Midowga Yurub ayaa si adag u cambaareeyay ka dib markii degganayaal Israa’iili ah ay weerareen koox diblomaasiyiin reer Yurub ah oo booqasho ku marayay Daanta Galbeed.
“Midowga Yurub wuxuu si adag u cambaareynayaa weerarradii ugu dambeeyay ee ay degganayaasha rabshadaha wada ka geysteen Daanta Galbeed, oo ay ku jiraan weerarka lagu qaaday diblomaasiyiin reer Yurub ah,” ayay adeegga arrimaha dibadda ee ururku ku sheegtay war-saxaafadeed.
- Advertisement -
Waxay ku baaqday “in si buuxda loola xisaabtamo” iyo in la qaado tallaabooyin wax ku ool ah oo looga hortagayo rabshado iyo dhibaateyn dheeraad ah oo lala beegsado Falastiiniyiinta — gaar ahaan xilliga goosashada saytuunka — iyo sidoo kale saxafiyiinta.
Diblomaasiyiinta ayaa la weeraray maalin ka hor xilli ay Daanta Galbeed ku safrayeen Bernard Baudoux, duqa booqashada ku yimid ee magaalo Faransiis ah.
Maraykanka oo doonaya in Israa’iil “si adag uga hortagto” rabshadaha degganayaasha ee Daanta Galbeed, ayuu Rubio sheegay
Rabshaduhu waxay sii xoogaysteen xilli ay soo dhow yihiin doorashooyin si adag loogu tartamayo oo dhacaya 27-ka Oktoobar. Waxay sidoo kale ku soo beegmeen xilliga sannadlaha ah ee goosashada saytuunka ee Falastiiniyiinta, taas oo degganayaasha Israa’iiliyiintu marar badan carqaladeeyeen, iyadoo Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu uu ku howlan yahay xoojinta taageerada saldhiggiisa garabka midig ee taageera deegaamaynta.
Sabtidii, duqa Faransiiska oo 78 jir ah ayaa sheegay in degganayaal wejiyada qarsaday ay ku dhawaaqayeen hadallo sumcad-dil ah oo ka dhan ah Faransiiska, ka hor inta aysan laad iyo ul bir ah ku garaacin. Wuxuu ku biiray beeraley Falastiiniyiin ah oo saytuun ka goosanayay Daanta Galbeed, waxaana la socday wakiillo sare oo Faransiis iyo Belgian ah oo ka howlgala Qudus iyo diblomaasiyiin Polish ah.
“Waxaan u malaynayaa in haddii degganayaashu sidan u dhaqmayaan, ay jirto dulqaad ay muujinayso dowladda Israa’iil,” ayuu Bernard Baudoux, duqa magaalada Aulnoye-Aymeries ee waqooyiga Faransiiska, ku sheegay kaddib weerarka.
“Dunida oo dhan waa inay ogaataa waxa dhacaya,” ayuu yiri.
“Aniga ahaan, waxaan ku laaban doonaa dalkeyga, wax walbana way hagaagi doonaan. Kuwa sida ugu badan u sii dhibaataysanaya waa kuwa halkan jooga.”
Baudoux, oo xirtay shaash ay ku yaallaan midabbada calanka Faransiiska, ayaa la arkay isagoo gaariga agtiisa fadhigiisu hoos u dhacay kaddib weerarka. Uma baahnayn in isbitaal lagu daweeyo.
Wasiirka Arrimaha Dibadda Faransiiska Jean-Noel Barrot ayaa sheegay in Israa’iil ay tahay inay “si degdeg ah u joojiso rabshadaha dembiyeed” oo ay soo xirto kuwa mas’uulka ka ah weerarka lagu qaaday Baudoux. Wasiirka arrimaha dibadda ee Belgium ayaa dalab la mid ah jeediyay.
Sawir-qaadaha Mareykanka ee u shaqeeya The Washington Post, Heidi Levine, oo isbitaal lagu daaweynayo
Wasiirka Arrimaha Dibadda Israa’iil Gideon Saar ayaa cambaareeyay weerarka, isaga oo kuwii geystay ku tilmaamay rabshad-wadayaal Israa’iili ah. Wuxuu sidoo kale sheegay in diblomaasiyiintu ay ahayd inay booqashadooda la sii waafajiyaan ciidamada Israa’iil.
<p dhacdadan ayaa daba socotay weerar maalin ka hor lagu qaaday Heidi Levine, oo ah sawirqaade Mareykan ah oo u shaqeysa The Washington Post. Shalay xaaladdeedu waxay ahayd mid dhexdhexaad ah kaddib markii degganayaashu garaaceen oo ay ka jabiyeen laf-dhabarta dhabarkeeda.
“Aad ayaan uga walaacsannahay muuqaalladaas iyo waxa aan aragno,” ayuu Rubio wariyeyaasha u sheegay Sabtidii, isaga oo intaas ku daray in Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump “uusan doonayn inuu arko khilaaf ama wax kale — dhibaato ka socota Daanta Galbeed.”
“Trump ma doonayo inuu arko dhimbiil cusub,” ayuu Rubio ku daray.
Xilliga doorashada
Wasaaradda arrimaha dibadda Israa’iil ayaa cambaareysay weerarka lagu qaaday diblomaasiyiinta, halka booliiska Israa’iil ay sheegeen inay baaritaan sameyn doonaan.
