Cumar al-Bashiir oo helay oggolaansho hordhac ah inuu dibadda ugu safro daaweyn caafimaad
KHARTOUM, Sudan — Maamulka militariga Sudan ayaa oggolaansho hordhac ah siiyay madaxweynihii hore Cumar al-Bashiir inuu daaweyn caafimaad uga raadsado dibadda, sida uu qareenkiisu sheegay Arbacadii, inkastoo oggolaanshaha aan weli la dhammaystirin ama la fulin.
- Advertisement -
Maxamed El-Hassan El-Amin, oo ka tirsan kooxda difaaca Bashir’s, ayaa sheegay in madaxweynihii hore ee 82-jirka ahaa uu u baahan yahay baaritaanno iyo habraacyo caafimaad oo aan laga heli karin Sudan. Bashir kuma jirin xaalad halis ah, ayuu qareenku sheegay, balse waxa hayay calaamado u baahan qiimeyn takhasusle.
Sida uu El-Amin sheegay, kooxda difaaca ayaa si rasmi ah u dalbatay in Bashir loo oggolaado inuu dibadda u safro, waxayna heshay oggolaansho bilow ah. Codsiga ayaa weli u baahan ansixinta saraakiisha sare ee militariga iyo siyaasadda ka hor inta uusan madaxweynihii hore dalka ka bixi karin, ayuu yiri.
El-Amin wuxuu intaas ku daray in qareennadu ay sii wadaan cadaadiska ay ku saarayaan mas’uuliyiinta inay ansixiyaan safarka iyo inay Bashir xabsiga ka sii daayaan si uu u helo daryeelka loo baahan yahay.
Qoyska Bashir’s, hase yeeshee, ayaa ka hor yimid warkaas, iyagoo Arbacadii sheegay inaysan helin wax ogeysiis rasmi ah oo oggolaanaya inuu Sudan ka baxo.
Qoysku waxay sheegeen in warbixinno caafimaad oo dhowaan la helay ay muujinayaan in daaweyn dalka dibaddiisa ah ay noqotay mid degdeg ah. Waxay sidoo kale si toos ah uga codsadeen taliyaha ciidamada iyo madaxa Golaha Qarannimada, Jeneraal Cabdifataax al-Burhaan, inuu Bashir u oggolaado safar caafimaad.
Hadalada is khilaafaya ayaa xaaladda oggolaansho kasta oo dowladda ah ka dhigay mid aan caddayn. Qareenka Bashir’s wuxuu tixraacay oggolaansho hordhac ah, halka qoyskiisu sheegeen inaan loo sheegin wax go’aan rasmi ah.
Bashir waxaa xilka laga qaaday Abriil 2019, kaddib bilo ay socdeen dibadbaxyo waaweyn oo soo afjaray xukunkiisii ku dhowaad 30-ka sano. Wuxuu xukunka ku qabsaday afgambi militari sanadkii 1989.
Wuxuu ku jiray xabsi tan iyo markii dagaal uu ka dhex qarxay ciidamada qalabka sida ee Sudan iyo ciidamada milateriga ah ee Rapid Support Forces bishii Abriil 2023. Dacwadihii maxkamadeed ee ka dhanka ahaa Bashir iyo dhowr mas’uul oo hore, oo la xiriiray afgambigii 1989, ayaa la hakiyay kaddib markii dagaalku billowday.
Markii caafimaadkiisu sii xumaaday, maamulka militariga ayaa Bashir iyo dhowr mas’uul oo sare oo hore bishii Sebtembar 2024 ka wareejiyay deegaanka militariga Wadi Sayidna ee Omdurman, una wareejiyay isbitaal ku yaalla magaalada waqooyi ee Merowe.
Kooxdaas waxaa ku jiray madaxweyne ku xigeenkii koowaad ee hore Bakri Hassan Saleh, wasiirkii hore ee gaashaandhigga Abdel Rahim Mohamed Hussein, iyo sareeye guuto hawlgab ah Yousif Abdel Fattah. Saleh iyo Abdel Fattah waxaa loo sii daayay sababo caafimaad bishii Abriil 2025.
Bashir ayaa markii dambe dib loogu celiyay agagaarka Khartoum, halkaas oo uu daaweyn ku helayo isagoo ku jira xannaanada militariga ee Isbitaalka Takhasuska Aliaa ee Omdurman, sida uu sheegay qareenkiisu.
Madaxweynihii hore waxaa sidoo kale baadi-goobaya amarro xarig oo ka soo baxay Maxkamadda Dambiyada Caalamiga ah, kuwaas oo la xiriira eedeymo ku saabsan colaadda Darfur. Go’aan kasta oo loogu oggolaado inuu Sudan uga baxo daaweyn ayaa sidaas darteed yeelan kara cawaaqib sharci iyo siyaasadeed oo ballaaran, balse su’aasha degdegga ahi waa in hoggaanka militariga dalka uu bixin doono ansixinta kama dambaysta ah iyo in kale.
AXADLETM
