Is-mariwaaga Siyaasadeed ee Soomaaliya oo Sii Xoogeysanaya, Mucaaradkuna Sheegay in Xasan Sheekh uu Xukunka Ku Dheggan Yahay
MUQDISHO, Soomaaliya — Mucaaradka Soomaaliya ayaa ku eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu diiday inuu xilka wareejiyo kaddib markii uu muddadiisii madaxweynenimo dhammaatay 15-kii May 2026, iyagoo sheegay in hab-dhaqankiisu ka leexday mabaadi’dii dimuqraadiyadeed ee xafiiska keentay.
- Advertisement -
Hoggaamiyeyaasha mucaaradka ayaa ka digaya in habka madaxweynuhu u wajahayo arrintan uu awood xad-dhaaf ah gacantiisa gelin karo, isla markaana uu wiiqi karo nidaamka siyaasadeed ee Soomaaliya. Waxay dalbanayaan heshiis loo dhan yahay oo ku saabsan doorashooyinka, kaas oo ay ka qayb yihiin dowladda federaalka, hoggaamiyeyaasha mucaaradka iyo daneeyayaasha kale ee siyaasadeed.
Xasan Sheekh ayaa markii ugu horreysay madaxweyne noqday 2012, wuxuuna xafiiska dib ugu soo laabtay 2022. Labada jeerba, wuxuu xukunka ku yimid hannaan siyaasadeed oo horseeday is-wareejin hoggaan oo nabdoon. Dadka dhaliila ayaa hadda sheegaya inuu waajib ku yahay inuu isla halbeegyadaas dimuqraadiyadeed adeegsado, isagoo isku raac laga gaarayo hannaanka doorasho ee xiga ee dalka.
Mas’uuliyiin mucaarad ah ayaa ku eedeeyay madaxweynaha inuu go’aanno kaligiis ah ka qaatay doorashooyinka, isaga oo aan marka hore helin heshiis siyaasadeed oo ballaaran. Aragtidooda, muranka ku saabsan nidaamka doorashada iyo muddo-xileedka madaxweynaha ayaa wiiqay kalsoonida hay’adaha dowladda, iyadoo ay sare u kacday halista rabshado siyaasadeed.
Mucaaradka waxaa ku jira hoggaamiyeyaal qaran oo hore, kuwaas oo si nabad ah xukunka ugu wareejiyay Xasan Sheekh kaddib guulihiisii doorasho. Waxay ku boorrinayaan inuu galo wada-hadal macno leh isla markaana uu ka xaajoodo hannaan doorasho oo ay aqbali karaan dowladda, kooxaha mucaaradka iyo dhinacyada kale ee siyaasadda.
Isla markaana, dowladda federaalka ayaa hore u wadda nidaamka doorasho ee qof iyo cod. Mas’uuliyiinta dowladda ayaa ku doodaya in doorashooyinka tooska ah ay muwaadiniinta siinayaan awoodda ay hoggaamiyeyaashooda ku dooran karaan.
Hoggaamiyeyaasha mucaaradka ayaa su’aal geliyay habka nidaamkan loo hirgelinayo, iyagoo ku eedeeyay in doorashooyinka dowlad-goboleedyada dalka loo abaabulayo si ay u faa’iideystaan musharraxiinta xiriirka la leh Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka (JSP), oo ah isbahaysiga siyaasadeed ee talada haya. Waxay tusaale u soo qaateen xaaladaha ka jira Koonfur Galbeed, Galmudug iyo Hirshabeelle si ay u xoojiyaan walaacooda.
Muranku wuxuu muujinayaa loollan ballaaran oo ku saabsan sharciyadda hannaanka doorashada, habaynta dastuuriga ah iyo xeerarka maamula wareejinta xukunka Soomaaliya. Iyadoo dhinacyadu kala qaybsan yihiin, waxaa sii kordhaya walaaca laga qabo in hoggaamiyeyaasha siyaasadeed ay heshiis gaari karaan ka hor inta aysan xiisaduhu sii xoogeysan.
Mas’uuliyiinta mucaaradka ayaa Xasan Sheekh ugu baaqay inuu bilaabo wadaxaajoodyo isla markaana uu raadiyo heshiis doorasho oo loo dhan yahay. Waxay ka digeen in muranka oo aan la xallin uu sii xoojin karo xiisadaha siyaasadeed, isla markaana uu khatar gelin karo xasilloonida caasimadda Muqdisho.
Dowladdu waxay ku adkeysanaysaa in doorashooyinka tooska ahi ay ballaarinayaan ka-qaybgalka shacabka ee doorashada hoggaamiyeyaasha. Dadka dhaliila, hase yeeshee, waxay ku doodayaan in geeddi-socodku ku dhisnaado heshiis siyaasadeed oo ballaaran, haddii la doonayo inuu ka hortago kala-qaybsanaan sii qoto dheer.
Muranka udub-dhexaadka ahi wuxuu weli yahay hannaanka doorashada iyo shuruudaha lagu qabanayo marxaladda siyaasadeed ee xigta ee Soomaaliya.
AXADLETM