Netanyahu, si kastaba ha ahaatee, wuxuu dhaleeceeyayaasha ku eedeeyay inay wadaan olole “sumcad-dil ah” oo ka dhan ah degganayaasha, isaga oo doonaya inuu sii haysto taageerada garabka midig ee xagjirka ah iyo xerada taageerta deegaamaynta ka hor doorashada bishan.
Netanyahu wuxuu sheegay in diblomaasiyiintu ay ahayd inay dhaqdhaqaaqyadooda la sii waafajiyaan ciidamada Israa’iil. Wuxuu sidoo kale xusay in Baudoux uu yahay shuuci caan ku ah taageerada qaddiyadda Falastiin.
Danjiraha Mareykanka Mike Huckabee ayaa weerarka Heidi Levine ku tilmaamay ‘fal argagixiso’
Gadi Eisenkot, oo ah madaxa ciidanka hore isla markaana ah ninka ugu weyn ee Netanyahu kula tartamaya doorashada, ayaa ku cambaareeyay rabshadaha, isaga oo sheegay inay “baabi’inayaan sharciyaddii yaraa ee weli ay haysatay Dawladda Israa’iil”.
“Argagixisada Yuhuudda, oo ay garwadeen ka tahay dowladda Israa’iil,” ayuu Eisenkot ka yiri weerarrada.
Madaxweyne Isaac Herzog, oo xilkiisu inta badan yahay mid xafladeed, ayaa taleefoon ugu diray Levine oo isbitaalka ku jirtay, wuxuuna weerarka ku tilmaamay mid “foosha xun oo naxdin leh”, isaga oo sheegay inuu damiirkiisa culays ku hayo.
Danjiraha Mareykanka Mike Huckabee ayaa garaacista ku tilmaamay “fal argagixiso oo laga yaqyaqsoodo, oo ay geysteen fulayaal wejiyada qarsaday”, wuxuuna ugu baaqay Israa’iil inay maxkamad soo taagto oo xabsiga dhigto kuwa mas’uulka ka ah.
Weerarro lagu qaaday astaan dhaqameed
Baudoux wuxuu sheegay inuu u safray Taybeh, oo ah deegaan ay ku badan yihiin Masiixiyiintu, isaga oo la socday wadaadkiisa deegaanka ee ka yimid Faransiiska, si ay u kala saxiixdaan heshiis niyad-wanaag.
Waxaa la weeraray xilli uu ka qaybqaadanayay goosashada, taas oo ahayd muujin astaan ah oo lagu garab istaagayo Falastiiniyiinta, kuwaas oo geedaha saytuunka iyo goosashadoodu ay muhiimad dhaqan oo qoto dheer u leeyihiin.
Rubio wuxuu sidoo kale tixraacay goosashada, wuxuuna yiri, “waxaa jira dhacdooyin kale oo aan ka maqalnay cabashooyin.”
Israa’iiliyiinta xagjirka ah ayaa ku baaqay in la joojiyo goosashada sannadlaha ah ee Falastiiniyiinta, kaddib bilo weerarro ah oo ay degganayaashu ku qabsadeen dhul iyo hanti. Rabshaduhu waxay sidoo kale beegsadeen Israa’iiliyiin, oo uu ku jiro deggane bishii hore uu Falastiini dilay.
Bashar Fawadleh, oo ah wadaad ku sugan Taybeh, ayaa sheegay in degganayaashu ay carqaladeeyeen goosashada oo ay qaateen saytuun ka hor intii aysan weerarin duqa.
Wax badan ka akhri: Netanyahu wuxuu ku eedeeyay Israa’iil olole ‘sumcad-dil ah’ oo ku saabsan weerarrada degganayaashaDegaanka Israa’iiliyiinta ayaa gubay geedo saytuun ah, saxafi ku dhaawacay weerar ka dhacay Daanta GalbeedWararkii ugu dambeeyay ee Bariga Dhexe
“Hal qof ayaa madaxa laga dhuftay, waxaana uu u baahday tolmo. Waxay sidoo kale garaaceen haweeney da’ ah oo 70-meeyada ku jirta, kaddib markii ay aflagaadeeyeen,” ayuu yiri wadaadku.
Rabshadaha ka socda Daanta Galbeed ayaa dhaliyay cambaareyn caalami ah. Britain ayaa hormuud ka ahayd cunaqabateyn dhaqaale oo laga qaaday weerarrada, taas oo ku kalliftay Israa’iil inay xirto qunsuliyadda Britain ee Qudus.
Israel Gantz, oo hoggaamiya dallad ay ku mideysan yihiin degganayaashu, ayaa dhacdooyinkii ugu dambeeyay ku eedeeyay “kooxo kicinayaal iyo argagixiso ah”, isaga oo si dadban u qiray in qaar ka mid ah Israa’iiliyiintu ay mas’uul ka ahaayeen.
Horaantii bishan, degganayaashu waxay sidoo kale weerareen sawirqaadaha AFP Jaafar Ashtiyeh xilli uu ka warbixinayay xiisadaha ku xeeran goosashada saytuunka. Feerihiisa dhowr ah ayaa jabay, kamaraddiisana waa laga xaday.
Dowladda Netanyahu waxay dardargelisay ansixinta deegaamaynta laga dhisayo Daanta Galbeed, kuwaas oo sharciga caalamiga ah ka mamnuuc yihiin.
Qiyaastii 500,000 oo Israa’iiliyiin ah ayaa ku nool dhulkaas, oo Israa’iil qabsatay sannadkii 1967, waxaana sidoo kale halkaas ku nool ku dhowaad saddex milyan oo Falastiiniyiin ah.
