KARACHI: Kadib ku dhawaad 140 maalmood oo maxaabiisnimo ah, qoysaska 10 badmaax oo Pakistani ah oo ay haystaan burcad-badeedda Soomaaliyeed ayaa Sabtidii isugu soo baxay waddooyinka Karachi, iyagoo dalbanaya tallaabo degdeg ah oo lagu soo celinayo dalkooda. Mid ka mid ah ehelka ayaa ka digay in qoysasku ay bilaabi doonaan shaqo-joojin cunto haddii dowladdu ku guuldareysato inay xaqiijiso sii deyntooda.
Badmaaxiintu waxay saarnaayeen markabka shidaalka ee MT Honour 25 oo wata calanka Palau markii burcad-badeeddu ay ku qabsadeen meel ka baxsan gobolka Puntland State ee Soomaaliya 21-kii Abriil. Iyadoo dhibaatadoodu ay dhaaftay afar bilood, eheladoodu waxay si isdaba joog ah ugu baaqayeen mas’uuliyiinta Pakistan inay farageliyaan.
- Advertisement -
“Afar bilood iyo bar waa waqti dheer, hadda waan daalnay,” ayay Ambreen Yousuf, oo ninkeeda Syed Hussain Yousuf uu ahaa injineerka labaad ee markabka, u sheegtay Arab News intii uu socday mudaharaadka ka dhacay aagga Numaish ee Karachi.
“Taasi waa sababta aan ugu soo baxnay mudaharaadkan, waxaanan dowladda ka codsanayaa inay si nabad ah dib ugu soo celiso tobantan Pakistani sida ugu dhaqsaha badan. Qoysaskoodu way welwelsan yihiin.”
Bandhigga mudaharaadka ayaa dhacay wax ka yar laba toddobaad kadib markii Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Ishaq Dar uu London kula kulmay Xoghayaha Guud ee Ururka Caalamiga ah ee Badaha, Arsenio Dominguez. Dar wuxuu ku baaqay “faragelin hay’adeed oo degdeg ah oo wax ku ool ah” si looga caawiyo in si dhakhso leh loo xaqiijiyo soo laabashada badmaaxiinta.
Bishii Agoosto, Dar ayaa shir heer sare ah ka guddoomiyay kiiskan, wuxuuna faray saraakiisha Pakistan inay xoojiyaan xiriirrada diblomaasiyadeed ee ay la leeyihiin mas’uuliyiinta Soomaaliya, ururrada caalamiga ah iyo la-hawlgalayaasha kale ee khuseeya.
Si kastaba ha ahaatee, eheladii isugu soo baxay Sabtidii ayaa sheegay inay heleen xog aad u yar oo ku saabsan dadaalladaas. Waxay sidoo kale sheegeen inaysan awoodin inay la hadlaan badmaaxiinta ku dhawaad bil iyo bar.
“Waxay ku dhowdahay 140 maalmood, welina wax war ah kama hayno dadkeenna,” ayay Mahwish Yasir, oo ninkeeda Yasir Khan uu ka mid yahay dadka la haysto, u sheegtay Arab News.
“Xiriirkeennii ugu dambeeyay iyaga wuxuu ahaa bil iyo bar ka hor. Tan iyo markaas, wax xiriir ah lama aynaan yeelan.”
Yasir waxay sheegtay in aamusaanta dheeraatay ay qoysaska ka walaac gelisay caafimaadka badmaaxiinta iyo xaaladaha saaran markabka shidaalka. Waxay ka digtay in dibadbaxayaashu ay sii adkeyn doonaan tallaabadooda haddii dowladdu ay sii waddo inay ka gaabiso jawaabaha.
“Hadda, waddada ugu dambeysa ee noo hartay waxay noqon doontaa in haddii dowladdu weli na siin weydo jawaab, aan geli doono shaqo-joojin cunto,” ayay tiri.
Ayesha Ameen, oo ninkeeda Ameen bin Shams isna la haysto, ayaa sheegtay in xiritaanka muddada dheer ee badmaaxiintu uu saameyn ku yeelanayo carruurtooda iyo sidoo kale dhaqaalaha qoysaskooda.
“Tani waa gabadheyda afar jirka ah, waxaanan leeyahay wiil sideed bilood jira. Waddooyinka ayaan fadhiya,” ayay tiri. “Adiga ii sheeg, saameyn noocee ah ayay waxaas oo dhan ku yeelan doonaan maskaxdooda yar yar?”
Dowladda Pakistan ayaa sheegtay inay sii waddo dadaallada diblomaasiyadeed ee lagu doonayo in lagu helo sii deynta badmaaxiinta.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Islamabad ayaa hore u sheegtay in milkiilaha markabka iyo mas’uuliyiinta Soomaaliya ay la xiriirayeen burcad-badeedda. Pakistan waxay sidoo kale ka codsatay inay hubiyaan in cunto, biyo la cabo iyo waxyaabaha kale ee daruuriga ah ay gaaraan shaqaalaha markabka.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in hawlgal fulin sharci ah oo lagu sii deynayo badmaaxiinta uu noqon doono mid adag maadaama markabku sida xamuul suuragal ahaan khatar ah.
Obaidullah Khan, oo ah walaalka badmaax la haysto ee Rafiullah Khan, ayaa sheegay in walaalkiis uu ahaa qofka keliya ee masruufa qoys ka kooban saddex carruur ah.
“Meel walba ayaan wareegeynaa annagoo gargaar raadinayna,” ayuu yiri Khan. “Dowladdu haba yaraatee nala soo xiriirin. Ugu yaraan ha na siiyaan maalin, bil, ama xitaa toddobaad, kaliya ha noo sheegaan taariikhda ay soo celinayaan.”
Qoysaska, maqnaanshaha xog lagu kalsoonaan karo ayaa ka dhigay sugitaan markii horeba xanuun badnaa mid sii ahaanaya mid aan loo adkeysan karin.
“Codsigeenna keliya waa fadlan, dadkeenna sida ugu dhaqsaha badan ha loo sii daayo,” ayay tiri Ameen. “Ilaa intee in le’eg ayaad weli tijaabinaysaan samirkayaga?”
