Dadka Iceland ayaa diiday soo jeedin ahayd in dib loo furo wadahadallada ku biirista Midowga Yurub, iyadoo natiijooyinka aftidu muujiyeen in codbixiyeyaashu ay la safteen kuwa u arka in biyaha kalluumaysiga ee dalkaasi ay aad ugu qiimo badan yihiin in halis la geliyo.
Dalkan ku yaalla Waqooyiga Badweynta Atlaantik, oo hoy u ah ku dhowaad 400,000 oo qof, ayaa in ka badan toban sano la daalaa dhacayay su’aasha xubinnimada Midowga Yurub. Markii hore waxaa la filayay in aqlabiyad yar ay taageeri doonto dib u bilowga wadaxaajoodyada, balse ra’yi ururro la sameeyay bishan ayaa muujiyay in dareenka dadweynuhu is beddelayo.
- Advertisement -
Aftidii shalay, 52.8% codbixiyeyaasha ayaa ka soo horjeestay qorshaha dowladda ee ah in dib loo bilaabo wadaxaajoodyada Brussels, halka 47.2% ay taageereen. Ka qaybgalka codbixinta ayaa gaaray 82.5% dadka xaqa u lahaa inay codeeyaan, sida ay sheegeen warbaahinta dowladda Iceland ee RUV iyo warbaahinno kale oo maxalli ah.
Codbixinta waxaa markii hore loo qorsheeyay sanadka soo socda. Laakiin ka dib markii Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu ku hanjabay inuu la wareegi doono Greenland, isla markaana ay korortay walaaca laga qabo nuglaanshaha dhaqaale-yada yaryar ee jawi ganacsi oo caalami ah oo sii colaadaysan, dowladda isbahaysiga ah ee Iceland ayaa soo hormarisay aftida.
Iyadoo ka hadlaysay shir jaraa’id kaddib natiijada, Ra’iisul Wasaaraha Iceland Kristrun Frostadottir ayaa sheegtay in diidmada dib u cusboonaysiinta wadaxaajoodyadu aysan ahayn “dib u dhac” balse ay tahay “guul dimuqraadiyadeed”.
“Uma arko arrintan dib u dhac. Waxaan u arkaa guul dimuqraadiyadeed,” ayay tiri.
“In ka badan 80% dalka ayaa ka qayb qaatay arrin sidan oo kale ah.”
Waxay xaqiijisay in “dowladdeydu aysan muddadan xilka ku sii ambaqaadi doonin wadahadallada ku biirista”.
Ra’iisul Wasaaraha Iceland Kristrun Frostadottir (C) oo shir jaraa’id uga hadlaysa Reykjavik
Codbixinta ‘Maya’ waxay ka dhigan tahay dib u dhac weyn oo ku yimid Brussels, oo aad u danaynaysay inay soo dhaweyso xubin kale oo hodan ah, isla markaana u muuqatay mid diyaar u ah inay raadiso tanaasullo ku saabsan qaar ka mid ah arrimaha ugu adag ee ku xeeran ku biirista Iceland.
Natiijadu sidoo kale waxay u badan tahay inay doodda Midowga Yurub ka saarto ajandaha siyaasadda Iceland ilaa ugu yaraan 2028.
Iceland waxay gudbisay codsigeedii ku biirista ururka ka dib markii qalalaasihii dhaqaale ee 2009 uu dhaawac culus gaarsiiyay dhaqaalaheeda.
Wadahadalladii xubinnimada waxaa la hakiyay 2013, kaddib markii ay xukunka la wareegtay dowlad shaki ka qabta Midowga Yurub.
Iyada oo ay jiraan xiisado caalami ah oo sii kordhaya, dowladda hadda jirta, oo uu hoggaamiyo xisbiga Social Democratic Alliance ee ay hoggaamiso Marwo Frostadottir, waxay doonaysay inay codbixiyeyaasha weydiiso in dalku xoojiyo xiriirka uu la leeyahay Midowga Yurub iyo in kale.
Iceland mar horeba waxay si dhow ula mideysan tahay ururka iyada oo loo marayo xubinnimada Aagga Dhaqaalaha Yurub iyo aagga isu socodka xorta ah ee Schengen. Habraacyadaas way sii jiri doonaan iyadoon loo eegin natiijada aftida.
Inkasta oo aftidu farsamo ahaan aanay sharci ahaan waajib ku ahayn, haddana dowladdu waxay ballanqaadday inay ixtiraami doonto natiijada.
