Ciidamada Itoobiya ee taageersan dowladda ayaa sheegay inay dib u qabsadeen magaalo istaraatiiji ah oo ku taalla Tigray
Ciidamada dowladda Itoobiya iyo maleeshiyaad xulufo la ah ayaa qabsaday Alamata, oo ah magaalo istaraatiiji ahaan muhiim u ah kuna taalla koonfurta caasimadda Tigray, sida ay Isniintii sheegeen maleeshiyaad taageersan dowladda, iyagoo ku andacoonaya inay xaaladda rogeen kaddib markii ciidamada mucaaradka ay weerar ka bilaabeen gobolka toddobaadkii hore.
- Advertisement -
Muuqaal ay Facebook ku wadaageen Ciidanka Nabadda Tigrai ee taageersan dowladda ayaa u muuqday inuu muujinayo askar maraya waddooyinka Alamata iyagoo sita calanka Itoobiya. Reuters si madax-bannaan uma xaqiijin karin muuqaalka.
Laba ilo diblomaasiyadeed ayaa sidoo kale sheegay in Alamata ay dhacday. Ilo saddexaad ayaa sheegay in ciidamada taageersan dowladda ay galeen magaalada, balse aysan weli caddayn inay si buuxda gacanta ugu dhigeen.
Ilo xiriir la leh ciidamada mucaaradka ayaa Reuters u sheegay in dagaalyahannadoodu ay ka baxayeen Alamata, isla markaana ay filayeen in milatariga federaalku uu magaalada la wareego saacado gudahood.
Wakiillo ka socday milatariga Itoobiya iyo Tigray People’s Liberation Front (TPLF), oo hagaya iska-caabbinta hubeysan ee ka dhanka ah dowladda federaalka, ayaan isla markiiba ka jawaabin codsiyada faallo.
Haddii la xaqiijiyo, qabsashadaasi waxay guul weyn u noqonaysaa ciidamada federaalka ee u sii jeeda Mekelle, caasimadda gobolka oo qiyaastii 120 km (75 mayl) waqooyi ka xigta Alamata. Magaaladu waa xarun muhiim u ah sahayda ciidamada, cuntada iyo shidaalka ee u dhow xadka koonfureed ee Tigray la wadaago gobolka deriska ah ee Amhara, waxayna marar badan gacanta isku beddeshay intii uu socday dagaalkii sokeeye ee 2020-2022.
MILATARIGA ITOOBIYA OO DERISKA KU EEDEEYEY INAY TAAGEERAYAAN MUCAARADKA
Dagaallada ka billowday Arbacadii hore Tigray iyo gobollada deriska la ah ee Amhara iyo Canfarta ayaa burburiyey Heshiiskii Pretoria ee afar sano jiray, kaas oo soo afjaray colaad ay ku dhinteen boqollaal kun oo qof.
Dagaalkii 2020-2022 waxa uu ka dhashay burburkii xiriirka u dhexeeyey TPLF, oo ah dhaqdhaqaaq hore oo jabhadeed iyo xisbi siyaasadeed oo ku xooganaa siyaasadda Itoobiya ku dhowaad saddex tobannaan sano, iyo Abiy, kaas oo magacaabistiisii ra’iisul wasaare sannadkii 2018 ay soo afjartay awooddii siyaasadeed ee TPLF.
Bilihii u dambeeyey, TPLF iyo dowladda federaalka ayaa midba midka kale ku eedeeyey inuu jebiyey heshiiskii Noofambar 2022. Saddex maalmood ka hor inta aysan billaabin duullaankeeda, TPLF waxay ku dhawaaqday isbahaysi ay la yeelatay lix kooxood oo hubeysan oo kale oo ka kala jira Itoobiya, kaas oo ay sheegtay in loogu talagalay in lagu rido dowladda Abiy.
Rabshadaha dib u soo cusboonaaday ayaa sii kordhinaya xasillooni darrada ka jirta Geeska Afrika, oo ah gobol horeba ay u saameeyeen dagaalka sokeeye ee Suudaan, murannada ku saabsan helitaanka Badda Cas iyo saameynta colaadaha Bariga Dhexe.
Hadal laga sii daayey warbaahinta dowladda Axaddii, taliyaha ugu sarreeya milatariga Itoobiya, Berhanu Jula, ayaa ku celiyey eedeymaha ah in Eritrea oo daris la ah Itoobiya isla markaana ay taariikh ahaan xifaaltamaan, ay taageerayso ciidamada mucaaradka, iyadoo ay la jiraan ciidamada Suudaan iyo Masar.
Eritrea iyo ciidanka Suudaan ayaa diiday eedeymahaas. Masar ayaan isla markiiba ka jawaabin codsi faallo ah.
SHABAKADAHA ISGAARSIINTA OO WELI XIRAN TIGRAY
Dagaalladii ugu dambeeyey ayaa dib u soo nooleeyey cabsi laga qabo dhibaato bani’aadamnimo oo la mid ah tii dhacday intii lagu jiray dagaalkii 2020-2022, xilligaas oo dowladda federaalku jartay isgaarsiinta Tigray isla markaana si adag u xaddidday helitaanka cuntada, lacagta caddaanka ah iyo daawooyinka.
Guddiga Caalamiga ah ee Laanqeyrta Cas ee Itoobiya ayaa Isniintii sheegay inuu 161 qof ka daadgureeyey Mekelle una raray caasimadda gobolka deriska ah ee Canfarta. Dadka la daadgureeyey waxaa ku jiray kormeerayaal ka socday Midowga Afrika, saraakiil booliis federaal ah, shaqaale Ethiopian Airlines ah iyo shaqaalaha Laanqeyrta Cas.
Adeegyada internetka iyo taleefannada ee Tigray ayaa weli hakad ku jiray maalintii afraad oo xiriir ah. Afar ilo ayaa Reuters u sheegay Jimcihii in TPLF ay amartay in shabakadaha la xiro. TPLF kama jawaabin codsiyada faallo ee ku saabsan amarka la sheegayo.
Tigray wali kama soo kaban dhaawaca daran ee bani’aadamnimo ee uu sababay dagaalkii 2020-2022, kaas oo boqollaal kun oo qof ku riixay xaalado macaluul. Qiyaastii 750,000 oo reer Tigray ah ayaa weli ku barakacsanaa gudaha dalka illaa bishii Febraayo, sida ay sheegtay hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan qaxootiga, iyadoo gobolku sidoo kale wajahayo abaar la xiriirta El Nino.
