MUQDISHO, Soomaaliya — Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aadan Cadde ee Muqdisho ayaa hal maalin xirnaan doona Khamiista, 25-ka Diseembar, xilli caasimaddu ay qabanayso doorashada golayaasha deegaanka, sida ay Isniintii sheegtay Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed, iyadoo la joojinayo dhammaan duullimaadyada soo degaya iyo kuwa ka dhoofaya, taas oo qayb ka ah tallaabooyinka amniga iyo diyaar-garowga farsamo ee la xoojiyey.
Bayaan ay soo saartay, Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed waxay shacabka, shirkadaha diyaaradaha iyo wakiillada socdaalka kula talisay in wax duullimaad ahi uusan ka soo degi doonin ama ka dhoofi doonin garoonka muddada 24-ka saacadood ah ee xiritaanka. Hay’addu waxay tallaabadan ku tilmaantay mid taxaddar ah oo lagu “hubinayo badbaadada shacabka iyo in habsami leh loo qabto geeddi-socodka doorashada,” waxayna safarroleyda ku boorrisay inay shirkadaha diyaaradaha kala xiriiraan jadwalkooda, kana fogaadaan inay safarro qorsheeyaan maalinta codbixinta.
Hay’addu waxay sheegtay in hawlgallada caadiga ahi dib u bilaaban doonaan marka laga qaado xannibaadaha la xiriira doorashada, waxayna rakaabka ugu baaqday inay la socdaan ogeysiisyada rasmiga ah ee ku saabsan isbeddellada jadwalka. Ogeysiisku ma uusan xusin wax ka-dhaafitaanno ah, mana uusan faahfaahin waqtiyo gaar ah oo ka baxsan hakinta hal maalin ah.
Garoonka, oo ah marinka caalamiga ah ee ugu weyn dalka, wuxuu qaabilaa duullimaadyada gudaha iyo kuwa gobolka, iyo sidoo kale duullimaadyada masaafooyinka dheer. Hakinta maalin dhan ah ayaa la filayaa inay carqaladeyso qorshayaasha safarrada ee shabakadda ku xiran Muqdisho, iyadoo saameyn ku yeelan karta isku-xirka duullimaadyada soo galaya iyo kuwa baxaya. Shirkadaha diyaaradaha ayaa caadiyan rakaabka u sameeya duullimaadyo kale xaaladaha noocan oo kale ah, balse safarreleyda waxaa lagula talinayaa inay si toos ah shirkadahooda uga xaqiijiyaan fursadaha dib-u-qabsashada.
Dhanka kale, hay’adaha amniga Soomaaliya waxay sheegeen in ku dhowaad 10,000 oo askari oo boolis ah loo diyaariyey sugidda maalinta codbixinta ee caasimadda. Wasiirka Amniga Gudaha Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil, oo loo yaqaan Farataag, ayaa sheegay in Ciidanka Booliska Soomaaliyeed uu dhammaystiray qorshe dhammaystiran oo looga golleeyahay in doorashadu u dhacdo si nabad ah, ammaan ah oo caddaalad ah.
Tallaabooyinka la isku dubbariday waxay muujinayaan dadaalka dowladda ee lagu ilaalinayo goobaha codbixinta iyo kaabayaasha muhiimka ah, iyadoo la xaddidayo isu-socodka agagaarka meelaha xasaasiga ah. Mas’uuliyiintu ma aysan sheegin in xiritaanka waddooyinka ama bandow ay la socon doonaan xiritaanka garoonka, balse waxay dadka deegaanka ku boorrisay inay raacaan tilmaamaha ka imanaya warbaahinta rasmiga ah.
Waxa ay safarreleydu u baahan yihiin inay ogaadaan:
- Dhammaan duullimaadyada ku socda ama ka baxaya Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aadan Cadde ayaa la joojinayaa hal maalin Khamiista, 25-ka Diseembar.
- Xiritaanka wuxuu la xiriiraa tallaabooyinka amniga iyo diyaar-garowga farsamo ee doorashada golayaasha deegaanka Muqdisho.
- Rakaabku waa inay dib u eegaan qorshayaashooda safar, ka fogaadaan safarka 25-ka Diseembar, ayna shirkadaha diyaaradaha kala xiriiraan dib-u-qabsashada.
- Waxaa la filayaa in hawlgallada garoonku dib u bilaabmaan marka laga qaado xannibaadaha la xiriira doorashada; la socda ogeysiisyada rasmiga ah si aad u heshaan wararkii ugu dambeeyey.
Xiritaanka hal maalin ah wuxuu ku soo beegmayaa xilli qabanqaabiyeyaasha doorashada iyo mas’uuliyiinta amnigu ay doonayaan inay isku dubbaridaan saadka codbixinta ee magaalada oo dhan. Inkastoo mas’uuliyiintu go’aanka ku tilmaameen tallaabo ku-meel-gaar ah oo lagu fududeynayo hawlgallada, xiritaanku wuxuu muujinayaa baaxadda qorsheynta loo baahan yahay si loo ilaaliyo codbixiyeyaasha iyo shaqaalaha, loona maareeyo isu-socodka gudaha iyo hareeraha caasimadda maalinta doorashada.
Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan hawlgallada isla markiiba lama soo saarin. Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed waxay sheegtay inay bixin doonto warar cusub marka loo baahdo, waxayna shacabka ka codsatay inay ku tiirsanaadaan ogeysiisyada rasmiga ah. Safarreleyda leh qorshayaal waqti xasaasi ah waa inay hubiyaan ogeysiisyada shirkadaha diyaaradaha iyo tikidhada dib loo soo saaray, ayna waqti dheeraad ah u qoondeeyaan qorshayaashooda maalmaha ka horreeya iyo ka dambeeya codbixinta, marka baahida kuraastu ay sare u kici karto.
Codbixinta Khamiista waxay Muqdisho uga dhigan tahay maalin muhiim ah oo hawlo madani ah ay dhacayaan, iyadoo mas’uuliyiintu xiritaanka garoonka ku tilmaameen tallaabo kooban oo si gaar ah loogu taageerayo in codbixintu si nidaamsan u dhacdo. Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed waxay carrabka ku adkaysay in jadwallada duullimaadyada caadiga ahi dib u bilaaban doonaan marka uu dhammaado waqtiga doorashada, ayna saamaxaan xaaladaha amni.
Waxaa qoray Cali Muuse
Axadle Times international–La-socod.
