Baadariga Leo XIV ayaa ka digay in Qaramada Midoobay iyo hay’adaha kale ee dhinacyada badan ay wajahayaan qalalaase sii qoto dheeraanaya, isaga oo xarunta UNESCO ee Paris ka sheegay in wada-hadalka caalamiga ahi uu isu beddeli karo “majaajillo”.
Baadarigii ugu horreeyay ee Maraykan ah, oo hadlayay xilli uu booqasho dhammaadka toddobaadka ah ku joogay Faransiiska, iyadoo Golaha Guud ee Qaramada Midoobay uu si kacsan uga socday New York, ayaa sidoo kale cambaareeyay hoggaamiyeyaasha dunida ee quudhsada ku dhaqanka sharciga, inkastoo uusan cidna magaceeda xusin.
- Advertisement -
“Halkii ay sharciga ixtiraami lahaayeen, kuwa awoodda leh waxay ku baaqaan marka uu danahooda u adeegayo, waxayna iska indhatiraan marka uu xaddidayo, iyagoo xitaa caddaaladda lafteeda ula dhaqmaya sidii badeecad la iibsan karo laguna ganacsan karo,” ayuu baadarigu yiri.
Qaramada Midoobay iyo ururrada kale ee dhinacyada badan, ayuu ku daray, “waxay wajahayaan qalalaase wax-ku-oolnimo”.
Leo, oo baadari noqday bishii May 2025, ayaa horraantii sannadkan ka caraysiiyay Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump kadib markii uu ka hadlay dagaalka Iiraan.
Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ee sannadkan, oo dhammaanaya Isniinta, waxaa hareeyay khilaafaad xooggan.
Khudbad uu jeediyay Talaadadii, Mr Trump ayaa ku hanjabay inuu Iiraan baabi’in doono haddii aysan oggolaan shuruudo lagu soo afjarayo dagaalka.
Daawo: Baadariga Leo oo soo gaaray Faransiiska booqashada rasmiga ah ee Vatican-ka
Waxaan u baahanahay oggolaanshahaaga si aan u soo rarno nuxurkan rte-player-ka. Waxaan u adeegsannaa rte-player si aan u maamulno nuxur dheeraad ah oo dejin kara cookies qalabkaaga kuna ururin kara xog ku saabsan hawshaada. Fadlan dib u eeg faahfaahintooda oo aqbal si nuxurkan loo soo raro. Maamul Doorashooyinka
Shalay, daraasiin wufuud ah ayaa ka baxay hoolka golaha markii Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu uu bilaabay hadalkiisa.
Mr Trump ayaa ku dhawaaqay 2025 in Maraykanku ka bixi doono UNESCO.
Baadarigu wuxuu ku jiraa booqasho degdeg ah oo uu ku marayo saddex magaalo oo Faransiiska ah, halkaas oo uu rajaynayo inuu dib u soo celiyo sumcadda Kaniisadda kadib fadeexado xadgudub oo naxdin baahsan ku abuuray dalka oo dhan.
Baadariga oo ka digay khataraha AI
Digniinta ku saabsan sirdoonka macmalka ah ayaa noqotay mawduuc qeexaya 16-kii bilood ee baadarinimadiisa, arrintuna waxay udub-dhexaad u noqotay booqashadiisa Faransiiska, oo ah safarkii ugu horreeyay ee baadari ku tago halkaas ku dhowaad 20 sano.
Horaantii, wuxuu dunida ugu baaqay inay dib uga fiirsato sida AI loo horumariyo, isagoo hoggaamiyeyaasha Faransiiska u sheegay in tiknoolajiyaddu keeni karto mustaqbal ay “janada mashiinnadu” kula wareegto xakamaynta Dhulka.
“Haddii aan rabno inaan ka fogaanno luminta dadnimadeenna iyadoo ‘janada mashiinnadu’ ay ku soo duulayso oo qaabaynayso nolol maalmeedkeenna, waxaa si degdeg ah loogu baahan yahay waxbarasho ku saabsan kala-soocidda anshaxa,” ayuu yiri isagoo jooga saqafyada dahabka lagu xardhay ee Qasriga Elysee.
Baadariga Leo XIV oo lagu arkay bartamaha Paris
Farriin nabadeed
Madaxweyne Emmanuel Macron iyo xaaskiisa Brigitte ayaa Baadariga Leo ku soo dhaweeyay gegida dayuuradaha Paris Orly, iyadoo ay weheliyaan carruur u heesay kana codsaday inuu saxiixo sawirradooda.
