“Biyuhu waxay geeska uga soo muuqdeen sida qiiq.”
Taas ayay ahayd aragtidii ugu horreysay ee Gita Devi Kalwar ka heshay fatahaadihii ba’an ee ku soo siqayay gurigeeda oo ku yaalla Bidur subaxnimadii Arbacadii hore.
- Advertisement -
“Qof walba wuxuu bilaabay inuu qayliyo, ‘ordaa, ordaa’. Waxaan qabsaday ninkayga oo waan cararnay,” ayay tiri.
“Kuwii ordi karay way badbaadeen. Kuwii aan ordi karin biyaha ayaa qaaday,” ayay raacisay.
Daqiiqado gudahood, fatahaaddu waxay tirtirtay wax kasta oo qoysku lahaa: gurigoodii, mootooyinkii, dukumiintiyadii muhiimka ahaa iyo lacagtii ay ka kaydsadeen ganacsigooda yar.
Kate Varley ayaa warbixintan ka soo dirtay gudaha magaalada Bidur ee la baabi’iyay
Gita iyo ninkeeda waxay ku baxsadeen oo keliya dharkii ay xirnaayeen. Markii ay soo noqdeen, gurigoodii waxa beddelay dhoobo, carro daadku keenay iyo burbur daadsan.
Gabadhdeeda 17 jirka ah, Rishika, waxay joogtay Kathmandu markii masiibadu dhacday. Isla markii ay maqashay wixii dhacay, waxay dib ugu safartay Bidur.
“Sunamigii ayaa yimid oo wax walba qaatay,” ayay tiri. “Wax walba way lumeen.”
Hase yeeshee waalidkeed way badbaadeen, arrin ay Rishika sheegtay inaan loo qaadan karin wax iska caadi ah.
“Waxa iigu weyn aniga waa in qoyskaygu badbaado qabo,” ayay tiri, iyadoo si adag u haysa gacanta hooyadeed.
Gita (R) iyo gabadheeda Rishika waxay ku soo laabteen guri burburay
Dhismayaal ayaa si buuxda u burburay wixii ka dambeeyay fatahaadaha
“Waxyaabaha ugu muhiimsan nolosheyda waa aabbahay iyo hooyaday.”
Hawlaha gurmadka iyo samatabbixinta
Guud ahaan dooxada Webiga Trishuli ee la baabi’iyay, waayo-aragnimada qoyska Kalwar waxaa dib loogu celcelinayaa bulshooyinka ku teedsan marinka biyaha.
Guryo iyo meherado burburay ayaa dhex taagan dhoobada hareeraha sariirta webiga, iyadoo hadhaagoodii jajabnaa ay muujinayaan xawaaraha iyo xoogga ay biyaha fatahaaddu dooxada u jeexjeexeen.
Dadka degaanku waxay ka dhex baadhayaan burburka iyagoo raadinaya wax kasta oo dib loo soo ceshan karo. Haraadiga bangi u dhow, shaqaaluhuna sidoo kale waxay isku dayayaan inay soo saaraan sanduuq bir ah oo lacag ku jirtay, kaas oo hadda ku aasmay dhoobada hoosteeda.
Fatahaaddu waxay dooxada beddeshay daqiiqado gudahood. Dib u soo celinteeda, dadka degaanku waxay ka cabsi qabaan, waxay qaadan kartaa tobannaan sano.
Si kastaba ha ahaatee, Bidur waxay ka badbaadday qayb ka mid ah burburka gaaray deegaannada ka sii sarreeya jiinka webiga.
Sababtoo ah waddooyinku weli waxay magaalada ku xiraan dunida dibaddeeda, waxay noqotay meel muhiim ah oo ay ka soo galaan sahayda gurmadka iyo gargaarka loo wado bulshooyinka ay fatahaaddu go’doomisay.
Inta badan hawlaha samatabbixinta iyo jawaabta bani’aadantinimo waxaa laga abaabulayaa xeryaha ciidanka ee deegaanka, halkaas oo diyaaradaha qumaatiga u kaca ay ku kala gooshayeen si ku dhow joogto ah.
Suresh Shah wuxuu kumannaan magac ka dhex raadinayay adeerkiis maqan
Diyaaraduhu waxay buuraha u qaadayaan kooxaha samatabbixinta iyo sahayda degdegga ah ka hor inta aysan dib ula soo noqon dadka badbaaday ee diyaarad lagu soo daadgureeyay bulshooyinka go’doonsan.
‘Ma naqaan inuu dhintay iyo inuu nool yahay’
Markii ay faafeen wararka sheegaya in dadka la badbaadiyay la keenayo Bidur, magaaladu waxay isu beddeshay goob ay isugu yimaadaan qoysaska si quus ah uga sugaya war ku saabsan ehelladooda maqan.
Waxay isugu tageen bannaanka xeryaha, iyagoo eegaya liisaska dadka badbaaday ee halkaas lagu dhejiyay.
“Waxaan raadinayaa adeerkay,” ayuu yiri Suresh Shah.
“Wuxuu injineer ahaan uga shaqaynayay dhismaha kastamka ee laga dhisayay xadka Shiinaha. Wax fikrad ah kama hayno halka uu joogo.
“Ma naqaan inuu dhintay iyo inuu nool yahay. Magaciisu kuma jiro liiska dadka la badbaadiyay.”
Jawaabta degdegga ah ayaa sidoo kale soo jiidatay hay’ado samafal, mutadawiciin iyo dadka deegaanka oo go’aansaday inay taageeraan kuwa ay dhibaatadu saameysay.
Bishal wuxuu caawinayay quudinta boqollaal qof
Mid ka mid ah waa Bishal, oo caadiyan u shaqeeya ururka darawallada balse go’aansaday inuu u baahan yahay inuu caawiyo wixii ka dambeeyay masiibada.
“Musiibada ka dib, dadku waxay la daalaa dhacayeen helidda cunto. Cuntada hoteelladu way qaali ku tahay, sidaas darteed waxaan bilownay inaan cunto lacag la’aan ah bixino.
“Shalay, waxaan ku bilownay quudinta ku dhowaad 600 oo qof. Maanta, ilaa hadda waxaan quudinay qiyaastii 1,500.”
Mutadawiciintu waxay ka digayaan in baahidu si weyn kor ugu kici karto marka baaxadda masiibadu sii caddaato oo dad badan oo badbaaday ay gaaraan Bidur.
