Skip to content
Monday, September 14, 2026 1 Rabi al-Thani 1448 AH Isha 19:04
Muqdisho 26°C
Breaking: Somalis Rethink Trade Routes as Houthis Disrupt Established Shipping Channels
Breaking News
Axadle
Axadle Newsroom World English

Hoggaamiyeyaasha Yurub oo Kulan u Yeelanaya Dejinta Mudnaanta Arctic-ka

Follow
Newsroom published Updated 2 hours ago 3-minute read
Dhageyso Qodobada AI Narration • ~3 min audio
European leaders to meet to set priorities for Arctic

Iyada oo ay sii xoogaysanayso tartanka saameynta ee waqooyiga fog, hoggaamiyeyaasha Midowga Yurub ayaa maanta isugu imanaya magaalada Rovaniemi ee Arctic-ka Finland si ay uga wada hadlaan sida ururku u xoojin karo joogitaankiisa gobolka.

Kulanka ayaa imanaya xilli ay xulafada dhexdooda ka taagan tahay xiisad diblomaasiyadeed, taas oo ka dhalatay hanjabaado isdaba joog ah oo Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku sheegay inuu Greenland — dhul ismaamul ah oo Danish ah — gelinayo gacanta Mareykanka.

- Advertisement -

Ra’iisul Wasaaraha Jarmalka Friedrich Merz iyo Ra’iisul Wasaaraha Denmark Mette Frederiksen ayaa la filayaa inay ka qaybgalaan “Shirka Arctic-ka Yurub”, iyaga oo ay weheliyaan madaxa siyaasadda arrimaha dibadda ee Midowga Yurub Kaja Kallas iyo Madaxweynaha Golaha Midowga Yurub Antonio Costa.

Shirka waxaa bilaabay Ra’iisul Wasaaraha Finland Petteri Orpo, waxaana La-taliyihiisa Sare ee Arrimaha Yurub, Tuomas Tikkanen, uu sheegay in isu imaatinka loogu talagalay in Midowga Yurub la siiyo istaraatiijiyad Arctic ah oo ka xoog badan, isla markaana si wanaagsan la isugu dubbariday.

“Fikradda aasaasiga ahi waa in xaaladdan lagu xoojiyo habka istaraatiijiyadeed ee wadajirka ah ee Midowga Yurub uu u wajahayo Arctic-ka, halkaas oo muhiimadda juqraafi-siyaasadeed iyo dhaqaale ee gobolku ay si weyn u kordhayso,” ayuu yiri Mr Tikkanen.

Wuxuu sheegay in dalalka iyo hoggaamiyeyaashu ay weli saameyn ku yeelan karaan ereyada dukumentiga kama dambaysta ah, taas oo wada-hadallada ka dhigaysa “kulan aad u xilligiisa ku habboon”.

Xiisaha Arctic-ka ayaa si weyn u kordhay tan iyo markii Midowga Yurub uu ansixiyay siyaasaddiisii hore ee gobolka sannadkii 2021. Ka qaybgalka mas’uuliyiin sare oo ka socda dalal aan Arctic-ka ku yaallin ayaa muujinaya dareenkaas sii kordhaya.

“Jawiga amniga ayaa si weyn isu beddelay, waxaana waayadan dambe jiray xiise badan oo loo qabo gobolka,” ayuu yiri Mr Tikkanen.

Go’aanno rasmi ah lagama filayo shirka. Halkii, hoggaamiyeyaashu waxay ka hadli doonaan arrimo ay ka mid yihiin danaha dhaqaale iyo amniga, ka hor inta aysan maanta soo bandhigin bayaan wadajir ah.

Isbeddelka cimilada ayaa wada-hadallada ku soo kordhinaya degdeg. Sida ay khubaradu sheegeen, Arctic-ku wuxuu kululaanayaa ku dhowaad afar jeer celceliska caalamka, taas oo cawaaqib daran ku leh deegaanka iyo nolol-maalmeedka bulshooyinka halkaas ku nool.

Marka barafka badda uu sii gurto, Ruushka, Shiinaha iyo Mareykanka ayaa ballaariyay dhaqdhaqaaqyadooda guud ahaan gobolka, iyaga oo ku tartamaya helitaanka khayraadka dabiiciga ah iyo marinnada badda ee soo baxaya.

Bishii Agoosto, Shiinaha iyo Kuuriyada Koonfureed ayaa maraakiib xamuul konteenarro ah u diray Waddada Badda ee Waqooyi, iyaga oo sii maraya biyaha dhuleed ee Ruushka, si ay u tijaabiyaan marin sii ahaanaya mid la mari karo muddo dheer maadaama xilliyada aan barafku jirin ay sannad kasta dheeraanayaan.

Mr Trump ayaa horraantii sannadkan sheegay in Mareykanku u baahan yahay inuu maamulo Greenland sababo la xiriira amniga qaranka, inkastoo uu ugu dambayn meesha ka saaray inuu dhulkaas xoog ku qabsado.

Wax yar kaddib, waxa u muuqday dadaal lagu dejinayo xiisadda kala dhexeysa Mr Trump, NATO ayaa billowday hawlgal cusub oo loogu talagalay xoojinta amniga Arctic-ka.

Intii lagu jiray booqasho uu 7 Sebtembar ku tagay jasiiradda ballaaran, Madaxweynaha Guddiga Yurub Ursula von der Leyen ayaa ku dhawaaqday xirmo €200m ah oo loogu talagalay Greenland, waxayna ballanqaadday in Midowga Yurub uu “si ka badan u joogi doono, si ka badanna uga hawlgeli doono Greenland iyo Arctic-ka”.

Sidee u aragtaa warbixintan?

0 votes