Inta lagu jiro booqashadiisa afarta maalmood ah, wuxuu u safri doonaa goobta caanka ah ee xajka Katooligga ee Lourdes ee koonfur-galbeed iyo Metz, oo u dhow xadka Jarmalka.
Isagoo wariyeyaasha kula hadlayay diyaaradda ku sii jeedda Paris, Leo wuxuu sheegay inuu u safrayay si uu u gudbiyo farriin nabadeed. Wuxuu ku daray: “Waa farriin xilligan, sida aynu dhammaanteen ognahay, si gaar ah muhiim u ah.”
Markii dambe, Baadariga Leo ayaa gaaray kaniisadda Notre Dame ee Paris, iyadoo dad sacab iyo qaylo ku soo dhaweeyay ay safnaayeen waddooyinka caasimadda Faransiiska maalintii ugu horreysay ee booqashadan muhiimka ah.
Ka dib markii uu salaamay dadka wanaagga u rajaynaya isagoo saaran gaadhigiisa baadariga, baadarigu wuxuu galay kaniisadda caanka ah, oo dib loo furay 2024 kadib dab ba’an oo ku dhowaaday inuu baabi’iyo shan sano ka hor.
Waxaa loo qorsheeyay inuu halkaas ka hoggaamiyo adeeg duco ah goor dambe.
Qaran cilmaani ah
Faransiisku waa dal cilmaani ah, iyadoo kala saarista kaniisadda iyo dawladda lagu xusay sharci la ansixiyay 1905. Sida dalalka kale ee dhaqan ahaan Katooligga u ahaa, wuxuu arkay in ku-xirnaanta Kaniisaddu si joogto ah hoos ugu dhacaysay tan iyo xilligii dagaalka ka dambeeyay.
Booqashada Baadariga Leo waxay imaanaysaa xilli hoggaamiyeyaasha Katooligga ee Faransiiska ay weli isku khilaafsan yihiin dawladda go’aankii 2024 ee xuquuqda ilmo-soo-rididda loogu daray dastuurka Faransiiska iyo ansixinta sharci oggolaanaya dhimashada la caawiyo ee dadka waaweyn ee qaba cudurro aan laga bogsan karin.
Baadarigu wuxuu si adag ugu celiyay mowqifka Kaniisadda ee taageerada nolosha, isaga oo dhaleeceeyay hindisayaasha oggolaanaya dhimashada la caawiyo ee dadka qaba xaalado aan laga bogsan karin.
“Waxaan ka walaacsanahay… isbeddelladaas bulshada ee khatarta u leh inay sayniska iyo tiknoolajiyadda u rogaan mashaariic faa’iido-doon ah oo dhiirrigeliya faragelinta hidde-sideyaasha, uur-ku-sideyaasha, ganacsiga xubnaha bani’aadamka ama suurtagalnimada in qofku qorshaysto geeridiisa,” ayuu yiri.
Baadariga Leo XIV iyo Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron oo is gacan qaadaya
Baadariga oo la kulmi doona dadkii ka badbaaday xadgudubyada
Hoggaamiyeyaasha Kaniisadda ee deegaanka ayaa sidoo kale rajaynaya in booqashadu ay gacan ka geysan doonto dib u dhiska sumcadda hay’adda kadib warbixin culus oo 2021 la soo saaray, taas oo gunaanadday in ku dhowaad 330,000 oo carruur Faransiis ah ay xadgudub kala kulmeen wadaaddada Katooligga iyo mas’uuliyiin rayid ah muddadii toddobaatan sano ahayd.
Hoggaamiyeyaasha kiniisaddu waxay tan iyo markaas sameeyeen barnaamijyo magdhow iyo ilaalin ah, balse dadkii xadgudubyada ka badbaaday waxay weli dalbanayaan isla-xisaabtan cad oo ka yimaada mas’uuliyiinta Kaniisadda.
“Leo wuxuu xambaarsan yahay mas’uuliyadda weyn ee ah ‘inuu ku dhawaaqo in ay ku filan tahay’,” Alain Esquerre, oo 66 jir ah kana ah afhayeenka dhibbanayaasha xarunta Katooligga Notre-Dame de Bétharram, ayaa Reuters u sheegay.
Baadariga ayaa lagu wadaa inuu Axadda magaalada Lourdes kula kulmo toddoba qof oo Faransiis ah oo ka badbaaday xadgudub ay geysteen wadaaddada Katooligga.
