Xildhibaanadda Congress-ka ee Ilhan Omar waxay Minnesota matalaysay tan iyo 2018/ Demetrius Freeman/The Washington Post via Getty Images
Wakiillo federaal ah ayaa toddobaadkan baaray guriga ay Washington ku leedahay xildhibaanadda Congress-ka ee Minnesota Ilhan Omar, iyagoo bilaabay waxa Waaxda Caddaaladda Maraykanku ku tilmaantay “baaritaan dembiyeed federaal ah oo socda”.
- Advertisement -
Waaxdu waxay sheegtay in maxkamaddu oggolaatay waaranka baaritaanka, balse mas’uuliyiintu ma aysan shaacin dembiga la baarayo.
Howlgalku wuxuu yimid kaddib hadallo isdaba joog ah oo ay mas’uuliyiin ka jeediyeen dhalashada Maraykanka ee Omar, taas oo ay heshay sannadkii 2000 kaddib markii ay ka timid Kenya.
Omar, oo Minnesota matalaysay tan iyo 2018, ayaa weerarka ku tilmaantay “sii kordhinta ugu dambaysay” ee “ololaha cabsi-gelinta siyaasadeed” ee Madaxweyne Donald Trump. Trump ayaa diiday inuu ku lug leeyahay.
Maxaa Omar loo baarayaa?
Wakiillo ka tirsan Hay’adda Baarista Amniga Gudaha (HSI) ayaa 12-kii Oktoobar baaray guriga Omar ee Washington DC, iyadoo iyada iyo ninkeeda ay goobta joogeen.
Wargeyska Wall Street Journal ayaa sheegay in baarayaashu la wareegeen taleefankeeda gacanta, buugag ay wax ku qorto, kombiyuutarradeeda gaarka ah iyo baasaboorkeeda.
“Tallaabadan fulinta sharcigu waxay qayb ka tahay baaritaan dembiyeed federaal ah oo socda,” ayay Waaxda Caddaaladdu ku sheegtay bayaan ay xilligaas soo saartay.
Fox News ayaa tan iyo markaas werisay in baarayaashu u direen in ka badan darsin amarro xog-ururin ah xubno ka tirsan qoyska Omar.
Dhowr hay’adood oo warbaahineed oo Maraykan ah ayaa sheegay in baaritaanku la xiriira dhalashada Omar iyo su’aalo laga qabo inay sheegtay da’ aan sax ahayn markii ay Maraykanka gashay sannadkii 1995.
Arrimaha dib-u-eegista lagu samaynayo waxaa ka mid ah in da’da ku qornayd codsigeeda dhalashada ay la mid ahayd taariikhda dhabta ah ee dhalashadeeda.
Guurarkeeda ayaa sidoo kale soo jiitay baaritaan. Trump wuxuu ka mid yahay dadka ku eedeeyay inay walaalkeed guursatay si ay u hesho dhalashada Maraykanka.
Maaliyadda Omar ayaa la baaray iyadoo lala xiriirinayo guurkeeda hadda ee la-taliyihii hore ee siyaasadda Xisbiga Dimuqraadiga Timothy Mynett. Waxay beenisay wax khalad ah, waxayna baaritaannada ku tilmaantay “been-abuurro dhammaystiran”.
Garyaqaanka Maraykanka Jeanine Pirro ayaa sheegtay in xafiiskeedu baarayo bayaannada maaliyadeed ee Omar.
Jamhuuriyiintu hore ayay u baareen diiwaannada socdaalka Omar. Horraantii sannadkan, xildhibaanadda Congress-ka ee South Carolina Nancy Mace ayaa ku guuldarraysatay inay hesho amar maxkamadeed oo lagu soo saarayo diiwaannadaas.
Sidee Omar ku heshay dhalashadeeda?
Mynett ayaa Fox News u sheegay in Omar Maraykanka timid iyadoo 12 jir ah oo ah qaxooti dagaal, wuxuuna sheegay inuusan “wax walaac ah” ka qabin saxnaanta dhalashadeeda.
Omar oo ku dhalatay Soomaaliya ayaa qoyskeeda ula qaxday xero qaxooti oo ku taalla Kenya. Waxay Maraykanka u safartay 1995 iyadoo la socota aabbaheed iyo qaraabo kale, waxayna noqotay muwaadin Maraykan ah oo la jinsiyadeeyay sannadkii 2000.
Warbixinnada warbaahinta Maraykanka ayaa diiradda saaray in aabbaheed si khaldan ugu qoray da’deeda codsiga, isagoo ku sheegay 17 halkii ay ka ahayd 18.
Haddii Omar ay 18 jir ahayd markii aabbaheed codsaday dhalashada, waxaa waajib ku ahaan lahayd inay raacdo hannaan socdaal oo gaar ah.
Yaa ahaa aabbaha Omar?
Kaddib markii uu Kenya ka yimid, Nur Omar Mohamed wuxuu markii hore qoyskiisa kula noolaa Washington, ka hor inta uusan u guurin Minnesota. Wuxuu ka shaqeeyay taksiile iyo shaqaale boosto.
