Shiinaha ayaa bilaabay hawlgal samatabixin oo “baaxad leh” oo ka socda Tibet, kaddib markii dhulgariir cabbirkiisu ahaa 7.0 uu dilay ugu yaraan 16 qof, dhaawacay tobannaan qof, isla markaana burburiyay boqollaal guri, sida ay werisay warbaahinta dowladda.
Kooxaha samatabixinta ayaa adeegsanayay tooshash si ay mugdiga uga dhex raadiyaan qaar ka mid ah in ka badan 300 oo dhisme oo ku dumay dhulgariirka, sida ka muuqata muuqaallo ay baahisay Xinhua.
- Advertisement -
Muuqaallo ay baahisay telefishanka dowladda ee CCTV ayaa muujiyay dad maqaayado ku jiray oo si degdeg ah uga cararaya, iyo badeecooyin ka soo dhacaya khaanadaha supermarket-yada oo ruxmaya markii dhulgariirku dhacay. CCTV ayaa sheegtay in 65 qof ay dhaawacmeen.
Qof deegaanka ah ayaa warbaahinta maxalliga ah u sheegay in qoyskeedu sariirta uun jiifsaday markii darbiyadu bilaabeen inay ruxmaan, alaabtiina ay guriga dhexdiisa ku soo dhacday. Waxay tiri, “Waxaan bannaanka ugu cararnay annaga oo aan xitaa waqti u helin inaan dhar xiranno.”
Waxay intaas ku dartay, “Dadka deggan waxay ka baqayaan inay guryahooda ku laabtaan. Waxay teendhooyin ka sameysteen hareeraha waddooyinka ama habeenkii waxay ku hoydeen baabuurtooda.”
Nin ayaa Beijing News u sheegay in dhulgariirka oo “aad u xoog badnaa” uu gurigiisa ka dhigay mid “qaylinaya oo ruxmaya”.
“Waan hurday markii uu dhacay. Hadda qof walba bannaanka ayuu u cararay, wuxuuna aad uga baqayaa inuu gudaha ugu laabto. Hadda waxaan baabuur ku wadaa meel bannaan si aan baabuurkayga ugu seexdo,” ayuu yiri.
Muuqaallo ay baahisay CCTV ayaa sidoo kale muujiyay shaqaale gurmad oo koofiyado xirnaa oo sida qof dhaawac ah, iyaga oo tooshash ku ifinaya dhismayaal burburay, kuwaas oo dhowr ka mid ahi ay saqafyada ka lumeen.
Tibet inta badan uma furna saxafiyiinta ajaanibta ah, taas oo ka dhigaysa mas’uuliyiinta Shiinaha isha rasmiga ah ee keliya ee laga helo macluumaadka ku saabsan musiibada.
Shaqaale dab-damis ah oo baaraya dhismayaal burburay (CCTV oo loo sii marayo Reuters)
Madaxweyne Xi Jinping ayaa sheegay in dhulgariirku sababay “khasaare naf oo weyn” oo ka dhacay dhul fog oo buuraley ah, halkaas oo xaaladaha qabow ee daran ay adkayn karaan dadaallada samatabixinta.
“Waa inaan si buuxda u fulinnaa hawlgallada raadinta iyo samatabixinta, oo aan sameynnaa intii karaankeenna ah si aan u daaweynno dadka dhaawacmay, si loo yareeyo khasaaraha nafeed,” ayay Xinhua ka soo xigatay Mr Xi.
Wuxuu amar ku bixiyay in mas’uuliyiintu gargaar degdeg ah siiyaan dadka deggan, isla markaana qalabka samatabixinta sida ugu dhakhsaha badan loogu diro goobta ay musiibadu ka dhacday.
Xarunta dhulgariirka ayaa ku taallay dhul buuraley ah oo qiyaastii 190 kiiloomitir (120 mayl) bari-waqooyi-bari ka xiga Nagqu, iyo 390 kiiloomitir waqooyi-bari kaga beegan caasimadda gobolka ee Lhasa, sida uu sheegay Sahanka Juqraafiyeedka Mareykanka.
Dhulgariirku wuxuu dhacay 10:33 habeenimo (1433 GMT) shalay, isagoo ka dhacay qoto-dheer ku dhow 10 kiiloomitir.
Lhawang Dagpo, oo ah mas’uul maxalli ah oo ka tirsan degmada Maru, halkaas oo dhulgariirku ka dhacay, ayaa sheegay in xoogga ruxashadu dildilaacyo ka sameeyeen darbiyada xafiiskiisa, sida ay werisay Xinhua.
Hay’addu waxay sheegtay in korontada iyo adeegyada isgaarsiinta ay ka go’een xarunta degmada.
In ka badan 1,600 qof ayaa laga hawlgeliyay Degmada Baqing si ay u taageeraan hawlgalka gargaarka, sida ay sheegtay CCTV.
Guutada dab-damiska iyo samatabixinta ee degmada ayaa dirtay 25 gaari iyo 110 shaqaale ah, halka Cutubka Booliska Hubeysan ee Nagqu uu diray 225 sarkaal iyo askari, oo wata 18 gaari, sida ay sheegtay CCTV.
Agabka gurmadka ee la gaarsiiyay goobta waxaa ka mid ahaa 1,000 guri oo hore loo sameeyay, 3,239 teendho, afar matoor-dhaliye iyo 1,000 toosh, ayay intaas ku dartay.
CCTV ayaa muujisay dhismayaal burburay oo ku yaalla Degmada Baqen
Dhulgariirro ayaa si joogto ah uga dhaca gobolka, halkaas oo dhul baaxad leh oo buuraley ah iyo cimilo adag ay hawlgallada samatabixinta si gaar ah ugu adkayn karaan.
Bishii Janaayo 2025, ugu yaraan 126 qof ayaa ku dhintay dhulgariir ka dhacay Degmada Tingri ee miyiga Tibet.
Musiibadan ayaa dhacday wax ka yar hal sano kaddib dhulgariir ka dhacay Gobolka Gansu ee fog, waqooyi-galbeed Shiinaha, kaas oo bishii Diseembar 2023 dilay ugu yaraan 148 qof, sida ay sheegtay warbaahinta dowladda.
Kaasi wuxuu ahaa dhulgariirkii ugu dhimashada badnaa ee Shiinaha ka dhaca tan iyo 2014, markaas oo in ka badan 600 qof ay ku dhinteen Gobolka Yunnan ee koonfur-galbeed.
Dhulgariir xooggan oo ka dhacay Gobolka Sichuan sannadkii 2008 ayaa dilay ama la la’yahay ka dhigay ku dhowaad 90,000 qof, oo ay ku jiraan qiyaastii 5,000 oo arday iskuullo ah.
