Khilaafka dastuuriga ah ee Soomaaliya ayaa sii xoogeysanaya, iyadoo wasiirradu wajahayaan doorasho u dhexeysa kuraasta Baarlamaanka iyo xilalka wasiirnimo
MUQDISHO, Soomaaliya — Khilaaf sii kordhaya oo ku saabsan wax-ka-beddellada dastuurka Soomaaliya ayaa bannaanka soo dhigaya kala qaybsanaanta ka jirta dowladda federaalka, iyadoo shuruud lagu kala saarayo xilalka baarlamaanimo iyo wasiirnimo ay halis u tahay inay culays dheeraad ah saarto maamulka Ra’iisul Wasaare Hamza Abdi Barre.
- Advertisement -
Khilaafka degdegga ah wuxuu ku saabsan yahay qodobo ay hoggaanka Baarlamaanku qorsheynayaan in la dhaqan geliyo 14-ka Oktoobar. Sida uu dhigayo tallaabadani, mas’uuliyiintu waa inay kala doortaan inay sii haystaan kuraastooda xildhibaannimo ama inay sii wadaan xilalka wasiirnimo. Tallaabadan ayaa walaac ka dhex abuurtay xubnaha Golaha Wasiirrada ee ka soo jeeda Jubaland iyo Puntland, kuwaas oo labaduba qayb ka ah hannaan awood-qaybsi siyaasadeed oo la xiriira Barre.
Dhowr wasiir ayaa la sheegay inay ka fiirsanayaan inay iska casilaan xilalkooda Golaha Wasiirrada ama kuraastooda Baarlamaanka. Khilaafku wuxuu sidoo kale dhalinayaa su’aalo ku saabsan sida loo buuxinayo boosaska bannaan haddii xildhibaannadu ka tagaan Baarlamaanka si ay ugu sii jiraan dowladda, iyo in wasiirradu sii hayn karaan xilalkooda wasiirnimo kaddib marka ay ka tanaasulaan jagooyinkooda sharci-dejinta.
Barre ayaa si gaar ah u qirtay dhibaatada haysata difaaca dowladdiisa iyadoo khilaafku sii xoogeysanayo, sida ay sheegayaan warbixinno laga helay fadhiyadii Baarlamaanka ee dhowaan dhacay. Wuxuu sidoo kale dhaliilay waraaqo iyo go’aanno ay Golaha Wasiirradu soo saareen si wax looga beddelo shaqaalaha rayidka ah, tallaabooyin ay diideen hoggaanka Golaha Shacabka.
Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, dhankiisa, wuxuu ku adkeystay in dastuurka cusub la dhaqan geliyo. Mowqifkiisa ayaa dhaliyay diidmo ka timid siyaasiyiin sheegay in wax-ka-beddellada aan la fulin karin iyada oo aan la helin is-afgaradka siyaasadeed ee ballaaran ee looga baahan yahay daneeyayaasha muhiimka ah ee Soomaaliya.
Wafdi uu hoggaaminayo ra’iisul wasaare ku xigeenka ayaa dhawaan la kulmay madaxweynaha si uu u codsado in dib loo dhigo hirgelinta qodobada lagu muransan yahay. Wafdiga ayaa la sheegay inay kala kulmeen diidmo dib loogu dhigayo shuruudda faraysa mas’uuliyiinta inay kala doortaan xilalka baarlamaanimo iyo wasiirnimo.
Si kastaba ha ahaatee, kulan dhacay habeenkii ka horreeyay, Hassan Sheikh wuxuu tilmaamay in wadatashiyo la qabto, sida ku xusan warbixinta la bixiyay.
Dowladda federaalka waxay khilaafka u aragtaa khatar suurtagal ah oo ku wajahan mustaqbalkeeda siyaasadeed. Mas’uuliyiintu waxay ka walaacsan yihiin in hannaanka hirgelintu uu qalqal gelin karo Golaha Wasiirrada, kana dhigi karo mid ku adag maamulka inuu ilaashado taageeradiisa Baarlamaanka.
Hoggaanka Baarlamaanku waxay difaaceen dhaqan gelinta qodobadaas, iyagoo ku doodaya in arrintaasi lagama maarmaan u tahay ilaalinta sarreynta sharciga. Is-hortaaggan ayaa ka tarjumaya xiisado ballaaran oo ku saabsan wax-ka-beddellada dastuurka iyo qaybsiga awoodda ee u dhexeeya madaxtooyada, Golaha Wasiirrada iyo Baarlamaanka.
Waxay sidoo kale qayb ka tahay qalalaase siyaasadeed oo ballaaran oo hareeyay hannaanka dastuurka Soomaaliya, iyadoo ay weli taagan yihiin su’aalo aan laga jawaabin oo ku saabsan sharciyadda iyo hirgelinta wax-ka-beddellada, maadaama aanu jirin heshiis ay gaaraan daneeyayaasha siyaasadeed ee waaweyn.
AXADLETM