Omar waxay ku tilmaantay inuu ahaa bare, waxayna sheegtay inuu sannadkii 2020 u dhintay dhibaatooyin la xiriiray Covid-19.
New York Post, oo soo xiganaysay cilmi-baare heerka doctorate-ka ka wada Jaamacadda Oxford, ayaa werisay in Mohamed “isku sheegay inuu yahay qaxooti”.
Wargeysku wuxuu sheegay inuu tobannaan sano ka tirsanaa milatariga, isla markaana uu xil hoggaamineed ka hayay dowladdii madaxweynihii hore ee Soomaaliya Siad Barre.
Barre wuxuu xukunka ku qabsaday afgambi aan dhiig ku daadan sannadkii 1969. Taageerayaashiisu waxay u arkayeen qof taageera midnimada Afrika oo garab istaagay arrimo ay ka mid ahayd ololihii ka dhanka ahaa nidaamkii midab-takoorka ee Koonfur Afrika. Dhaliilayaashiisa, hase yeeshee, waxay u arkayeen kaligii-taliye mas’uul ka ahaa xadgudubyo baahsan oo ka dhan ah xuquuqda aadanaha, ka hor intii aan xukunka laga tuurin 1991.
“[Nur Omar Mohamed] wuxuu ahaa kornayl buuxa oo ka tirsanaa nidaamkii milatari ee Siad Barre,” ayuu taariikhyahan iyo cilmi-baare Mohamed Haji Ingiriis u sheegay The Post. “Aabbaha Ilhan weligiis ma ahayn bare.”
BBC waxay Omar kala xiriirtay inay arrintan ka faallootid.
Omar ma la masaafurin karaa?
Maamulka Trump wuxuu raacay siyaasad adag oo lagu xidhayo laguna masaafurinayo muhaajiriinta looga shakiyo inay si sharci-darro ah ku joogaan Maraykanka. Dadka haysta deganaanshaha rasmiga ah iyo kaararka cagaaran ayaa sidoo kale wajahaya tallaabooyin fulineed.
Xog laga helay Transactional Records Access Clearinghouse, oo ah hay’ad cilmi-baaris oo aan xisbi ku xirnayn, ayaa muujinaysa koror ku yimid dacwadaha lagala noqdo dhalashada ee uu gudbiyay maamulka Trump.
Ka-noqoshada dhalashada waxaa loola jeedaa in laga laabto dhalashada Maraykanka ee la siiyay qof aan dhalasho ahaan muwaadin u ahayn. Waaxda Caddaaladdu waa inay gudbisaa dacwad oo ay caddeyso in qofku si wax-ku-ool ah been uga sheegay intii lagu jiray hannaanka codsiga.
Hannaankaas sharciyeed ayaa u muuqda inuu udub-dhexaad u yahay saldhigga hadda loo dhisayo baaritaanka la xiriira Omar.
Maxay Omar sheegtay?
Trump ayaa marar badan soo jeediyay in Omar la masaafuriyo, wuxuuna ku boorriyay inay “dib ugu laabato” Soomaaliya.
Isagoo Isniintii khudbad ka jeedinayay isu-soo-bax ka dhacay Ohio, Trump wuxuu ka hadlay baaritaanka guriga Omar, wuxuuna yiri: “Ma garanayo waxa ay ku samaynayaan, laakiin tan waan idiin sheegi karaa: waa masiibo.”
Kaddib wuxuu hadallo yasid ah ka jeediyay Soomaalida ku nool Maraykanka, taasoo keentay in dadkii isu-soo-baxa joogay ay ku dhawaaqaan “masaafuri”.
Kaddib baaritaanka, Omar waxay X ku qortay: “Waan fiicanahay. Ha la isku khaldin: tani waa isku day lagu bartilmaameedsanayo cadow siyaasadeed iyo in hay’adaha fulinta sharciga federaalka hub looga dhigo.
“Muddo toban sano ah, Trump wuxuu igu bartilmaameedsanayay been aan sal lahayn iyo ololeyaal sumcad-dil ah,” ayay sii raacisay. “La igama aamusin doono.”
Trump wuxuu sheegay in baaritaanku “waxba isaga lug kuma laha”.
Waqtiga baaritaanka federaalka ayaa ka leexday dhaqankii hore ee Waaxda Caddaaladda, oo guud ahaan ka fogaata inay tallaabo ka qaaddo mas’uuliyiin xil raadinaya marka doorasho ay sidaas ugu dhowdahay.
Weerarku wuxuu dhacay toddobaadyo kooban ka hor doorashooyinka bartamaha muddada ee bisha Nofeembar, wuxuuna cambaareyn kala kulmay qaar ka mid ah asxaabta Omar ee Dimuqraadiga, kuwaas oo sheegay inay wajahday “weerarro shakhsiyeed oo fool xun iyo eedeymo aan sal lahayn” oo aan kala go’ lahayn.
