Garowe (AX) — Ciidamada badda ee Dowlad-goboleedka Puntland ayaa xoreeyey markabka shidaalka ee Sibu 1, kaas oo Maraykanku cunaqabatayn ku soo rogay, kadib markii rag hubaysan ay bishii Agoosto ku afduubeen Gacanka Cadmeed una weeciyeen dhanka Soomaaliya, sida ay Jimcihii sheegeen mas’uuliyiin amni oo heer gobol ah.
Ciidanka Booliska Badda Puntland (PMPF) ayaa markabka ka qabtay xeebaha Mudug kadib markii ay laba maalmood la socdeen dhaq-dhaqaaqiisa, ayuu Mohamed Jama sheegay Jimcihii.
- Advertisement -
“Markabku waa xor, burcad-badeeddiina dhammaantood waxay ku jiraan gacanta ciidamadeenna,” ayuu Jama u sheegay Reuters.
Mas’uuliyiinta amniga Puntland ayaa sheegay in hal qof oo looga shakisan yahay burcad-badeednimo la dilay, halka afar kalena ay ku dhaawacmeen hawlgalka. Hay’adaha ammaanka ayaa xirey 15 qof oo looga shakisan yahay inay ka qayb qaateen afduubka, halka hal askari oo Puntland ah uu dhaawac soo gaaray.
Dhammaan 20-ka xubnood ee shaqaalaha markabka ayaa la badbaadiyey, ayay sheegeen mas’uuliyiintu. Lix iyo toban ka mid ah shaqaalaha waa muwaadiniin Hindi ah, halka kuwa kalena ay ka soo jeedaan Suuriya, Suudaan iyo Ciraaq. Jinsiyadda hal xubin oo shaqaalaha ka mid ah lama xaqiijin.
Hay’adda Hawlgallada Ganacsiga Badda ee Boqortooyada Midowday ayaa sheegtay in markabka la qabsaday 20-kii Agoosto xilli uu galbeed uga safrayay Gacanka Cadmeed, qiyaastii 136 mayl-badeed bari ka xiga Al Mukalla ee Yemen. Lix nin oo hubaysan ayaa fuulay markabka, la wareegay gacan-ku-hayntiisa kuna jiheeyey Soomaaliya.
Warbixinnada ammaanka badda ayaa sheegay in shaqaaluhu direen digniin gargaar ka hor inta aysan lumin gacan-ku-haynta markabka, iyagoo ka digay in burcad-badeed ay fuushay markabka.
Markabkan oo hore loogu magacaabi jiray Seamull, ayaa Wasaaradda Maaliyadda Maraykanku cunaqabatayn ku soo rogtay Diseembar 2025. Washington waxay ku eedeysay inuu ka tirsanaa maraakiib qarsoon oo ku lug leh daadgureynta waxsoosaarka batroolka Iiraan si looga baxsado cunaqabataynta Maraykanka.
Weerarku wuxuu dhacay xilli burcad-badeednimadu mar kale ku xoogeysatay biyaha ku hareeraysan Soomaaliya iyo Yemen.
Xogta amniga badda ayaa muujinaysa in Sibu 1 uu ka mid ahaa dhowr markab ganacsi oo sanadkan lagu beegsaday Gacanka Cadmeed iyo xeebaha Soomaaliya. Weerarradan ayaa dib u soo nooleeyey walaaca laga qabo khatar aad hoos ugu dhacday kadib markii in ka badan toban sano ka hor la hirgeliyey roondooyin caalami ah oo badda ah iyo habab amni oo xooggan oo maraakiibta saaran.
Burcad-badeednimada Soomaaliya waxay heerkeedii ugu sarreeyey gaartay intii u dhexeysay 2008 iyo 2011, xilligaas oo kooxo hubaysan ay qabsadeen daraasiin maraakiib ah, shaqaalahoodana u haysteen madax-furasho. Weerarradu waxay carqaladeeyeen mid ka mid ah marinnada maraakiibta ee ugu mashquulka badan dunida, waxayna dhaliyeen jawaab ciidan-badeed oo caalami ah.
Weerarradii u dambeeyey waxay muujinayaan in kooxaha burcad-badeeddu ay weli ka hawlgeli karaan meel aad uga baxsan xeebaha Soomaaliya isla markaana ay qabsan karaan maraakiib ganacsi oo waaweyn, gaar ahaan Gacanka Cadmeed.
Puntland, oo maamusha inta badan xeebaha waqooyi-bari Soomaaliya, ayaa sii kordhisay adeegsiga cutubyadeeda booliska badda si ay ula dagaallanto burcad-badeednimada iyo dambiyada kale ee badda ka dhaca, maadaama weerarradu dib u soo laabteen.
Soo furashada Sibu 1 ayaa ka mid ah hawlgalladii ugu waaweynaa ee dhowaan ciidamada Puntland ka fuliyeen la-dagaallanka burcad-badeednimada, iyadoo lagu sugay markabka, lagu xoreeyey dhammaan shaqaalihiisa, laguna xiray eedeysanayaasha weerarka geystay.
