Garoowe (AX) — Su’aalo ku saabsan jebin amni oo suurtagal ah ayaa ka dhashay Dowlad Goboleedka Puntland kaddib markii 28 qof oo looga shakisan yahay burcad-badeednimo ay baxsadeen xilli loo wareejinayay xabsiga, kadib soo furashada markab shidaal oo la afduubtay, iyadoo mas’uuliyiin ay sheegeen in dad ka tirsan booliska ay ka caawiyeen baxsiga.
Maxaabiistaasi waxay ka mid ahaayeen 41 qof oo la xiray kaddib markii Ciidanka Booliska Badda Dowladda Puntland (PMPF) ay soo furteen markabka shidaalka ee Sibu 1, oo sidoo kale loo yaqaan Seamull, hawlgal ka dhan ah burcad-badeednimada oo ka dhacay meel u dhow Garacad, xeebaha waqooyi-bari ee Soomaaliya, Jimcihii.
- Advertisement -
Maamulka Dowladda Puntland ayaa sheegay in shaqaalihii markabka si nabad ah loo badbaadiyay.
Afar sarkaal oo amniga ah ayaa AFP u sheegay in tuhmanayaasha laga soo waday Garacad loona waday Garoowe, caasimadda Dowladda Puntland, habeenkii Jimcaha markii ay 28 ka mid ahi baxsadeen.
Mas’uuliyiinta oo magacyadooda qariyay ayaa sheegay in duruufaha ku xeeran baxsiga ay u muuqdeen kuwo shaki leh. Waxay xuseen in tuhmanayaasha loo haysto dambiyo culus aan caadi ahaan habeenkii lagu kala gudbin gobollo badan.
Gaarigii xamuulka ahaa ee siday maxaabiista ayaa taayir ka qarxay intii safarka lagu jiray, waxaana tuhmanayaashu markaas ogaadeen in albaabka gaariga aan la qufulin, sida ay sheegeen mas’uuliyiintu.
Booliska ayaa markii dambe dib u soo qabtay 13 ka mid ah kuwii baxsaday. Mid ka mid ah baxsadayaasha ayaa rasaas ku dhintay intii lagu jiray baadigoobka, ayay sheegeen mas’uuliyiinta amniga.
Mid ka mid ah mas’uuliyiinta ayaa sheegay in tuhmanayaasha gacmaha iyo lugaha laga xiray markii la qabtay, balse xayiraadahaas laga furay ka hor inta aan wareejinta la bilaabin.
“Dowlad Goboleedka Puntland, habeenkii kama gudbino (tuhmanayaasha) gobollo badan. Markii dambe ee safarka, burcad-badeeddu waxay ka carareen gaariga sababtoo ah qufulkii albaabka ayaa maqnaa. Wax kale oo aan sheego ma jiro. Waa wax iska cad,” ayuu yiri mid ka mid ah ilaha.
Sarkaal amni oo labaad ayaa ku eedeeyay in qaar ka mid ah xubnaha ilaalada hubaysan ay suurtagal tahay inay maxaabiista ka caawiyeen baxsiga.
“Waa inay jireen dad xog-ogaal ah oo ku jiray ilaalada hubaysan,” ayuu yiri sarkaalku.
Mas’uuliyiintu ma shaacin wax caddeyn ah oo muujinaysa ku lug lahaanshaha booliska, saraakiisha Dowladda Puntland-na weli ma soo bandhigin natiijada baaritaanka baxsiga.
Walaalka mid ka mid ah tuhmanayaasha ayaa AFP u sheegay in ehelkiisu baxsaday isla markaana uu nabad qabo.
Ciidamada badda Dowladda Puntland ayaa dib ula wareegay Sibu 1 kaddib hawlgal laba maalmood socday oo ku soo dhammaaday Jimcihii. Maamulka gobolka ayaa sheegay in hal qof oo looga shakisan yahay burcad-badeednimo la dilay, dhowr kalena la dhaawacay, halka dhammaan 20-ka shaqaale ee saarnaa markabka shidaalka ay waxyeello la’aan ahaayeen.
Rag hubaysan ayaa markabka ku qabsaday 20-kii Agoosto Gacanka Cadmeed, qiyaastii 136 mayl-badeed bari ka xiga Al Mukalla, Yemen, waxayna markii dambe u jiheeyeen dhanka biyaha Soomaaliya.
Mareykanka ayaa cunaqabateyn saaray Sibu 1, isagoo ku eedeeyay in markabku qayb ka ahaa waxa loo yaqaan maraakiibta hooska, kuwaas oo loo adeegsado daabulidda waxsoosaarka batroolka Iran iyadoo lagu xadgudbayo cunaqabateynta Mareykanka.
Baxsigu wuxuu dhacay xilli dhacdooyinka burcad-badeednimadu ay mar kale ku sii kordhayaan biyaha ku hareeraysan Soomaaliya iyo Yemen.
Hay’adda Badaha Caalamiga ah ayaa bishii Luulyo sheegtay in 24 dhacdo oo burcad-badeednimo iyo dhac hubaysan ah, oo la isku dayay ama la xaqiijiyay, ay ka dhaceen Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed saddexdii bilood ee ka horreeyay. Tobannaan badmaaxiin ah ayaa sidoo kale lagu haystay maraakiib la afduubtay.
Burcad-badeednimada Soomaaliya waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay intii u dhexeysay 2008 iyo 2014, markaas oo kooxo hubaysan ay qabsadeen maraakiib ganacsi iyo shaqaalahooda si madax-furasho loo helo. Mowjaddan ayaa dhalisay hawlgal badeed caalami ah oo ballaaran, waxayna warshadaha maraakiibta ku kacday balaayiin doollar.
Weeraradii ugu dambeeyay ayaa dib u soo nooleeyay walaaca laga qabo in kooxaha burcad-badeedda Soomaaliya ay hawlgalladooda ku fidiyaan Gacanka Cadmeed iyo galbeedka Badweynta Hindiya.
– Iyadoo laga faa’iideystay warbixinno AFP ah
