Muqdisho (AX) — Hay’adaha waxbarashada Soomaaliya ayaa isku raacay in la qoro 4,000 oo macallin, la hirgeliyo qiimeyn qaran oo loo sameeyo ardayda fasallada saddexaad iyo lixaad, isla markaana la ballaariyo taageerada dugsiyada, taas oo qayb ka ah qorshe ballaaran oo lagu horumarinayo waxbarashada dalka oo dhan.
Wasaaradda Federaalka ee Waxbarashada, wasaaradaha waxbarashada dowlad-goboleedyada iyo Maamulka Gobolka Banaadir ayaa heshiisyadan gaaray Axaddii, dhammaadka wadatashi socday saddex maalmood oo ka dhacay Muqdisho. Ka-qaybgalayaashu waxay dib u eegis ku sameeyeen waxqabadka hay’adaha waxbarashada heer federaal, heer dowlad-goboleed iyo heer gobol, sidoo kalena waxay qiimeeyeen horumarka laga sameeyay talooyinkii lagu ansixiyay wadatashi hore oo dhacay Agoosto 2025.
- Advertisement -
Cabdiraxmaan Cali Maxamed, agaasimaha guud ee Agaasinka Waxbarashada Gobolka Banaadir, ayaa sheegay in wadahadalladu diiradda saareen saddex arrimood oo waaweyn: gaarsiinta waxbarashada, tayada iyo maamulka.
Dhanka gaarsiinta waxbarashada, masuuliyiintu waxay isku raaceen in la xoojiyo badbaadada dugsiyada, nadaafadda iyo guud ahaan deegaanka waxbarasho. Dugsiyada waxaa sidoo kale lagu dhiirrigelin doonaa inay muujiyaan astaamaha qaranka, oo ay ku jirto calanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Ka-qaybgalayaashu waxay soo dhoweeyeen maalgelinta federaalka ee barnaamijka quudinta dugsiyada, waxayna ku booriyeen masuuliyiinta inay ballaariyaan iyagoo hubinaya sii jiritaankiisa muddada fog. Waxay sidoo kale ammaaneen maamulka Banaadir taageerada uu siiyo dugsiyada dadweynaha, waxayna ugu baaqeen maamullada kale ee gobollada iyo degmooyinka inay bixiyaan taageero la mid ah.
Masuuliyiintu waxay isku raaceen in la bilaabo qorista 4,000 oo macallin sannad-dugsiyeedka 2026-27. Waxay sidoo kale ku baaqeen in la ballaariyo barnaamijyada waxbarashada dadka waaweyn iyo in la hagaajiyo tirada iyo tayada xarumaha bixiya adeegyadaas.
Shirku wuxuu sidoo kale isku raacay in la dhammeystiro diiwaangelinta iyo tirakoobka dugsiyada Qur’aanka iyo hay’adaha kale ee waxbarashada diinta ee si sharci ah loo aqoonsan yahay ee ku baahsan Soomaaliya.
Si loo horumariyo tayada waxbarashada, ka-qaybgalayaashu waxay adkeeyeen baahida loo qabo in la dhaqan-geliyo siyaasad mamnuuceysa taleefoonnada casriga ah iyo qalab la mid ah inta lagu jiro casharrada. Waxay sheegeen in xayiraaddani ay yareyn doonto mashquulka fasalka isla markaana ay taageeri doonto waxbarid iyo barasho wax-ku-ool ah.
Masuuliyiintu waxay sidoo kale isku raaceen in sannad-dugsiyeedka 2026-27 la bilaabo qiimeyn qaran oo loo sameeyo ardayda fasallada saddexaad iyo lixaad, waxayna soo dhoweeyeen sii socoshada shaqada dib-u-eegista manhajka qaranka.
Waxay ku baaqeen in la dhammaystiro dib-u-eegista nidaamka imtixaanaadka qaranka iyo qaab-dhismeedka kartida macallimiinta. Ka-qaybgalayaashu waxay sidoo kale taageereen sameynta hagaha qaran ee ka caawinaya dugsiyada inay fuliyaan is-qiimeyn.
Masuuliyiintu waxay sannadka 2027 u asteeyeen sannad u gaar ah tababarka macallimiinta ka adeegaya dugsiyada dalka oo dhan, iyadoo ujeeddadu tahay in la ballaariyo aqoontooda lana xoojiyo xirfadahooda mihnadeed.
Shirku wuxuu ku boorriyay iskaashi dhow oo dhex mara waalidiinta iyo maamullada dugsiyada si loo hagaajiyo anshaxa iyo hab-dhaqanka ardayda. Waxa kale oo uu ku baaqay in la cusbooneysiiyo agabka waxbarashada lana kordhiyo helitaanka tababarrada xirfadaha farsamada iyo kuwa wax-ku-oolka ah, oo ay ku jirto waxbarashada masaafada.
Dhanka maamulka waxbarashada, ka-qaybgalayaashu waxay hoosta ka xariiqeen doorka hoggaanka adag iyo maamul hufan ku leeyihiin horumarinta nidaamka waxbarashada Soomaaliya.
Waxay ku baaqeen wacyigelin dheeraad ah iyo maalgelin kordheysa oo loo sameeyo waxbarashada, iyadoo waalidiinta, maamullada degmooyinka, dowlad-goboleedyada iyo maamulka Banaadir dhammaantood laga filayo inay ka qayb qaataan.
Masuuliyiintu waxay sidoo kale isku raaceen in la sameeyo qiimeyn dhammaystiran oo lagu sameeyo waaxda waxbarashada Soomaaliya isla markaana la diyaariyo qorshaha xiga ee horumarinta waxbarashada qaranka si waafaqsan Qorshaha Isbeddelka Qaranka.
Waxay sidoo kale isku raaceen in la xaqiijiyo xogta ardayda, macallimiinta iyo xarumaha waxbarashada ee ku jirta Nidaamka Macluumaadka Maareynta Waxbarashada, ama EMIS, iyadoo la dardargelinayo hirgelinta Sanduuqa Horumarinta Waxbarashada.
Wadatashiga qaran ee xiga ee waxbarashada wuxuu ka dhici doonaa Laascaanood, caasimadda Dowlad Goboleedka Waqooyi Bari ee Soomaaliya.
