Ciidamada dowladda Itoobiya ayaa gaaray Zalambessa, oo ah magaalo xuduudeed ay hore u haysteen fallaagada Tigrayga, sida ay sheegeen dad xiriir la leh dadka deegaanka, xilli diblomaasiyiin ay Talaadadii ku tartamayeen inay ka hortagaan dagaal dib uga qarxa deriska Geeska Afrika.
Goob-joogayaal iyo hay’ad la socota colaadaha ayaa sheegay in ciidamo Eritreeya ay toddobaadkii hore u gudbeen Zalambessa si ay u taageeraan fallaagada. Talaadadii weli ma cadda in ciidamada Eritrea ama dagaalyahannada Tigrayga ay ku sugnaayeen magaalada.
- Advertisement -
Asmara ayaa beenisay inay ciidamo u dirtay Itoobiya, waxayna Qaramada Midoobay ugu baaqday inay qaaddo tallaabooyin ka-hortag ah oo ka dhan ah Addis Ababa. Eritrea waxay sheegtay in eedeymaha Itoobiya ee ah in ciidamadeedu soo galeen ay u dhigmeen “ku-dhawaaqid dagaal”.
Dagaal ayaa ka qarxay Itoobiya bishii hore kadib markii isbahaysi fallaago ah oo uu hoggaaminayo Tigray People’s Liberation Front (TPLF) uu qaaday weerar, taas oo dib u soo nooleysay colaad dishay boqolaal kun oo qof intii u dhexeysay 2020-22.
Iyada oo Itoobiya iyo Eritrea ay mar kale u muuqdaan inay taageerayaan dhinacyo iska soo horjeeda, isla markaana colaado ay ka sii socdaan meelo kale oo gobolka ah iyadoo xiisaddu ka taagan tahay Badda Cas, waxaa sii kordhaya walaaca laga qabo in rabshaduhu si ballaaran u fidaan.
Weerar rogaal-celis ah oo ay qaadday dowladda Itoobiya ayaa fallaagada ka saaray magaalooyin dhowr ah, kuna riixay inay dib ugu gurtaan dhanka waqooyi.
Ilaa Talaadadii, ciidanku waxay gaareen Zalambessa, oo ay ku nool yihiin qiyaastii 15,000 oo qof kuna taalla dhinaca Itoobiya ee xadka Eritrea, sida ay sheegeen lix ilo-wareed. Kuwaas waxaa ka mid ahaa afar qof oo xiriir la leh dadka deegaanka, diblomaasi iyo khabiir colaadeed oo xiriir la leh dhinacyada dagaallamaya.
Afhayeen u hadlay maleeshiyaad taageersan dowladda ayaa diiday inuu xaqiijiyo in milatarigu qabsaday magaalada.
Afhayeenno u hadlay milatariga Itoobiya iyo Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed ayaan isla markiiba ka jawaabin codsiyada faallo.
WARQADO ISKU HAYA QARAMADA MIDOOBAY
Itoobiya iyo Eritrea ayaa sannado dagaallamayey ka hor intaysan nabad qaadan 2018. Eritrea ayaa markii dambe taageertay dowladda federaalka Itoobiya intii lagu jiray dagaalkii sokeeye ee Tigray 2020-2022, balse xiriirkoodu mar kale ayuu xumaaday.
Itoobiya ayaa Eritrea ku eedeysay inay taageerto fallaagada, waxayna xubnaha Golaha Ammaanka u sheegtay in ciidamada Eritrea ay gudaha Itoobiya u galeen ilaa 60 km (37 mayl).
Wasiirka Arrimaha Dibadda Eritrea Osman Saleh ayaa Golaha Ammaanka ugu baaqay inuu tallaabo ka qaado Addis Ababa warqad ay Reuters aragtay. Codsigu wuxuu tixraacayaa Cutubka VII ee Axdiga Qaramada Midoobay, kaas oo oggolaanaya tallaabooyin ay ku jiraan cunaqabateyn iyo tallaabo militari.
Xubnaha Golaha Ammaanka ayaa lagu waday inay Talaadadii ku kulmaan albaabadu u xiran yihiin si ay uga wada hadlaan xaaladda Geeska Afrika, sida ay sheegtay madaxtinnimada Giriigga ee Golaha Ammaanka.
Helitaanka badda ayaa labada dal u noqday il kale oo khilaaf.
Itoobiya waxay lahayd xeeb muddo tobannaan sano ah ka hor inta aysan Eritrea ka madax-bannaanin Addis Ababa 1993. Addis Ababa waxay dib u helidda marin-badeed u aragtaa arrin jiritaankeeda ku xiran, balse waxay sheegtay inay yoolkaas ku gaari doonto nabad iyo wada-hadal.
Warbixin ay diyaariyeen qolka wararka Nairobi; waxaa qoray Ammu Kannampilly; waxaa tafatiray David Lewis
