Muqdisho (AX) — Madaxweynaha Soomaaliya Hassan Sheikh Mohamud ayaa sheegay in dowladdiisu diyaar u tahay inay xalliso khilaafka kala dhexeeya Isutagga Imaaraadka Carabta isla markaana dib u dhisto xiriirka, inkastoo ay jiraan xiisado la xiriira Maamulka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya iyo iskaashiga amniga.
Wareysi uu toddobaadkan siiyay Al Jazeera Carabi, Hassan Sheikh wuxuu ku sheegay in Soomaaliya iyo Imaaraadku ay hore u lahaayeen xiriir dhow, gaar ahaan dhinaca amniga. Wuxuu sheegay in xiriirkaasi xumaaday kaddib markii Abu Dhabi lagu eedeeyay inay taageertay maamulka gooni-u-goosadka ah ee Waqooyi Galbeed Soomaaliya.
- Advertisement -
Madaxweynuhu wuxuu sheegay in Soomaaliya ay burisay heshiisyadii amniga iyo difaaca ee ay la lahayd Imaaraadka, isagoo carrabka ku adkeeyay in xiriirka diblomaasiyadeed uu weli jiro, safaaradaha labada dalna ay sii shaqeynayaan.
Soomaaliya waxay hore u shaacisay inay baabi’isay heshiisyo ay Imaaraadka la lahayd oo ku saabsanaa hawlgallada dekedaha waaweyn, iskaashiga amniga iyo difaaca. Dowladda ayaa sabab uga dhigtay tallaabooyin ay ku tilmaantay kuwo khatar ku ah midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya.
Kaddib ku dhawaaqistii Golaha Wasiirrada, Wasiirka Gaashaandhigga Axmed Macallin Fiqi ayaa sheegay in go’aanka lagu saleeyay “warbixino iyo caddeymo lagu kalsoonaan karo oo muujinaya dhaqammo lala xiriirinayo Isutagga Imaaraadka Carabta kuwaas oo wiiqaya madax-bannaanida Jamhuuriyadda Soomaaliya, midnimadeeda qaran iyo xorriyaddeeda siyaasadeed.”
Tallaabada Soomaaliya ayaa sida muuqata qayb ahaan lala xiriiriyay aqoonsigii Israa’iil ay bishii Diseembar siisay Maamulka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya, oo ah gobol ku yaalla waqooyi-galbeed Soomaaliya oo iskiis ugu dhawaaqay madax-bannaani. Maamulka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya ayaa ku dhawaaqay madax-bannaani 1991-kii, balse ma helin aqoonsi caalami ah oo ballaaran, sida uu qabo falanqeeye madaxbannaan oo arrimaha Soomaaliya ka faallooda, Cabdi Nuur Daahir.
Imaaraadku ma saxiixin bayaan wadajir ah oo Carbeed-Islaami ah oo la soo saaray Diseembar, kaas oo cambaareeyay aqoonsiga Israa’iil ee Maamulka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya. Jan. 7, wuxuu Midowga Afrika ku biiray bayaan gooni ah oo lagu xaqiijiyay taageerada madax-bannaanida Soomaaliya, wadajirka dhuleedkeeda, amnigeeda iyo xasilloonideeda.
Hassan Sheikh wuxuu sheegay in Soomaaliya ay isku dayday inay hagaajiso xiriirka ay la leedahay Imaaraadka, isla markaana ay sii wadi doonto dadaallada lagu xallinayo khilaafka.
Wuxuu sidoo kale qiray kaalintii hore ee Imaaraadku ka geystay waaxda amniga Soomaaliya, isagoo taageeradaas ku tilmaamay mid ka tarjumaysa iskaashigii dhowaa ee ay labada dal hore u lahaayeen.
Khilaafka ayaa sii xoogaystay kaddib markii Muqdisho ay Abu Dhabi ku eedeysay inay qaaday tallaabooyin halis ku ah madax-bannaanida iyo midnimada Soomaaliya, oo ay ku jiraan inay xiriir la leedahay Maamulka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya iyo inay heshiisyo amni la gashay maamullada gobollada oo ka baxsan gacanta dowladda federaalka.
Hay’adaha federaalka Soomaaliya waxay Maamulka Waqooyi Galbeed ee Soomaaliya u arkaan qayb ka mid ah dalka, waxayna diiddan yihiin heshiis kasta oo shisheeye oo lala galo gobolkaas iyada oo aan oggolaansho laga haysan Muqdisho.
