Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa ku dhaartay in uu xannibaad ku soo rogi doono Hebron oo ku taalla Daanta Galbeed ee la haysto, baaritaanno guri-guri ahna uu samayn doono, isla markaana uu dumin doono guryo, kaddib markii ciidamada Israa’iil ay sheegeen in weeraryahanno Falastiiniyiin ahi ay bar-koontarool oo magaalada u dhow ku dileen laba askari.
Militarigu wuxuu sheegay in ciidamadiisu ay dhacdada ku dileen laba qof oo looga shakisan yahay inay ahaayeen weeraryahanno, halka saddex askari oo kale ay soo gaareen dhaawacyo fudud.
- Advertisement -
Intii uu booqanayay Hebron, Netanyahu wuxuu sheegay in ciidamadu geli doonaan xaafadda ay ku noolaayeen weeraryahannadu, ayna dadka deggan ka saari doonaan.
“Waxaan daadgureyn doonnaa dadka deggan, guri-gurina waan geli doonnaa, sidoo kale hubka halkaas yaalla waan la wareegi doonnaa, dhammaan kaabayaasha argagixisadana waa lala tacaali doonaa oo la burburin doonaa,” ayuu Netanyahu ku yiri hadal ay xafiiskiisu soo saareen.
Askari Israa’iili ah ayaa hubkiisa ku beegsanaya halka ay ciidamada ammaanka Israa’iil ku gaafwareegayaan Hebron
Askarta Israa’iil oo taagan albaabka waqooyi ee Hebron
“Ciidanka Difaaca Israa’iil ayaa diyaar u ah fulintiisa, annaguna waqtiga ayaan go’aamin doonnaa, balse wuu soo socdaa.”
Netanyahu wuxuu sheegay in hawlgalku raaci doono qaab hore loogu adeegsaday xeryaha qaxootiga ee waqooyiga Daanta Galbeed. Olole milatari oo weyn oo loo yaqaan “Darbiga Birta” ayaa billowday Janaayo 2025, wuxuuna si khasab ah uga barakiciyay tobannaan kun oo qof dhowr xero, sida ay sheegtay xafiiska xuquuqda aadanaha ee Qaramada Midoobay.
Markii la gaaray Luulyo ee sannadkan, Qaramada Midoobay waxay sheegtay in 33,362 qaxooti Falastiiniyiin ah oo laga saaray saddexda xero aan weli loo oggolaan inay dib ugu laabtaan.
Ku dhowaad laba sano kaddib markii hawlgalku billowday, ciidamada Israa’iil ayaa weli ku sugan xerada qaxootiga Jenin, taas oo ka hor Hawlgalkii Darbiga Birta ahayd saldhig ay ku xooggan yihiin kooxaha hubeysan ee Falastiiniyiinta ee ka soo horjeeda qabsashada Israa’iil.
Ciidanku wuxuu sidoo kale sii wadaa hawlgallada laba xero qaxooti oo ku yaalla magaalada Tulkarem ee u dhow.
Mid kasta oo ka mid ah saddexda xero, militarigu wuxuu sheegay inuu dumiyay tobannaan guri oo ku yaalla luuqyada ciriiriga ah, si meel loogu sameeyo ciidamada iyo gaadiidka gaashaaman. Waxa kale oo uu xarumo hawlgal ka sameystay gudaha guryaha dadka deggan.
Laba nin oo hubeysan ayaa ciidamada Israa’iil ku toogteen bar-koontarool oo Hebron u dhow
“Qaabka xerada qaxootiga Jenin wuxuu ku soo wajahan yahay Hebron,” ayuu Wasiirka Difaaca Israa’iil Israel Katz ku sheegay baraha bulshada.
“Xaafad kasta oo qabiil oo Hebron ku taalla, halkaas oo argagixisadu maanta ka soo baxeen, dadka deggan waa laga saari doonaa, kaabayaasha argagixisana xaafadda waa lala tacaali doonaa oo la kala diri doonaa,” ayuu yiri, isagoo tixraacaya qoysaska waaweyn ama qabiillada saamaynta weyn ku leh guud ahaan Hebron.
Human Rights Watch ayaa markii dambe warbixin ku sheegtay in masaafurinta baahsan ay ahayd dambiyo dagaal iyo dambiyo ka dhan ah aadanaha.
Israa’iil waxay diidday natiijooyinka, iyadoo sheegtay in kaabayaasha rayidka la dumiyo si looga hortago in maleeshiyaadku adeegsadaan. Xukuumaddu ma aysan sheegin goorta dadka deggan loo oggolaan karo inay dib u laabtaan.
Weriyaha Reuters ayaa arkay cagaf-cagafyada Israa’iil oo bilaabay duminta guryo ku yaalla Hebron, meel u dhow goobta toogashada.
Dadka deggan aagga ayaa sheegay in dhismayaashu aysan wax xiriir ah la lahayn weeraryahannada.
Dumintu waxay bilaabatay kaddib markii Wasiirka Maaliyadda Israa’iil Bezalel Smotrich uu baraha bulshada ku sheegay inuu amray in si degdeg ah loo dumiyo dhismayaasha Falastiiniyiinta ee ku dhow goobta weerarka.
Wasiirka Amniga Qaranka Israa’iil ee garabka midig Itamar Ben Gvir ayaa ugu baaqay xukuumadda inay kala dirto Maamulka Falastiin, isla markaana ay ka mamnuucdo dhammaan Falastiiniyiinta ku nool Daanta Galbeed inay isticmaalaan waddooyinka.
