Erdogan: Turkigu wuxuu ka bilaabay Soomaaliya dhismaha deked hawada sare ah
ISTANBUL — Turkiga ayaa bilaabay dhismaha deked hawada sare ah oo ku taalla Soomaaliya, sida uu sheegay Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan, isagoo shaaca ka qaaday mashruuc uu ku tilmaamay iskaashi istaraatiiji ah oo loogu talagalay in lagu wanaajiyo helitaanka Ankara ee hawada sare iyo in laga caawiyo ballaarinta warshadaha hawada sare ee Afrika.
- Advertisement -
Erdogan ayaa hindisahan ku dhawaaqay xafladdii furitaanka Shirweynaha 77-aad ee Caalamiga ah ee Cirbixiyeennada, halkaas oo uu ku soo bandhigay hamiga Turkiga ee hoos yimaada barnaamijkiisa qaran ee hawada sare.
“Dunida maanta, soo saarista dayax-gacmeedyo keliya kuma filna in joogitaan laga yeesho hawada sare; waa in sidoo kale la awoodaa in hawada sare la gaaro,” ayuu yiri Erdogan.
Waxa uu sheegay in Turkigu mudnaan dhexe ka dhigtay helitaan madax-bannaan oo hawada sare ah, oo ay ku jirto horumarinta deked hawada sare ah, taas oo qayb ka ah barnaamijkiisa qaran.
“Anagoo tixgelinayna xaaladaha juqraafiyeed ee Türkiye, waxaan Soomaaliya oo saaxiib iyo walaal ah la dhigaynaa aasaaska iskaashi taariikhi ah oo dhinaca hawada sare ah,” ayuu yiri Erdogan.
Madaxweynaha ayaa sheegay in shaqada dekedda hawada sare ee Soomaaliya ay hore u socotay, iyadoo Ankara ay sii waddo dadaallada ay mashruucan istaraatiijiga ah ku hirgelinayso.
“Mashruuceenna, waxaan hiigsaneynaa inaan kor u qaadno awoodda Türkiye ee helitaanka hawada sare, annagoo sidoo kale gacan ka geysanayna horumarinta nidaamka deegaanka ee hawada sare ee qaaradda Afrika,” ayuu yiri.
Xarunta la qorsheeyay waxay qayb ka tahay dadaalka ballaaran ee Turkiga ee lagu dhisayo barnaamij hawada sare oo madax-bannaan, laguna xoojinayo awoodihiisa wax-soo-saarka dayax-gacmeedyada iyo hawlgallada ridista.
Meesha ay Soomaaliya kaga taallo Badweynta Hindiya waxay deked hawada sare u horseedi kartaa faa’iidooyin, oo ay ka mid yihiin u-dhowaanshaha dhulbaraha iyo helitaanka biyo furan. Goobaha ridista ee ku dhow dhulbaraha waxay ka faa’iideysan karaan wareegga Dhulka, taas oo suuragal ka dhigi karta in la yareeyo tamarta looga baahan yahay hawlgallada qaarkood.
Qorshahan ayaa sidoo kale ballaarinaya xiriirka sii xoogeysanaya ee Turkiga iyo Soomaaliya, kaas oo sannadihii u dambeeyay ku fiday amniga, kaabayaasha dhaqaalaha, ganacsiga, tamarta iyo horumarinta.
Ankara waxay maalgelisay mashaariic waaweyn oo kaabayaal dhaqaale ah oo Soomaaliya ka socda, waxayna xiriir adag la leedahay Muqdisho. Turkigu sidoo kale wuxuu caasimadda ku leeyahay xarun tababar militari, wuxuuna tababaray oo taageeray ciidamada amniga Soomaaliya.
Ku dhawaaqista Erdogan waxay ku soo beegmaysaa xilli dowlado badan oo Afrika ah ay raadinayaan awood gudaha ah oo weyn oo dhinaca tiknoolajiyada dayax-gacmeedyada iyo adeegyada ku saleysan hawada sare. Dayax-gacmeedyada ayaa qaaradda si isa soo taraysa loogu adeegsadaa isgaarsiinta, beeraha, la socodka deegaanka, ka jawaabista masiibooyinka iyo amniga.
Turkigu wuxuu isu meeleeyay awood soo baxaysa oo ka jirta waaxda caalamiga ah ee hawada sare. Barnaamijkiisa qaran ee hawada sare waxaa ku jira yoolal la xiriira horumarinta dayax-gacmeedyada, duulimaadka aadanaha ee hawada sare iyo sahminta Dayaxa.
Erdogan ayaa sheegay in mashruuca Soomaaliya uu horumarin doono danaha istaraatiijiga ah ee Turkiga, isla markaana uu gacan ka geysan doono dhismaha nidaam deegaan oo hawada sare ah oo Afrika u ballaaran.
Ma uusan shaacin jadwalka dhismaha mashruuca, goobta la qorsheeyay ee xarunta, awooddeeda ridista ama shuruudaha maaliyadeed ee ay ku heshiiyeen Turkiga iyo Soomaaliya.
Ka hor inta aan la fulin ridista lagu gelayo wareegga Dhulka, mashruuca waxaa la filayaa inuu u baahan doono kaabayaal dhaqaale oo ballaaran, khibrad takhasus leh iyo isku-duwid lala sameeyo saaxiibbo caalami ah.
Soomaaliya, dekedda hawada sare waxay noqon kartaa mid ka mid ah mashaariicdeeda kaabayaasha dhaqaalaha ee ugu hamiga badan, waxayna u furi kartaa waddo ay ku gasho warshadaha ganacsiga hawada sare ee sii kobcaya.
AXADLETM
