Taageerada dibadda — laga bilaabo hubka iyo tiknoolajiyadda milatari ilaa dagaalyahanno ajnabi ah iyo shabakado saadka ah — ayaa dheeraynaysa dagaalka Suudaan isla markaana ka caawinaysa labada dhinacba inay weerarro diyaarado aan duuliye lahayn ku qaadaan rayidka ku sugan deegaanno aad uga fog furimaha hore, sida ay sheegtay hawlgal xaqiiqo-raadis ah oo Qaramada Midoobay ah Khamiistii.
Colaaddan ayaa bilaabatay Abriil 2023 kaddib loollan awoodeed oo u dhexeeyay milatariga Suudaan iyo Ciidamada Gurmadka Degdegga ah (RSF). Tan iyo markaas waxay ku qasabtay in ka badan 14 milyan oo qof inay ka barakacaan guryahooda, waxayna sii hurisay mid ka mid ah dhibaatooyinka bani’aadamnimo ee ugu xun dunida.
- Advertisement -
Warbixin ay soo saartay, hawlgalka Qaramada Midoobay wuxuu ku sheegay in duqeymaha diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay dileen in ka badan 1,000 qof shantii bilood ee ugu horreysay 2026. Baarayaashu waxay ku eedeeyeen milatariga iyo RSF labadaba jebinno culus oo ka dhan ah sharciga caalamiga ah ee bani’aadamnimo iyo kan xuquuqda aadanaha marka ay adeegsanayeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, iyagoo sheegay in falalka qaar ay noqon karaan dembiyo dagaal.
RSF iyo milatariga Suudaan midkoodna si degdeg ah ugama jawaabin codsiyadii Reuters ee faallo. Labada dhinacba hore ayay u diideen eedeymaha ku saabsan xadgudubyada.
Baarayaashu waxay sheegeen inay heleen saldhig ay ku rumaysan karaan in shaqsiyaad iyo ururro xiriir la leh Imaaraadka Carabta, Jaad, Liibiya iyo Soomaaliya ay RSF siiyeen hub, qalab, taageero saadka ah, tababar iyo shaqaale ajnabi ah.
Warbixintu waxay kaloo sheegtay in ilaa 2,000 oo qandaraasle oo u dhashay Kolombiya ay gacan ka geysteen hawlgelinta iyo dayactirka nidaamyada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo hub kale oo casri ah oo ay adeegsatay RSF. Qaar ka mid ah qandaraaslayaasha ayaa la sheegay inay goob joog ka ahaayeen hawlgallo ka dhacay agagaarka el-Fasher ee Daarfuur, oo ah magaalo ay RSF qabsatay Oktoobar 2025. Hawlgalka Qaramada Midoobay ayaa hore u sheegay in dilalkii wadareed ee halkaas ka dhacay ay muujiyeen astaamo tilmaamaya xasuuq.
Ergada diblomaasiyadeed ee Imaaraadka ee Geneva ayaa diidday sheegashooyinka ah inay ku lug lahayd colaadda, iyadoo sheegtay inaysan bixin hub ama agab kale oo la xiriira milatari. Waxay intaas ku dartay in dalku “uu weli ka go’an yahay wada hadal furan oo wax dhisaya oo uu la yeesho Hawlgalka Xaqiiqo-raadiska.”
Dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay inay eedeymaha warbixinta u aragto si dhab ah. Waxay sheegtay inaysan oggolaan in dhulkeeda, hawadeeda ama dekedaheeda loo adeegsado ujeeddooyin milatari dhinac kasta oo ku lug leh colaadda, iyadoo qiratay “farqi” ka jira wadaagga macluumaadka ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo maamullada gobollada.
Qabuurro ayaa buuxiyay xabaalo dhowaan laga sameeyay gudaha xeryaha barakacayaasha ee ku hareeraysan Tawila, Waqooyiga Daarfuur, Suudaan, Feb. 26, 2026.
Kolombiya waxay u sheegtay baarayaasha inay ka soo horjeeddo calooshood u shaqeysiga, isla markaana ay qaadayso tallaabooyin wax looga qabanayo ku lug lahaanshaha muwaadiniinta Kolombiya ee colaadaha shisheeye.
Jaad iyo Liibiya si degdeg ah ugama jawaabin codsiyadii faallo.
Hawlgalka ayaa sheegay in baaritaankiisa ku saabsan taageerada dibadda ee milatariga Suudaan uu weli marayo heer hore. Hase yeeshee, wuxuu sheegay in baarayaashu ay aqoonsadeen caddeymo muujinaya in diyaaradaha dagaalka ee aan duuliyaha lahayn ee dibadda laga keenay iyo rasaasta hawada ku meeraysata — hub awood u leh inuu dul heehaabo aag ka hor inta uusan bartilmaameed garaacin — ay kordhiyeen awoodda ciidanka ee fulinta weerarro masaafo dheer ah.
Qaar ka mid ah hubkaas ayaa loo adeegsaday goobo rayid ah, oo ay ku jirto Suuqa Yabus ee Gobolka Blue Nile, ayay tiri warbixintu.
Dagaalka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn
Masaafada dheer, muddada dheeraadka ah ee hawada ay ku jiri karaan, iyo tiknoolajiyadda sii horumareysa ee diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa u saamaxday milatariga Suudaan iyo RSF inay weeraraan meelo aad uga baxsan khadadka dagaalka ee tooska ah, sida ku cad warbixinta. Caddeymaha ayaa muujiyay in labada dhinacba ay fuliyeen duqeymo diyaarado aan duuliye lahayn ah oo dilay rayid isla markaana beegsaday isbitaallo, iskuullo, suuqyo iyo xeryaha barakacayaasha.
Laga soo bilaabo May ilaa Luulyo 2026, weerarro soo noqnoqday oo ay RSF ku qaadday diyaarado aan duuliyaha lahayn ayaa waxyeelleeyay kaabayaasha korontada iyo shidaalka ee el Obeid, caasimadda Waqooyiga Kordofan. Magaaladu waxay ku jirtay gacanta ciidanka iyadoo cadaadiska RSF uu sii kordhayay bisha Juun.
Weerarradu waxay carqaladeeyeen sahayda biyaha, daryeelka caafimaadka, gaadiidka iyo adeegyo kale oo aasaasi ah oo ka jiray magaalo horeyba ula tacaalaysay culays daran iyo go’doomin qayb ahaan ah.
Warbixintu waxay sidoo kale xustay weerarro uu ciidanku geystay oo baarayaashu sheegeen inay ku dhinteen ugu yaraan 70 qof Isbitaalka Waxbarashada ee Ad-Da’ein ee Bariga Daarfuur.
Hawlgalka ayaa ku celiyay baaqiisii ahaa in la dhaqan geliyo cunaqabataynta hubka ee saaran Daarfuur, wuxuuna Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ku boorriyay inuu tallaabadaas ku ballaariyo guud ahaan Suudaan.
