Muqdisho (AX) — Soomaaliya iyo Turkiga waxay gelayaan xilli cusub oo iskaashi ah oo ku dhisan danaha labada dhinac iyo barwaaqo wadaag, ayuu Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre sheegay Arbacadii, xilli labada dal ay xuseen 15 sano oo xiriirkoodu sii qotomaayay.
Munaasabad sannad-guuro ah oo ka dhacday Muqdisho, Barre wuxuu sheegay in Turkigu garab istaagay Soomaaliya intii lagu jiray dhibaatooyin bani’aadannimo, amni iyo dhaqaale oo daba dheeraaday. Xiriirkaas, ayuu yiri, tan iyo markaas wuxuu isu beddelay iskaashi istaraatiiji ah oo aad uga ballaaran gargaarka degdegga ah.
- Advertisement -
“Xiriirka labada dal wuxuu ka gudbay iskaashi bani’aadannimo una gudbay iskaashi istaraatiiji ah oo taabanaya dhinacyo badan,” ayuu yiri Barre.
Wuxuu booqashadii Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ee 2011 ku tilmaamay xilli taariikhi ah oo go’aan leh. Xilligaas, Soomaaliya waxay la tacaaleysay abaar ba’an, macluul iyo amni darro baahsan.
“Booqashadaas waxay xambaarsaneyd farriin cad oo ah in Soomaaliya aan la illoobi karin, shacabka Soomaaliduna kaligood ahayn,” ayuu yiri Barre.
Sida uu sheegay ra’iisul wasaaruhu, doorka Turkiga tan iyo markaas wuxuu ku fiday gargaar bani’aadannimo, waxbarasho, daryeel caafimaad, kaabeyaasha dhaqaalaha, amniga, diblomaasiyadda, ganacsiga iyo maalgashiga.
Waxbarashadu waxay qayb weyn ka ahayd iskaashiga. Kumannaan arday Soomaaliyeed ah ayaa wax ku bartay Turkiga iyagoo ka faa’iideystay deeqo waxbarasho iyo barnaamijyo kale oo waxbarasho, qaar badanna waxay dib ugu soo laabteen dalka si ay uga shaqeeyaan xirfado kala duwan.
Barre wuxuu sheegay in Soomaaliya ay horumar la taaban karo sameysay tan iyo booqashadii Erdogan ee 2011, isagoo xusay hagaag ku yimid amniga iyo dhaqaalaha iyo sidoo kale mowqif ka sii xooggan oo dhinaca diblomaasiyadda caalamiga ah ah.
“Soomaaliya 2026 ma aha Soomaaliya 2011. Meel dheer ayaan soo marnay, meel dheer ayaan soo marnay,” ayuu yiri.
Guulaha uu tilmaamay waxaa ka mid ahaa in Soomaaliya ay dhammaystirtay hannaanka cafinta deymaha, ku biirista Bulshada Bariga Afrika, qaadista cunaqabateyntii hubka ee Qaramada Midoobay iyo doorashadeeda xubin aan joogto ahayn oo Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ah.
Barre wuxuu sheegay in mudnaanta xigta ee Soomaaliya ay tahay raadinta horumar waara iyo yareynta ku tiirsanaanta taageerada dibadda. Wuxuu sheegay in iskaashiga mustaqbalka ee Turkiga uu diiradda saari doono abuurista faa’iidooyin wadajir ah iyo horumarinta barwaaqo wadaag.
Tan iyo 2011, Turkigu wuxuu noqday mid ka mid ah saaxiibbada caalamiga ah ee ugu muhiimsan Soomaaliya, isagoo doorkiisa ka ballaariyay gargaar bani’aadannimo una gudbay mashaariic la xiriira kaabeyaasha dhaqaalaha, waxbarashada, caafimaadka, ganacsiga iyo amniga.
Iskaashiga ayaa sidoo kale ku lug lahaa taageerada Turkiga ee dhismaha hay’adaha amniga Soomaaliya iyo maalgashiyo lagu sameeyay kaabeyaasha istaraatiijiga ah, taasoo muujineysa doorka ballaaran ee Ankara ku leedahay dadaallada dib loogu dhisayo hay’adaha dowladda kadib tobannaan sano oo colaado ah.
