u muuqdaan kuwo aad uga waaweyn inta ay dhab ahaantii yihiin, halka Afrika iyo Koonfurta Ameerika ay u muuqdaan kuwo la yaraysiiyay.
Hab-sawireedka Equal Earth waxa soo bandhigay koox khariidadeeyayaal ah sannadkii 2018.
Marka la adeegsado hab-sawireedkan, Afrika, Laatiin Ameerika, Koonfurta Aasiya iyo Oseaniya waxay u muuqdaan kuwo aad uga waaweyn.
“Equal Earth waxa uu ilaaliyaa bedka isu-dhigma ee qaaradaha, waxaana uu, inta ugu badan ee suuragalka ah, muujiyaa qaababkooda sida ay uga muuqdaan kubbadda dhulka,” ayuu mid ka mid ah curiyayaashiisa, Bojan Savric, u sheegay AFP sanadkii 2025.
Wasaaradda arrimaha dibadda ee Faransiiska, oo ka mid ahayd dalalkii wada-gudbiyay qaraarka taageeraya hab-sawireedka cusub, ayaa sheegtay inay joojin doonto adeegsiga khariidadda Mercator.
Hab-sawireedka dhaqanka ah, “Maraykanka, Ruushka iyo Shiinaha waxay yeeshaan muuqaal aad uga weyn saamigooda marka loo eego Afrika, Laatiin Ameerika ama Koonfur-bari Aasiya,” halka “Greenland ay u muuqato ku dhowaad inay la ekaato Afrika,” ayuu yidhi Wasiirka Arrimaha Dibadda Jean-Noel Barrot.
“Beddelidda khariidaduhu dabcan ma beddelayso dunida,” ayuu qirtay. “Laakiin sixitaanka matalaad qalloocan lafteedu horeba waa ficil runta u hiillinaya.”
Ololahan waxa uu imanayaa xilli Faransiisku ka shaqaynayo xoojinta xiriirka uu la leeyahay Afrika, gaar ahaan dalalkii hore u gumaysan jiray ee xiriirkoodu weli ku suntan yahay taariikh murugsan.
