Addis Ababa (AX) — Madaxweynaha Dowlad Deegaanka Soomaalida Mustafe Maxamed Cumar ayaa Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed ku ammaanay inuu ka caawiyay deegaankiisa inuu ka gudbo xaalad ay astaan u ahaayeen rabshado iyo caburin, una wareego mid lagu yaqaan nabad badan, furfurnaan siyaasadeed iyo xasillooni.
Farriin hambalyo ah oo la soo saaray kaddib markii Abiy Isniintii loo dhaariyay xil shan sano oo cusub, Mustafe wuxuu sheegay in ra’iisul wasaaruhu Itoobiya geliyay waxa uu ku tilmaamay “jid isbeddel oo aan dib looga laaban karin.” Wuxuu si gaar ah u xusay horumar laga sameeyay federaalaynta, xorriyadda diinta iyo horumarinta dhaqaalaha.
- Advertisement -
“Shacabka Dowlad Deegaanka Soomaalida, gaar ahaan, waxay si gaar ah u qadariyaan una majeertaan Abiy Ahmed iyo muddadii uu xilka hayay, xilli deegaanku ka gudbay meel ay ka jireen xasuuqyo bani’aadamnimo una wareegay deegaan ay shacabkiisu ku nool yihiin nabad iyo xorriyad,” ayuu Mustafe yiri.
Mustafe wuxuu tixraacayay sannadihii ka horreeyay 2018, markaas oo deegaanka Soomaalida uu hoggaaminayay Cabdi Maxamuud Cumar, oo si weyn loogu yaqaanay Cabdi Iley.
Human Rights Watch ayaa xilligaas ka warbixisay xadgudubyo baahsan, oo ay ku jiraan jirdil, kufsi, xarig aan sharci ahayn iyo dilal ka baxsan sharciga oo ay geysteen booliska gaarka ah ee Liyuu iyo ciidamada kale ee ammaanka. Cabdi Iley wuxuu is casilay Agoosto 2018, kaddib markii qalalaase siyaasadeed iyo rabshado ka qarxeen Jigjiga.
Mustafe ayaa xilka la wareegay dabayaaqadii bishaas, xilligii kala-guurka siyaasadeed ee xigay.
Farriintiisu waxay sidoo kale tilmaantay dhowr hindise oo heer qaran ah oo la bilaabay xilligii Abiy, kuwaas oo ay ka mid yihiin ololaha beerista geedaha ee Green Legacy, mashaariicda dib-u-habaynta magaalooyinka, dib-u-habaynta hay’adaha amniga iyo dadaallada lagu ballaarinayo beeraha, lagu xoojinayo sugnaanta cuntada, lagu horumarinayo warshadaha laguna dhimayo ku-tiirsanaanta Itoobiya ee wax soo dejinta.
Bayaanka ayaa yimid hal maalin kaddib markii Golaha Wakiillada Shacabka Itoobiya uu Abiy u magacaabay muddo xileed kale, kaddib guushii xisbiga talada haya ee Prosperity Party ee doorashadii guud ee 1-da Juun. Wuxuu Isniintii dhaar ku maray furitaanka baarlamaanka toddobaad.
Xisbiga Prosperity Party ayaa ku guuleystay 438 ka mid ah 547 kursi ee aqalka hoose, taas oo Abiy siisay aqlabiyad baarlamaan oo xooggan.
Mustafe laftiisa ayaa 1-dii Oktoobar dib loogu doortay madaxweynaha Dowlad Deegaanka Soomaalida, isagoo sii wadaya muddo xileedkii uu bilaabay Agoosto 2018. Baarlamaanka deegaanku wuxuu sidoo kale dib u magacaabay Ibraahim Cismaan Faarax inuu noqdo madaxweyne ku xigeen, wuxuuna Mubashir Dubad Raage u doortay afhayeenka baarlamaanka
Intii uu Mustafe hoggaanka hayay, maamulka deegaanku wuxuu isku dayay inuu ka guuro hannaankii amniga ku salaysnaa ee dowladdii hore, isagoo xoogga saaraya kaabayaasha, adeegyada dadweynaha, maalgashiga iyo xasilloonida siyaasadeed.
Taageeradiisa Abiy ayaa imaneysa xilli ra’iisul wasaaruhu uu bilaabayo muddo xileed cusub iyadoo cadaadis amni uu ku sii kordhayo qaybo kale oo Itoobiya ah.
Ciidamada federaalka ayaa mar kale waqooyiga kula dagaallamaya ciidamada Tigreega, halka isku dhacyo hubeysan iyo xasillooni darro siyaasadeed ay ka sii jiraan meelo kale oo dalka ah. Rabshadaha soo cusboonaaday ayaa dib u soo nooleeyay walaaca laga qabo in Itoobiya ay dib ugu laabato colaad ballaaran, kaddib markii heshiiskii nabadeed ee 2022 uu soo afjaray dagaalkii Tigreega ee socday laba sano.