Rabshaduhu waxay dhaceen wax yar ka hor doorashada Israa’iil ee toddobaadka soo socda, iyadoo Netanyahu iyo isbahaysigiisa garabka midig ay ololahooda ku saleeyeen ballaarinta degsiimooyinka Israa’iil iyo ka soo horjeedka abuurista dowlad Falastiini ah.
Akhri wax dheeraad ah: Gadi Eisenkot – musharraxa Israa’iil ee ‘aan ahayn Netanyahu’
Weerarka Hebron wuxuu dhacay iyadoo xiisaduhu sii xoogeysanayaan guud ahaan Daanta Galbeed, halkaas oo rabshadaha ay geystaan degganayaasha Israa’iil ay si weyn u kordheen toddobaadyadii u dambeeyay.
Hadal uu jeediyay kaddib weerarka, Netanyahu wuxuu degganayaasha Israa’iil ee Daanta Galbeed ku ammaanay inay yihiin “geesiyaal”, wuxuuna sheegay inay “meesha jebinta ka taagan yihiin”.
Intii uu Netanyahu hoggaaminayay, degsiimooyinka Israa’iil si xawli ah ayay u ballaarteen.
Hay’adaha Qaramada Midoobay iyo dowladaha intooda badan waxay u arkaan degsiimooyinka Israa’iil ee dhul ay ku qabsatay dagaal inay sharci-darro ka yihiin marka loo eego sharciga caalamiga ah ee xukuma qabsashada milatari.
Israa’iil waxay ku gacan seyrtaa mowqifkaas, iyadoo dhulka ku tilmaamaysa mid lagu muransan yahay halkii ay ka oran lahayd waa dhul la haysto.
Dad isugu yimid kaddib weerar diyaaradeed oo Israa’iil ay ka geysatay Gaza, kaas oo dhimasho sababay
Weerarada Israa’iil ayaa Gaza ku dilay afar qof
Dhanka kale, weerarro cirka ah iyo rasaas ay Israa’iil ka geysatay Gaza ayaa shalay dhacdooyin kala duwan ku dilay ugu yaraan afar qof, sida ay sheegeen saraakiisha caafimaadka ee marinka.
Magaalada Gaza, shaqaalaha caafimaadku waxay sheegeen in ugu yaraan hal qof uu dhintay kaddib markii baabuur lagu dhuftay weerar.
Waxay markii hore sheegeen in laba qof ay dhinteen.
Sawirro goobta laga qaaday ayaa muujiyay dad ku soo ururay burburka baabuurka ee gubanaya, halka shaqaalaha gurmadka oo xiran jaakado oranji ah ay biyo ku rushaynayeen.
Shaqaalaha caafimaadku waxay sheegeen in weerarro kale ay dileen nin Falastiini ah oo baaskiil watay magaalada Khan Younis ee koonfurta iyo nin kale oo u dhow xerada qaxootiga Nuseirat ee bartamaha Gaza. Rasaas ayaa sidoo kale haweeney ku dishay meel u dhow xerada qaxootiga Jabalia ee waqooyiga, ayay intaas ku dareen.
Militariga Israa’iil wuxuu sheegay inuu bartilmaameedsaday maleeshiyaad ka tirsan Xamaas oo ku sugnaa Khan Younis, Nuseirat iyo magaalada Gaza, balse wuxuu sheegay inuusan hayn wax macluumaad ah oo ku saabsan dhacdada laga soo sheegay Jabalia.
Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Gaza ee uu hoggaamiyo Xamaas ayaa sheegtay in weerar cirka ah oo Israa’iil ay qaadday uu dilay sarkaal darajo hoose leh, mid kalena uu dhaawacay, kuwaas oo ka tirsanaa waaxda booliiska la dagaallanka daroogada, kaddib markii baabuurkooda la duqeeyay xilli ay ka soo laabanayeen hawlgal ay ka wadeen xaafadda Tel al-Hawa.
Israa’iil waxay sheegaysaa in Xamaas ay dib u dhisanaysay ciidamadeeda, isla markaana ay fulinaysay weerarro jabinaya xabbad-joojin sannad jirsatay, waxayna toddobaadyadii u dambeeyay xoojisay weerarrada ay ku beegsanayso kooxda.
Xamaas waxay beenisay inay isku dayday weerarro ama ay dib u soo celinayso hubkeeda, iyadoo Israa’iil ku eedeysay inay wiiqayso heshiiska nabadda Gaza.
Xabbad-joojintii uu Maraykanku dhex-dhexaadiyay ee la gaaray sannadkii hore waxay dhigaysaa in ugu dambayn dib loo dhiso dhulkaas.
Hase yeeshee, horumarku wuxuu ahaa mid xaddidan, iyadoo wada-xaajoodyadu ay ku guuldarreysteen inay xalliyaan khilaafaadka ku saabsan hub-ka-dhigista Xamaas iyo ka bixitaanka ciidamada Israa’iil.
Duqeymaha cirka ee Israa’iil ayaa sii socday.
Saraakiisha caafimaadka Gaza waxay sheegeen in ugu yaraan 1,500 Falastiiniyiin ah lagu dilay dhulkaas tan iyo xabbad-joojinta, halka Israa’iil ay sheegtay in afar askari laga dilay.
Mas’uuliyiinta Falastiin waxay sheegeen in in ka badan 74,000 oo qof lagu dilay duullaanka Israa’iil ee Gaza, kaas oo billowday kaddib markii dagaalyahanno uu hoggaaminayay Xamaas ay saddex sano ka hor koonfurta Israa’iil ku dileen ku dhowaad 1,200 qof.
