galleryj
Nairobi (AX) — Iyadoo Soomaaliya isu diyaarinayso fatahaado halis ah oo la xiriira El Niño, Ururka Bisha Cas ee Soomaaliyeed (SRCS) ayaa tababaraya 72 qof, oo ay ku jiraan 60 mutadawiciin bulsho, si ay u taageeraan hawlgallada ka-jawaabista xaaladaha degdegga ah ee hareeraha webiyada Jubba iyo Shabeelle, sida uu toddobaadkan sheegay Guddiga Caalamiga ah ee Laanqayrta Cas (ICRC).
- Advertisement -
Tababarka oo ay taageerto ICRC ayaa ka socda goobaha fatahaaduhu ku badan yihiin, oo ay ku jiraan Baardheere, Jowhar, Beledweyne iyo Kismaayo. Waxa uu daboolayaa xirfadaha wax-ku-oolka ah ee xaaladaha degdegga ah sida maaraynta doomaha, habraacyada badbaadada iyo farsamooyinka isgaarsiinta ee loo adeegsado hawlgallada samatabbixinta.
Ururka Bisha Cas ee Soomaaliyeed (SRCS) ayaa sagaal doonyood ku diyaarsan goobaha fatahaaduhu ku badan yihiin, taas oo qayb ka ah diyaar-garowgiisa, sida ay sheegtay ICRC.
Diyaar-garowgan ayaa socda xilli Soomaaliya ay galayso xilliga roobabka Deyrta ee Oktoobar ilaa Diseembar, markaas oo dalka uu wajahayo khatar sii kordhaysa oo fatahaado waaweyn ah.
Hay’adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay (FAO) ayaa bishii Sebteembar ka digtay in xaaladaha El Niño ee sii xoogeysanaya ay keeni karaan roobab aad uga sarreeya heerka caadiga ah inta badan bartamaha iyo koonfurta Soomaaliya. Deegaannada qaar, suurtagalnimada roobab ka sarreeya heerka caadiga ah ayaa gaari karta 90%, iyadoo dooxooyinka webiyada Jubba iyo Shabeelle loo aqoonsaday goobo gaar ah oo walaac laga qabo.
Mas’uuliyiinta Hay’adda Maareynta Masiibooyinka Soomaaliyeed (SODMA) ayaa qiyaasaya in inta u dhexeysa 2.5 milyan iyo 3.5 milyan oo qof ay fatahaaduhu saameyn karaan xilli-roobaadkan. Ilaa 1 milyan oo qof ayaa sidoo kale laga yaabaa inay ku barakacaan dhulalka beeraha iyo daaqa.
SRCS iyo ICRC ayaa ka shaqeynaya in kooxaha samatabbixinta la sii daabulo kahor inta aysan webiyada fatahay xannibin gaarsiinta bulshooyinka halista ku jira.
Xaalado El Niño oo la mid ah ayaa sababay fatahaado baaxad leh Soomaaliya sannadkii 2023, markaas oo kooxaha doomaha Bisha Cas ee Soomaaliyeed ay gacan ka geysteen samatabbixinta dadka deggan deegaannada biyuhu qariyeen.
Fatahaadahaas ayaa saameeyay ku dhowaad 2.5 milyan oo qof, waxayna barakiciyeen in ka badan 1 milyan, halka guryaha, dhul-beereedka, waddooyinka iyo kaabeyaasha kale ay waxyeello ka soo gaartay qaybo badan oo dalka ah.
Digniintan ugu dambeysay ayaa ku soo beegmaysa xilli malaayiin Soomaali ah ay durba la tacaalayaan cunno-yaraan la xiriirta abaaro soo noqnoqday, colaado iyo barakac. Dowladda iyo Qaramada Midoobay ayaa saadaaliyay in 5.4 milyan oo qof ay la kulmi doonaan gaajo heer dhibaatadeed ama ka sii daran inta u dhexeysa Oktoobar iyo Diseembar, oo ay ku jiraan 1.5 milyan oo qof oo wajahaya heerar xaalad degdeg ah.
Hay’adaha gargaarka bani’aadannimo ayaa sheegaya in fatahaadaha culus ay baabi’in karaan dalagyada iyo xoolaha, carqaladeyn karaan suuqyada, wasakheyn karaan ilaha biyaha, isla markaana sababi karaan barakac dheeraad ah.
Tababarka Bisha Cas waxaa loogu talagalay in uu awood u siiyo kooxaha inay si degdeg ah u bilaabaan samatabbixinta haddii fatahaad dhacdo, gaar ahaan bulshooyinka ku nool hareeraha webiyada, halkaas oo waddooyinka iyo buundooyinka waxyeelloobay ama biyuhu qariyeen ay si dhakhso ah u xannibi karaan gaarsiinta.
