Guddiga ku saabsan Kalsoonida, Iskaashiga iyo Iskaashiga Istiraatiijiga ah oo ay qabanqaabisay Agaasinka Isgaarsiinta ee Madaxtooyada Jamhuuriyadda Türkiye / AA
Türkiye iyo Soomaaliya ayaa horumarinaya iskaashi istiraatiiji ah oo hadda ku fidsan horumarinta, difaaca, daryeelka caafimaadka, arrimaha badda iyo isgaarsiinta istiraatiijiga ah, sida ay sheegeen mas’uuliyiin ka kala socda labada dal.
- Advertisement -
Agaasinka Isgaarsiinta ee Madaxtooyada Jamhuuriyadda Türkiye ayaa Khamiistii Muqdisho isugu yeeray mas’uuliyiin iyo khubaro si ay uga qaybgalaan guddi cinwaankiisu yahay “Xilli Cusub oo Xiriirka Türkiye iyo Soomaaliya: Kalsooni, Iskaashi iyo Iskaashi Istiraatiiji ah”.
Isagoo furaya munaasabadda, Guddoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya Cabdulkadir Maxamed Nuur ayaa sheegay in xiriirka laba geesoodka ahi uu ka koray diiraddii hore ee bani’aadannimo una gudbay iskaashi ballaaran oo ay ku jiraan diblomaasiyadda, ganacsiga, horumarinta iyo difaaca.
Nuur oo Türkiye ku tilmaamay “walaal” Soomaaliya leedahay, ayaa sheegay in xiriirku uu sii adkaa inkastoo ay isbeddello ku yimaadeen hoggaanka siyaasadeed ee Soomaaliya.
Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya Cabdulfataax Qaasim Maxamuud ayaa sheegay in iskaashigu uu galay marxalad cusub, isagoo ka gudbay kaabeyaasha iyo daryeelka caafimaadka kuna fiday waaxda badda.
Wuxuu sheegay in midnimada dhuleed iyo madaxbannaanida qaranka Soomaaliya ay udub-dhexaad u yihiin iskaashiga, ayna yihiin saldhiggiisa.
Diiradda la saarayo war-xumada
Ka hortagga war-xumada ayaa noqday mowduuc weyn oo guddiga lagu falanqeeyay, iyadoo khudbad-jeediyayaashu ka digeen in macluumaadka been abuurka ah ama marin-habaabinta ahi uu wiiqi karo kalsoonida dadweynaha isla markaana culays saari karo xiriirka dalalka.
Deniz Demir, isku-duwaha Xarunta Türkiye ee La-dagaallanka War-xumada, ayaa sheegay in xogta khaldan iyo war-xumadu ay waxyeello u geysan karaan xiriirka dalalka, amniga dadweynaha iyo isku-duubnida bulshada.
Wuxuu ku baaqay in Türkiye iyo Soomaaliya ay xoojiyaan iskaashiga iyagoo adeegsanaya nidaamyo degdeg ah oo xog-wadaagis ah, la socodka baraha bulshada iyo tallaabooyinka amniga internetka.
Mas’uuliyiin iyo khubaro Soomaali ah ayaa sidoo kale carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay isgaarsiin istiraatiiji ah oo wax ku ool ah, si dadweynuhu u fahmaan baaxadda iyo saameynta iskaashiga labada dal.
Laga soo bilaabo gargaarka bani’aadannimo ilaa dhisidda awoodda
Khudbad-jeediyayaashu waxay booqashadii Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan uu ku tagay Soomaaliya sannadkii 2011 ku tilmaameen xilli go’aan leh oo ku suntan horumarka casriga ah ee xiriirka Türkiye iyo Soomaaliya.
Tan iyo booqashadaas, Türkiye waxay ballaarisay ka-qaybgalkeeda, iyadoo gargaarka bani’aadannimo ka gudubtay waxbarashada, daryeelka caafimaadka, kaabeyaasha, amniga iyo iskaashiga dhaqaale.
Waxay xuseen shaqada hay’adaha ay ka mid yihiin Hay’adda Iskaashiga iyo Isku-duwidda Turkiga (TİKA), Hay’adda Maarif ee Türkiye iyo Bisha Cas ee Turkiga, iyo sidoo kale tababarka iyo taageerada ay Türkiye siiso ciidamada ammaanka Soomaaliya.
Onur Çelik, Qunsulka Sharafeed ee Soomaaliya u jooga Afyonkarahisar, ayaa sheegay in siyaasadda Türkiye aysan ku wajahnayn ilaalinta Soomaaliya si aan xad lahayn, balse ay tahay in dalka laga caawiyo dhisidda awoodda uu isku difaaci karo.
Mas’uuliyiintii ka qaybgalay guddiga Muqdisho ayaa sheegay in wejiga xiga ee iskaashigu uu sii ku dhisnaan doono kalsooni wadajir ah, ixtiraamka madaxbannaanida Soomaaliya iyo dadaallo joogto ah oo lagu dhisayo awood qaran oo muddo dheer jirta.
