Haweenka Qaramada Midoobay oo taageeraya wadatashiyada dalka oo dhan ee ay hoggaaminayso NUSOJ ee ku aaddan ku biirista Soomaaliya ee CEDAW
Hannaanka Soomaaliya ugu biirayso Axdiga Caalamiga ah ee Ciribtirka Dhammaan Noocyada Takoorka ka dhanka ah Haweenka (CEDAW) ayaa lagaga wada hadlayaa wadatashiyo ka socda dalka oo dhan, iyadoo Ururka Qaranka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (NUSOJ) uu doonayo inuu kobciyo fahamka iyo taageerada bulshada ee ku biirista. Hindisahan ayaa ka billowday Muqdisho, wuxuuna isu keenayaa hay’adaha dowladda, ururrada bulshada rayidka ah iyo wakiillada bulshada si loo gorfeeyo Axdiga, hannaanka ku biirista iyo muhiimadda uu u leeyahay Soomaaliya.
Kalfadhigii furitaanka, Wasiir Ku-xigeenka ahna Wasiiru-dowlaha Horumarinta Qoyska iyo Xuquuqda Aadanaha Maxamed Cismaan Cumar ayaa sheegay in ka-qaybgal ballaaran oo xog-ogaal ah uu muhiim u noqon doono hannaanka. “Dib-u-eegista Soomaaliya ku samaynayso CEDAW waxay u baahan tahay xog cad iyo wada-shaqayn wax-ku-ool ah oo ka dhex dhacda bulshada oo dhan. Wadatashiyadani waxay fursad u siinayaan in si furan looga doodo Axdiga, loona tixgeliyo sida hannaanka ku biiristu uga qayb qaadan karo ilaalinta xuquuqda haweenka ee xaaladda Soomaaliya,” ayuu yiri.
Rukaya Maxamed, Maamulaha Barnaamijka Dalka ee Haweenka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, ayaa sheegtay in wadatashiyadu gacan ka geysan karaan caddaynta ujeeddada Axdiga iyo tallaabooyinka wax-ku-oolka ah ee looga baahan yahay ku biirista. “Wadahadal xog-ogaal ahi wuxuu ka caawiyaa bulshada iyo hay’adaha inay fahmaan macnaha CEDAW iyo sida uu u shaqeeyo hannaanka ku biiristu. Wadatashiyadani waxay abuuraan fursad su’aalo lagu weydiiyo, lagu saxo faham-xumada, laguna soo bandhigo aragtiyo kala duwan, taasoo gacan ka geysanaysa horumarinta hannaanka ku biirista,” ayay tiri.
Xoghayaha Guud ee NUSOJ Cumar Faaruuq Cismaan ayaa sheegay in aragtiyada ka-qaybgalayaasha la ururin doono si ay u hagaan wejiga xiga ee hannaanka. “Ujeeddadu waa in la hubiyo in dadku ka qayb qaadan karaan arrimaha, soo bandhigi karaan walaacyadooda, isla markaana soo jeedin karaan fikrado. Talooyinkoodu waxay gacan ka geysan karaan dejinta khariidad waddo oo ka tarjumaysa xaqiiqooyinka Soomaaliya, taageerana ka go’naanshaha dalka ee ah inuu ku biirista Axdiga ku ciribtiro dhammaan noocyada takoorka ka dhanka ah haweenka,” ayuu yiri Cismaan.
Madalladu waxay ka kooban yihiin bandhigyo ku saabsan mabaadi’da CEDAW iyo habraacyada ku biirista, waxaana ku xiga doodo la fududeeyey iyo layliyo kooxeed. Ka-qaybgalayaashu waxay su’aalaha iyo walaacyada ku eegayaan iyagoo adeegsanaya qaab-dhismeedka dastuuriga ah ee Soomaaliya, fiqiga Islaamka iyo qiyamka dhaqanka. NUSOJ ayaa wadatashiyada qabanqaabinaysa iyadoo taageero ka helaysa Haweenka Qaramada Midoobay iyo Wasaaradda Horumarinta Qoyska iyo Xuquuqda Aadanaha, waxaana la filayaa in doodahani soo saaraan talooyin loogu talagalay khariidad waddo oo horumarisa ku biirista Soomaaliya ee CEDAW.
