Dhacdo El Niño ah oo suurtagal ahaan aad uga duwan kuwii hore ayaa si buuxda uga hanaqaadday badweynta Baasifigga ee kulaylaha, Hay’adda Caalamiga ah ee Saadaasha Hawaduna waxay sheegtay inay ku socoto inay sii xoogaysato oo isu beddesho dhacdo “aad u xooggan” bilaha soo socda.
Qaabkan kulaylka ee xooggan ayaa carqaladayn kara isbeddellada roobabka iyo heerkulka ee qaybo badan oo dunida ah, isagoo qaar ka mid ah gobollada u keenaya khataro daadad oo kordhay, kuwo kalena abaar iyo dhacdooyin kale oo kuleyl daran ah.
- Advertisement -
Sida ay WMO sheegtay, ku dhowaad dhammaan dhulka ayaa la filayaa inay diiwaangeliyaan heerkul ka sarreeya caadiga bilaha soo socda.
Xarumaha saadaasha ee xiriirka la leh hay’adda ayaa qiyaasay in suuragalnimada El Niño uu sii socdo illaa Febraayo 2027 ay ku dhowdahay 100% — taasoo ah heer kalsooni oo aan caadi ahayn u sarreeya.
Dhacdadan ayaa la filayaa inay sii korto inta lagu jiro dayrta ka hor inta aysan gaarin heerkeeda ugu sarreeya dabayaaqada 2026. Saameynteeda cimilada, si kastaba ha ahaatee, waxay u badan tahay inay sii jirto ilaa gudaha 2027.
Borofisar Adam Scaife, Madaxa Saadaasha Fog ee UK Met Office, ayaa sheegay in dhacdada soo kobcaysa ay noqon karto El Niño-gii ugu weynaa ee xusuusta nool iyo laga yaabee kii ugu saameynta badnaa tan iyo qarnigii 19aad.
Wuxuu sheegay in, natiijadaas awgeed, 2027 ay “aad ugu badan tahay” inay ka gudubto 2024 oo noqoto sannadkii ugu diiranaa abid ee la diiwaangeliyo.
El Niño wuxuu kordhiyaa khatarta daadad, abaar iyo kuleyl daran (sawir keyd ah)
Inkasta oo El Niño aad u xooggan uu kicin karo isbeddello waaweyn oo ku yimaadda wareegga jawiga, roobabka iyo heerkulka caalamka oo dhan, haddana saameyntiisu si weyn ayey uga kala duwan tahay meel ilaa meel.
Gobol kasta lama filayo inuu wajaho xaalado aad u daran, halka saameynta qaabkan ee Ireland iyo Yurub ay weli aad uga adag tahay in si sax ah loo saadaaliyo.
El Niño guud ahaan wuxuu gaaraa heerkiisa ugu sarreeya inta u dhexeysa Nofeembar iyo Febraayo. Saameyntiisa ku aaddan celceliska heerkulka caalamka waxay sii socon kartaa xitaa wixii ka dambeeya muddadaas, badanaana waxay ugu xoog badan tahay sannadka ka dambeeya markii dhacdadu markii ugu horreysay bilaabato.
WMO waxay sheegtay in biyaha dusha sare ee Baasifigga ay horey u gaareen heerar aan caadi ahayn, iyadoo celceliska heerkulku toddobaadyadii u dambeeyay mararka qaar gaadhay ilaa 2.6°C ka sarreeya caadiga.
Waxa ka sii yaab badan weli waa kulaylka ku kaydsan hoosta dusha sare ee Baasifigga. Qaybo ka mid ah badweynta, heerkulku wuxuu ka badnaa celceliska in ka badan 8°C intii lagu jiray Luulyo iyo horraantii Agoosto.
Kaydkaas ballaaran ee kulaylka dheeraadka ah ayaa ka caawinaya sharaxaadda kalsoonida WMO ee ah in El Niño-ga hadda jira uu sii xoojin doono.
Jawaab ahaan, hay’addu waxay isku dubbaridaysaa hawlgal caalami ah oo diyaar-garow iyo digniin hore ah oo aan caadi ahayn u ballaaran, iyadoo kaashanaysa adeegyada saadaasha hawada ee qaran, hay’adaha Qaramada Midoobay iyo wakaaladaha samafalka bani’aadamnimo.
Welwelkeeda ugu weyn waxaa ka mid ah beeraha, sugnaanta cuntada, sahayda biyaha, caafimaadka dadweynaha iyo tamarta, iyo sidoo kale cawaaqibta bani’aadamnimo ee ka dhalata daadadka, abaarta iyo kuleylka daran.
WMO waxay carrabka ku adkaynaysaa in El Niño uu yahay ifafaale cimilo oo si dabiici ah u dhaca, ayna sabab u ahayn isbeddelka cimilada ee bani’aadamku sababay.
Si kastaba ha ahaatee, dhacdadani waxay ka socotaa meere horey si weyn u kululaaday, iyadoo heerkullada baduhuna sidoo kale marayaan heerar aan caadi ahayn oo sarreeya.