Waxaan u baahanahay oggolaanshahaaga si aan u soo dejinno nuxurkan rte-playerWaxaan adeegsannaa rte-player si aan u maamulno nuxur dheeraad ah oo dejin kara cookies qalabkaaga kuna ururin kara xog ku saabsan dhaqdhaqaaqaaga. Fadlan dib u eeg faahfaahintooda oo aqbal si nuxurka loo soo dejiyo.Maamul Doorbidyada
‘Waan fiicnaan doonnaa’
Doodihii ololaha ka hor codbixinta waxay inta badan diiradda saareen arrimo gudaha iyo dhaqaale, inkasta oo dagaalka Ruushka ee Ukraine iyo damaca Mr Trump ee Greenland deriska la ah — oo uu marar badan ku khalday Iceland — ay sidoo kale doodda soo galeen.
Ololuhu wuxuu “kor u qaaday doodaha ku saabsan Midowga Yurub, ku saabsan meesha Iceland kaga jirto dunida, iyo xaaladdeenna guud ee juqraafi-siyaasadeed iyo meeqaamkeenna, heer sare”, ayay Ms Frostadottir tiri shalay ka dib markii ay coddeysay.
Waxay si cad u taageertay codka ‘Haa’, balse waxay intaas ku dartay: “waan fiicnaan doonnaa sidoo kale haddii ay noqoto ‘Maya’”.
Ms Frostadottir waxay ballanqaadday in, haddii codbixiyeyaashu diidaan in dib loogu laabto wadahadallada ku biirista, arrinta xubinnimada Midowga Yurub aan dib loo soo qaadi doonin muddada ay xilka hayso, oo soconaysa illaa 2028.
Dowladdu waxay sidoo kale sheegtay in, codka ‘Maya’ ka dib, baarlamaanku go’aamin doono in Iceland si rasmi ah uga laabato codsigeeda ku biirista ururka iyo in kale.
Dalkan ay ku nool yihiin wax ka yar 400,000 oo qof ayaa codsaday ku biirista Midowga Yurub ka dib qalalaasihii dhaqaale ee 2009
Falanqeeyayaasha siyaasadda ma aysan filayn in dowladdu iscasisho haddii dhinaca ‘Maya’ uu guuleysto. Si kastaba ha ahaatee, isbahaysiga saddexda xisbi ka kooban wuxuu qabaa mowqifyo kala duwan oo ku saabsan xubinnimada Midowga Yurub, waxaana laga yaabaa inuu siyaasad ahaan ku daciifo natiijadan.
Guul u soo hoyata ololaha ‘Haa’ waxay Iceland dib ugu celin lahayd miiska wadaxaajoodka ee Brussels, oo ay ku jirto arrinta kalluumaysiga — tiir-dhexaadka dhaqaalaha iyo qayb qeexaysa aqoonsiga qaran ee dalka. Reykjavik waxay ku adkaysatay inay tahay inay sii haysato gacan-ku-haynta gaarka ah ee biyahaheeda.
Heshiis kasta oo ku biiris ah oo ugu dambayn la gaaro ayaa markaas mar kale afti loo gelin lahaa dadka Iceland.
Warshadaha kalluumaysigu waxay si adag uga soo horjeedaan xubinnimada Midowga Yurub, iyadoo 90% shirkadaha waaxdan ay kasoo horjeedaan ku biirista. Intii codbixinta loo sii diyaar garoobayay, Midowga Yurub wuxuu isku dayay inuu warshadaha u xaqiijiyo dabacsanaan isaga oo qaatay mowqif wadaxaajood oo tanaasul badan.
“Waxyaabaha gaarka ah ee u goonida ah Iceland ee kalluumaysiga iyo beeraha si fiican ayaa loo yaqaan. Waxay u baahan lahaayeen in si taxaddar leh loo tixgeliyo,” ayay tiri Wakiilka Midowga Yurub u qaabilsan Ballaarinta, Marta Kos.
“Waxaan ku kalsoonahay inaan, annaga oo kaashanayna dalalka xubnaha ka ah Midowga Yurub, heli doonno xalal hal-abuur leh.”
Ilo-wareed Midowga Yurub ah oo ku sugan Brussels ayaa AFP u sheegay: “Uma maleynayo in qofna (gudaha Midowga Yurub) uu rabo inuu ku biirista ka hor istaago arrin la xiriirta kalluunka.”
Brussels waxay rajaynaysay in xubinnimada Iceland ay noqon karto tusaale muujinaya ballaarin wax-ku-ool ah oo fududayn karta in dalalka xubnaha ahi taageeraan ku biirista musharraxiin ka saboolsan sida Montenegro.
Waxay sidoo kale ballaarin lahayd joogitaanka Midowga Yurub ee gobolka Arctic oo istaraatiji ahaan muhiim ah, waxayna suuragelin lahayd in ay dhiirrigeliso isbeddel ku yimaadda aragtida Norway oo aad u hodan ah, taas oo weli ka baxsan ururka.
Akhri wax dheeraad ah: Kalluumaysigu hormuud ayuu u yahay iyadoo Iceland cod u ridday aftida Midowga Yurub
Warbixin dheeraad ah AFP
