Xoghayaha Golaha Wasiirrada ee Caafimaadka, Aden Duale, oo hadal ka jeedinaya olole lagu ururinayay kheyraad lagu taageerayo Masjidka Nanighi, Tahfidh Quran iyo Madrassa ee Ismaamulka Garissa/HANDOUT
Xoghayaha Golaha Wasiirrada ee Caafimaadka, Aden Duale, ayaa ku boorriyey Kenyanka inaysan hurin cabsi ku saabsan kiiskii Ebola ee dalka laga xaqiijiyey oo dibadda laga soo dhoofiyey, isaga oo ka digay in sheegashooyinka cabsi-gelinta ahi ay dhaawici karaan kalsoonida dadweynaha iyo dhaqaalaha.
- Advertisement -
Waxa uu sheegay in macluumaadka khaldan iyo cabsi la buunbuuniyey ay waxyeello u geysan karaan dalxiiska, maalgashiga iyo xiriirka caalamiga ah ee Kenya.
Duale wuxuu ku adkaystay in Kenya aysan wajahayn dillaac Ebola ah, isaga oo carrabka ku adkeeyey in caabuqa la xaqiijiyey uu dibadda ka yimid.
CS-ka ayaa hadlay xilli uu socday olole lagu ururinayay kheyraad loogu talagalay Masjidka Nanighi, Tahfidh Quran iyo Madrassa ee Ismaamulka Garissa. Waxa uu ku biiray shacabka deegaanka iyo hoggaamiyeyaasha diinta si ay dhaqaale ugu ururiyaan hay’adahaas.
“Marka laga hadlayo Ebola, waxaan dadweynaha u xaqiijiyey in Kenya aysan la kulmayn dillaac, waxaanan caddeeyey in kiiska la xaqiijiyey uu dibadda ka yimid,” ayuu Duale ku yiri bayaan uu ku daabacay X.
“Waxaan ka digay faafinta cabsi, taas oo wiiqi karta kalsoonida dadweynaha, isla markaana niyad-jabin karta dalxiiska, maalgashiga iyo xiriirka caalamiga ah.”
Munaasabadda waxaa ka qeyb galay xildhibaanka Garissa Town Major (Rtd) Dekow Barrow, xildhibaanka Ijara Abdi Ali, xildhibaanka Lafey Abdikheir Mohammed, musharraxiinta guddoomiyenimada Garissa Ali Korane iyo Abdi Dubat, xubno ka tirsan Golaha Deegaanka iyo hoggaamiyeyaasha diinta.
Hadalka Duale ayaa yimid iyadoo dareenka caalamiga ahi sii kordhay kadib markii Kenya ay xaqiijisay kiiskii ugu horreeyey ee Ebola ee dibadda laga soo dhoofiyey, taas oo ku dhalisay dhowr dowladood oo shisheeye inay cusboonaysiiyaan digniinahooda safarka.
Khamiistii, CS-ka Caafimaadka ayaa dowladaha shisheeye ka codsaday inaysan Kenya ku soo rogin xannibaado safar, isaga oo ku dooday in hal caabuq oo la xaqiijiyey uusan ka dhignayn dillaac cudur.
Waxa uu codsigan jeediyey intii lagu jiray kulan heer sare ah oo ay ka qeybgaleen diblomaasiyiin, madaxda hay’adaha caalamiga ah iyo bah-wadaagta horumarinta, halkaas oo uu ku faahfaahiyey tallaabooyinka dowladda ay ku xakamaynayso cudurka.
Duale wuxuu sheegay in Kenya ay weli u furan tahay safarka, dalxiiska, ganacsiga iyo maalgashiga, wuxuuna bah-wadaagta caalamiga ah ku boorriyey inay ku tiirsanaadaan caddeymo cilmiyeed halkii ay cabsi ku salayn lahaayeen go’aamadooda.
“Waxaan bulshada caalamka ku boorrinayaa inay go’aamadooda ku saleeyaan macluumaad cudur-faafineed oo la xaqiijiyey, saynis iyo mabaadi’da caalamiga ah ee caafimaadka dadweynaha ee la dejiyey,” ayuu yiri.
CS-ku wuxuu ka digay in xannibaadaha aan isu dheellitirka lahayn ee safarka iyo ganacsiga ay sababi karaan waxyeello dhaqaale oo baaxad leh, iyaga oo aan khasab ahaan bixinayn difaac dheeraad ah oo caafimaadka dadweynaha ah.
Waxa uu shirkadaha diyaaradaha ku boorriyey inay sii wadaan howlahooda, dalxiisayaasha inay dalka soo booqdaan, iyo ganacsiyada inay sii wadaan hawlahooda caadiga ah inta ay mas’uuliyiinta caafimaadku maareynayaan kiiska dibadda laga keenay.
“Waxaan ku dhiirrigelinayaa shirkadaha diyaaradaha inay sii wadaan duulimaadyadooda, dalxiisayaasha inay sii wadaan booqashada Kenya, ganacsiyada inay sii wadaan howlahooda, iyo bah-wadaagtayada gobolka iyo kuwa caalamiga ah inay sii wadaan ganacsiga iyo maalgashiga caadiga ah,” ayuu Duale yiri.
Waxa uu sidoo kale u xaqiijiyey bah-wadaagta caalamiga ah in dowladdu sii wadi doonto bixinta macluumaad la xaqiijiyey marka xaaladdu isbeddelayso.
“Waxaan ahaan doonnaa kuwo hufan, waxaanan sii wadi doonnaa wadaagista macluumaad la xaqiijiyey oo aan la wadaagno dadweynaha, dalalka deriska ah iyo bah-wadaagta caalamiga ah marka xaaladdu isbeddelayso,” ayuu yiri.
Jawaabta Kenya ayaa waxaa ka mid ah wadatashiyo lala yeeshay wufuudda diblomaasiyadeed iyo bah-wadaagta caalamiga ah, iyadoo dowladdu ku howlan tahay xaqiijinta dadweynaha isla markaana xakameyneysa khataraha caafimaad ee iman kara.
