Guddoomiyaha Garissa Nathif Jama oo dhigaya dhagax-dhigga aasaaska/STEPHEN ASTARIKO
Garissa waxay bilowday dhismaha matxaf heer degmo ah oo laga hirgelinayo goobtii hore ee isbitaalka, iyadoo Guddoomiye Nathif Jama uu ku tilmaamay mashruucan tallaabo weyn oo lagu ilaalinayo taariikhda, dhaqanka iyo aqoonta asaliga ah ee gobolka si ay jiilasha soo socda uga faa’iidaystaan.
- Advertisement -
Jama ayaa hadlay Isniintii kaddib markii uu dhagax-dhigga aasaaska matxafka sameeyay, isagoo sheegay in xaruntani ay isku xiri doonto waayihii hore ee Garissa iyo waqtigeeda hadda iyo mustaqbalkeeda, isla markaana ay siin doonto dadka da’da yar fursad ay ku fahmaan kuna qiimeeyaan hidahooda.
“In maanta lagu tilmaamo maalin farxad leh oo si qoto dheer muhiim ugu ah socdaalka isbeddelka weyn ee degmada Garissa waxay noqon lahayd hadal ka gaaban xaqiiqada,” ayuu yiri Jama.
Matxafku wuxuu ka dhismi doonaa xafiisyadii hore ee Wasaaradda Caafimaadka, oo ah goob leh muhiimad taariikheed oo weyn maadaama ay mar hoy u ahayd isbitaalkii ugu horreeyay ee Garissa.
Dhismaha duugga ah ee lebenka cas ah, oo ay dhiseen maamulkii gumaysiga Ingiriiska sanadkii 1932, ayaa noqon doona saldhigga hay’adda cusub.
Jama wuxuu sheegay in xulashada goobtan ay ahayd go’aan ula kac ah oo lagu doonayo in lagu ilaaliyo astaan taariikheed oo taariikhdeedu ka mid tahay qayb muhiim ah oo ka tirsan sheekada Garissa.
“Waxaan haysannaa dhismahan hore, waxaana hubiyay in matxafka degmada laga dhiso halkan sababo la xiriira muhiimaddiisa taariikheed. Dhismahan hore ayaa saldhig u noqon doona Matxafka Degmada Garissa,” ayuu yiri.
Wuxuu sheegay in dhismaha hadda jira dib loo dayactiri doono lana ballaarin doono si loo abuuro xarumo iyo goobo bandhig oo dheeraad ah, iyadoo degmadu horumarinayso matxaf dhammaystiran.
Matxafku wuxuu yeelan doonaa qaybo dhowr ah, kuwaas oo ay ka mid tahay qayb diiradda saari doonta aqoonta asaliga ah iyo dawo-dhaqameedka. Qaybtaasi waxay keydin doontaa diiwaannada dhirta daawada, hababka dhaqanka iyo aqoon kale oo laga soo ururiyo bulshooyinka ku kala nool degmada oo dhan.
Sida uu sheegay Jama, inta badan aqoontan waxa jiilba jiil loogu soo gudbinayay af ahaan, waana in la diiwaangeliyo ka hor inta aysan lumin.
“Dad badan weli si buuxda uma fahmi karaan qiimaha matxafku leeyahay, balse anigu waan garanayaa waxa uu matalo, sida ay idin badankiinnuba u garanaysaan. Tani ma aha oo keliya mashruuc dhisme; waa maalgashi lagu sameynayo aqoonsiga iyo hidaha degmada Garissa.”
“Anagoo ka soo ururinayna dhirta, aqoonta dawooyinka asaliga ah iyo waxyaabaha la xiriira qayb kasta oo degmada ka mid ah, kuna keydinayna halkan, waxaan ka caawin doonnaa jiilasha hadda jooga iyo kuwa mustaqbalka inay fahmaan kuna qaddariyaan halka ay ka yimaadeen,” ayuu raaciyay.
Khalif Nunde, oo ka mid ah odayaasha, ayaa soo dhaweeyay hindisahan, isagoo sheegay in qaybo muhiim ah oo ka mid ah taariikhda Garissa aan weligood si habboon loo diiwaangelin.
Wuxuu xusuustay in lagu daaweeyay isbitaalkaas sanadihii 1960-meeyadii, xilligaas oo uu weli ahaa wiil yar.
“Waxaan doonayaa inaan uga mahadceliyo guddoomiyaha dadaalka uu ugu jiro soo nooleynta taariikhdeenna. Taariikhdeenna waa muhiim, waana inaan waxyaalahan ilaalinnaa,” ayuu yiri.
Nunde wuxuu sheegay in sheekada isbitaalku si dhow ugu xirnayd koboca adeegyada caafimaadka ee Garissa.
Wuxuu xusuustay in markii xaruntu aysan mar dambe ahayn isbitaalka ugu weyn magaalada, adeegyadii loo wareejiyay hay’ado kale oo ay ku jirto Xarunta Tababarka Caafimaadka, ka hor intii aan ugu dambayn loo gudbin xarunta hadda loo yaqaan Garissa Level Five Hospital.
“Qaarkeen waxaan si toos ah u soo aragnay taariikhdan, aad ayaanna ugu mahadcelinayaa guddoomiyahayaga sida uu dib ugu soo nooleeyay una ilaaliyay,” ayuu yiri Nunde.
