New York waxay isku diyaarinaysaa inay xusto sannad-guurada 25-aad ee weerarradii 11 Sebtembar 2001 iyadoo xafladdu ay yeelanayso laba maqnaansho iyo joogitaan oo si weyn u muuqda: Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump kama qaybgeli doono magaalada, halka duqa magaalada New York ee ugu horreeya ee Muslim ah, Zohran Mamdani, la filayo inuu ku biiro munaasabadda xuska inkasta oo ay jirto olole dalbanaya inuu ka maqnaado.
Mr Trump halkii waxa uu xushmad ku muujin doonaa Pentagon-ka. Magaalada New York, diyaarado la afduubtay ayaa dumiyey Xaruntii Ganacsiga Adduunka waxayna sababeen inta badan 2,977 qof ee maalintaas ku dhintay, taas oo si aan laga soo kaban karin u beddeshay Maraykanka iyo dunida inteeda kale.
- Advertisement -
Madaxweyne ku-xigeenka JD Vance iyo afartii madaxweyne ee ka horreeyey Mr Trump ee weli nool ayaa la filayaa inay joogaan goobta Ground Zero ee koonfurta Manhattan. Waxa ka mid ah Jamhuuriga George W Bush, oo madaxweyne ahaa xilligii weerarradu dhaceen, iyo sidoo kale Dimuqraadiyiinta Joe Biden, Barack Obama iyo Bill Clinton.
Xafladdu ma yeelan doonto khudbado. Taa beddelkeeda, ehellada dadka dhintay ayaa akhrin doona magacyada dhammaan dhibbanayaasha, halka gambaleelna uu dhawaaqi doono xilliyo muhiim ah oo la jaanqaadaya sida weerarradu u dhaceen.
Koox iskeed isu abaabushay oo ka kooban mutadawiciin, dab-demis, booliis iyo eeyo baaritaan ah ayaa maalintii ugu horraysay nool ku helay 21 qof, balse intaas ka dib cidna lama helin
Mr Mamdani wuxuu barbar istaagi doonaa madaxweynayaashii hore inkasta oo uu jiro olole ay hoggaaminayaan wargeyska garabka midig ee New York Post iyo duqii hore Rudy Giuliani oo ku baaqaya in laga saaro munaasabadda.
In ka badan 100,000 oo qof ayaa saxeexay codsi ku eedaynaya Mr Mamdani inuu xiriir la leeyahay dad aan magacooda la sheegin oo “aan qadarin siinin hay’adaha Maraykanka ama aan si ku filan u cambaarayn fikirradaha xagjirka ah.”
“Waxay iila muuqataa mid walaac leh in duqa magaalada loola dhaqmo si ka duwan si fudud sababtoo ah waa Muslim,” ayay xubinta golaha magaalada Shahana Hanif u sheegtay CNN.
Mr Mamdani waxa kale oo lagu ammaanay kadib markii uu sii daayey kumannaan dukumenti oo faahfaahinaya waxa ay mas’uuliyiinta magaalada ka ogaayeen sunta hawada ee ku baahday Lower Manhattan weerarrada kadib.
Burburkii Xarunta Ganacsiga Adduunka waxa uu deegaanka ku firdhiyey daruur boodh ah oo aad u weyn. Wasakhowga iyo boodhka sumaysan ayaa halkaas ku hadhay bilo badan, taas oo gacan ka gaysatay kansarro iyo xanuunno kale oo weli saameeya kumannaan qof oo New York ah.
‘Hawo sun ah’
“Dadku way xanuunsadeen sababtoo ah hoggaamiyeyaashii ay ku kalsoonaayeen ayaa been u sheegay oo u sheegay inay badbaado tahay inay neefsadaan hawo sun ah,” ayuu yiri Mr Mamdani.
Toban iyo sagaal xubnood oo Al-Qaacida ah ayaa qabsaday afar diyaaradood subaxdii 11 Sebtembar 2001 oo ku dhowayd inay daruur la’aan tahay.
Laba ka mid ah diyaaradahaas ayaa ku dhacay labadii munaaradood ee Xarunta Ganacsiga Adduunka, iyagoo dumiyey dhismayaashii caanka ahaa ee 110 dabaq ahaa.
Diyaaraddii saddexaad waxay ku dhacday Pentagon-ka. Ti afraadna waxay ku dhacday beer ku dhow Shanksville, Pennsylvania, kadib markii rakaabku isku dayeen inay awoodda ka qaadaan afduubayaashii.
Marka laga yimaado kuwii la dilay 11 Sebtembar, in ka badan 9,400 oo qof ayaa u dhintay xanuunno lala xiriiriyey weerarrada, sida uu sheegay barnaamijka federaalka ee loo sameeyey in daaweyn caafimaad la siiyo dadka ay waxyeelladu gaadhay.
343 dab-demis ayaa naftooda ku waayey weerarradii argagixiso ee lagu qaaday labadii munaaradood
Qiyaastii 100 milyan oo Maraykan ah weli ma dhalan ama aad bay u yar yihiin si ay u xusuustaan dhacdooyinkii dalka gilgilay.
Dadweyne fara badan ayaa la filayaa Lower Manhattan inta lagu jiro munaasabadda xuska.
Adeegga Sirdoonka Qarsoon ayaa sameeyey goobo amni oo aad loo adkeeyey oo ku xeeran 9/11 Memorial and Museum.
Taliyaha booliiska Jessica Tisch ayaa sheegtay in koox ka hortagta diyaaradaha aan duuliyaha lahayn la hawlgelin doono taxaddar ahaan, iyadoo carrabka ku adkaysay in mas’uuliyiintu aanay hayn xog sirdoon oo tilmaamaysa khatar gaar ah oo ku wajahan isu-imaatinka.
Al-Qaacida, dhankeeda, waxay sannad-guurada ku xustay muuqaal ay ku jiraan sawirrada hoggaamiyihii geeriyooday ee Osama bin Laden iyo wiilkiisa Hamza. Mr Trump wuxuu sheegay 2019 in Hamza bin Laden isaguna la dilay.
Ka hor munaasabadda xuska, bandhig diyaarado aan duuliye lahayn ah ayaa iftiimiyey dekedda New York isagoo muujiyey 2,977 nalal, mid kastaana uu metelayo qof ku dhintay weerarrada.
Akhri wax dheeraad ah: Wakiilkii tigidhada ee diiwaangeliyey afduubayaashii 9/11 ‘ma uusan dhegaysan’ dareenkiisii gudaha
