Xubno ka tirsan Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray (TPLF) ayaa isugu yimid Mekelle iyadoo xiisaddu ka sii kacayso waqooyiga Itoobiya, kaddib markii fallaagada Tigray ay la wareegeen garoomada diyaaradaha ee gobolka [File: AFP]
Cabsi laga qabo in waqooyiga Itoobiya laga go’doomiyo dunida inteeda kale ayaa sii kordhaysa, iyadoo dagaalku ku xoogaysanayo ciidamada federaalka, dagaalyahannada gobolka Tigray iyo xulafadooda.
- Advertisement -
Waxaa la sheegay in adeegyada isgaarsiinta iyo internetka ay shaqada joojiyeen Jimcihii, iyadoo colaadda ay halis ugu jirto inay isu beddesho dagaal dalka oo dhan ku fida.
Go’itaankaasi wuxuu dib u soo nooleeyay xusuusta xannibaaddii isgaarsiinta iyo gargaarka ee la saaray intii lagu jiray dagaalkii sokeeye ee Itoobiya ee 2020-2022, markaas oo Tigray si weyn looga go’doomiyay dunida inteeda kale.
Hay’adda la socota internetka ee NetBlocks ayaa sheegtay inay aqoonsatay “carqalad internet oo ka jirta waqooyiga Itoobiya, taas oo la jaanqaadaysa warbixinnada ku saabsan go’itaanka isgaarsiinta ee Tigray”.
Wakaaladda wararka Reuters ayaa werisay in xisbiga talada haya ee Tigray, Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray, uu faray shirkadda gaarka loo leeyahay ee Safaricom iyo Ethio telecom oo dawladdu leedahay inay joojiyaan adeegyada taleefanka iyo internetka ee gobolka oo dhan.
Dagaal buuxa
Il wareed ayaa sheegay in tallaabooyinkan laga yaabo in loogu talagalay in lagu yareeyo faa’iidada ka jirta goobta dagaalka ee ay haystaan ciidamada dawladda ee adeegsada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn.
Ciidamada federaalka iyo kuwa Tigray ayaa muddo ku jiray iska horimaadyo goos-goos ah. Hase yeeshee, rabshaduhu waxay toddobaadkan ku sii fideen guud ahaan Tigray, ka hor inta aysan ku fidayn gobollada deriska la ah ee Canfarta iyo Amxaarada, kaddib markii toddoba kooxood oo hubaysan ay ku dhawaaqeen inay samaysteen isbahaysi.
Isbahaysiga Ciidamada Shacabka Itoobiya ee Badbaadada ayaa ballanqaaday inuu xukunka ka tuurayo dawladda Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed.
Ciidanka Tigray ayaa sheegay in dawladda federaalku bilowday “weerar buuxa” oo ay adeegsanayso ciidamada lugta, cutubyo gaashaaman iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Waxay sheegeen in ciidamadoodu bilaabeen waxa ay ku tilmaameen dagaal difaac ah oo ka dhan ah gardarro uga timid maamulka Abiy.
Dagaalyahannada isbahaysiga ayaa qabsaday saddex garoon diyaaradeed, waxayna weerareen ciidamada federaalka ee Canfarta iyo Amxaarada.
Dawladda federaalka ayaa ku eedaysay Eritrea inay taageero dhaqaale siinayso TPLF iyo xulafadeeda, eedeyn ay beeniyeen hoggaamiyeyaasha caasimadda Asmara.
Abdisalam Balema, oo xubin ka ah guddiga dhexe ee Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray (TPLF), ayaa Al Jazeera u sheegay in xaaladdu isu beddeshay “dagaal buuxa”.
Rabshaduhu waxay ka dhigan yihiin kororkii ugu halista badnaa tan iyo dagaalkii sokeeye ee 2020-2022. Colaaddaas waxaa ku dhintay qiyaastii 600,000 oo qof, halka xiritaanka isgaarsiinta iyo xannibaadda sahayda ee Tigray ay boqolaal kun oo qof ku abuureen xaalado u eg macaluul.
Dadka deggan Tigray ayaa la sheegay inay ku degdegeen iibsashada badeecadaha daruuriga ah iyo la bixitaanka lacag caddaan ah.
Colaadda dib u soo cusboonaatay waxay ku soo beegantay xilli adag oo Maraykanka ah, kaas oo horraantii bishan ka qaaday cunaqabatayn Itoobiya iyo Eritrea oo la xiriirtay gabood-falladii la geystay intii lagu jiray dagaalkii sokeeye ee hore, isagoo sheegay in “xaaladdii degdegga ahayd ee qaranka … ay dhammaatay”.
Dagaalku wuxuu sidoo kale Eritrea ku jiidi karaa colaadda. Eritrea waxay ka cabsi qabtaa in Itoobiya oo aan bad lahayn ay isu diyaarinayso duullaan ay ku doonayso inay ku hesho marin ay ku gaarto Badda Cas.
