Saraakiisha KWS ayaa soo bandhigay 27 bakhti oo dik-dik ah iyo hal neef oo antelope ah oo lagu qabtay Garissa./STEPHEN ASTARIKO
Saraakiisha Adeegga Duurjoogta Kenya ee KWS ee Garissa ayaa Jimcihii qabtay 27 bakhti oo dik-dik ah iyo hal neef oo antelope ah, kuwaas oo lagu tuhunsan yahay inay ahaayeen shixnad hilib duurjoog ah oo lala xiriirinayo ugaarsi sharci-darro ah.
- Advertisement -
Qabashadaasi waxay timid xilli mas’uuliyiintu xoojinayeen howlaha ka socda jidadka gala xeryaha qaxootiga Dadaab, halkaas oo baarayaashu ka tuhunsan yihiin in wax-soo-saarka duurjoogta loo raro iib ganacsi.
Bakhtiyada waxaa laga helay Bohodhe oo ku taalla waddada Diiso-Hagadera, taas oo isku xirta qaybo ka mid ah gobolka Garissa iyo deegaannada ay ku yaallaan xeryaha qaxootiga ee Dadaab.
Mas’uulka KWS ee gobolka Garissa Aden Jelle ayaa sheegay in saraakiishu sidoo kale ay heleen gaari noociisu yahay Toyota Alto oo la rumeysan yahay in loo adeegsaday daabulidda waxyaabaha duurjoogta ah ee si sharci-darro ah lagu helay.
Howlgalku wuxuu isu beddelay iska horimaad markii dadkii gaariga saarnaa lagu eedeeyay inay rasaas ku fureen saraakiisha ka hor intaysan baxsan.
“Waxaa dhacay is-weydaarsi rasaas ah. Dadkii ku jiray gaariga way hubeysnaayeen, kooxdeennuna way la dagaallantay. Way u suurtagashay inay baxsadaan, annaguna waan raadineynaa,” ayuu yiri Jelle.
Jelle wuxuu sheegay in baarayaashu aqoonsadeen milkiilaha iyo darawalka gaariga, ayna baadi-goob ugu jiraan iyaga oo qayb ka ah dadaal ballaaran oo lagu burburinayo waxa uu ku tilmaamay ganacsi sii ganacsiyeeysanaya oo hilibka duurjoogta ah oo ka jira gobolka.
“Waxaan horey u aqoonsannay milkiilaha gaariga iyo darawalka, waana raadineynaa. Kooxdeennu hadda si buuxda ayay heegan u tahay, mana jirto meel ay uga baxsan karaan,” ayuu yiri Jelle.
Qabashadan ayaa dib u soo nooleysay walaaca laga qabo ugaarsiga sharci-darrada ah ee Garissa, gaar ahaan agagaarka Dadaab, halkaas oo hilibka duurjoogta si isa soo taraysa loogu bartilmaameedsanayo ujeeddooyin ganacsi.
Adeegga Duurjoogta Kenya ayaa hore uga digay shabakado abaabulan oo looga shakisan yahay ugaarsi sharci-darro ah oo ka shaqeeya gobolka. Qaar ka mid ah waxyaabaha duurjoogta ee sharci-darrada ah ayaa la rumeysan yahay in loo wado macaamiil ku sugan gudaha iyo hareeraha deegaannada ay xeryaha qaxootigu ku yaallaan.
Jelle wuxuu ugu baaqay dadka deegaanka inay taageeraan hay’adaha ammaanka iyagoo la wadaagaya xog ka caawin karta in la aqoonsado lana qabto kuwa ku lugta leh, isagoo sheegay in xogta bulshada ay muhiim u noqon doonto burburinta shabakadahaas.
“Waxaan ku dhiirrigelinaynaa xubnaha bulshada deegaanka inay bixiyaan macluumaad ku saabsan halka ay ku sugan yihiin dadkan ama cid kasta oo ku lug leh ganacsigan sharci-darrada ah. Hadda waxay ka dhigeen ganacsi hilibka duurjoogta,” ayuu yiri.
Mas’uulkaasi wuxuu sidoo kale uga digay dadweynaha cunista hilibka duurjoogta, isagoo sheegay in ganacsigani uu halis gelinayo duurjoogta isla markaana laga yaabo inuu macaamiisha u bandhigo khataro caafimaad oo culus.
“Hilibka duurjoogta wuxuu leeyahay saameyntiisa gaarka ah wuxuuna sidaa cudurro kala duwan. Haddii cudurradaas loo gudbiyo bini’aadamka, cawaaqibku wuxuu noqon karaa mid aad u fool xun,” ayuu yiri Jelle.
“Sidaas darteed waxaan uga digeynaa shacabka inay ka fogaadaan hilibka duurjoogta.”
Qabashadii ugu dambeysay waxay daba socotaa xarig ay saraakiisha KWS ee Garissa bilo ka hor u geysteen lix qof oo looga shakisan yahay inay ka tirsanaayeen shabakad ugaarsi sharci-darro ah oo ka hawlgasha marinka Garissa-Dadaab.
Bishii Abriil, saraakiil ku shaqeynaysay xog sirdoon ayaa joojiyay gaari cad oo noociisu yahay Suzuki Alto deegaanka Alango Arba, oo sidoo kale loo yaqaan Hagarbul, ee degmada-hoosaadka Fafi. Gaarigaasi wuxuu siday hilib duurjoog ah.
Tuhmanayaasha ayaa lagu eedeeyay in laga helay qori AK-47 ah oo ay ku jireen 13 xabbo oo rasaasta 7.62mm ah iyo kayd rasaas oo dheeraad ah oo watay 30 xabbo. Waxaa sidoo kale la sheegay inay xirnaayeen dareeska dagaalka ee duurka.
Saraakiishii baaraysay gaariga ayaa ka dhex helay qiyaastii 200 kiiloogaraam oo hilib geri ah oo looga shakisan yahay iyo madax geri ah. Alaabta la qabtay waxaa lagu qiyaasay qiime dhan ku dhowaad Sh200,000, halka toddobo taleefan oo gacanta ah oo la rumeysan yahay in loo adeegsaday isku-duwidda howlgalka sidoo kale la helay.
Qoriga iyo rasaasta waxaa loo keydiyay sidii bandhig-caddeymo ahaan saldhigga KWS Garissa. Tuhmanayaasha ayaa markii hore lagu hayay Saldhigga Booliska Garissa ka hor inta aan loo wareejin xarunta dhexe ee KWS ee Nairobi.
Qabashooyinka soo noqnoqday waxay muujinayaan caqabadda hortaagan hay’adaha ilaalinta duurjoogta ee guud ahaan dhulka ballaaran ee Garissa, halkaas oo daaqa fidsan iyo marin-xaddidanidu ay adkeyneyso in si buuxda loo xiro waddooyinka ay isticmaalaan ugaarsadayaasha sharci-darrada ahi.
Jelle wuxuu ku boorriyay bulshada iyo hay’adaha ammaanka inay si dhow u wada shaqeeyaan si loo aqoonsado loona maxkamadeeyo ugaarsadayaasha sharci-darrada ah ee looga shakisan yahay, iyadoo la ilaalinayo duurjoogta weli ku hartay gobolka.