Beletweyne – Gaashaanle Dhexe Axmed Aadan Cabdullaahi ayaa yaraantiisii ku hamiyi jiray inuu xirto direyska milatariga isagoo ku sugan Jabuuti. Sannado ka dib, hammigii carruurnimadiisa ayaa geeyay bartamaha Soomaaliya, halkaas oo uu hadda hoggaamiyo ciidamada Jabuuti ee ku jira hawlgal adag oo taageerada nabadda ah.
Gaashaanle Dhexe Axmed waa taliyaha Guutada 13-aad ee Ciidamada Difaaca Qaranka Jabuuti (DNDF), kuwaas oo hoos taga Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) ee Qaybta 4-aad. Xaruntiisa Beletweyne, wuxuu mas’uul ka yahay ciidamada Jabuuti ee ka hawlgala Beletweyne, Buula Burde, Jalalaqsi iyo Dhuusamareeb.
- Advertisement -
Isaga ahaan, xilkan wuxuu ka dhigan yahay wax ka badan horumar xirfadeed. Waa hirgelinta yool uu hayay tan iyo carruurnimadii iyo fursad uu ugu adeego Jabuuti, isaga oo ka caawinaya shacabka Soomaaliya raadinta amni iyo xasillooni.
“Waxaan milatariga ugu biiray laba sababood: mid waa inaan difaaco dalkayga anigoo ka mid ah Ciidamada Difaaca Qaranka Jabuuti, tan kalena waa in hamigaygu mar walba ahaa inaan noqdo sarkaal, taas oo aan ugu dambayn noqday. Ilaahay ayaan uga mahadcelinayaa nicmadan,” ayuu yiri.
Gaashaanle Dhexe Axmed wuxuu waxbarashadiisa hoose, dhexe iyo jaamacadeed ku qaatay Jabuuti, ka hor inta uusan u safrin Suudaan si uu u qaato tababar milatari. Adeeggiisa Soomaaliya wuxuu socday dhowr sano, waxaana ka mid ahaa inuu hore uga tirsanaa hawlgalladii Midowga Afrika ee Buula Burde intii u dhexeysay 2015 ilaa 2017 iyo Dhuusamareeb intii u dhexeysay 2021 ilaa 2022.
Waajibaadyadaasi waxay siiyeen aqoon toos ah oo ku saabsan dhulka, caqabadaha amni iyo bulshooyinka ay ciidamada Jabuuti ka dhex shaqeeyaan. Isagoo ah taliyaha Guutada 13-aad, wuxuu hadda khibraddaas u adeegsadaa hagidda askartiisa iyo gudashada waajibaadkiisa ee dhul ballaaran oo mas’uuliyaddiisu ka saaran tahay.
Maalmihiisa shaqo waxay bilaabmaan aroor hore, waxaana qaabeeya xawaaraha taliska ee jawiga hawlgalka. Cutubka Jabuuti wuxuu qayb ka yahay taageerada ballaaran ee AUSSOM u fidiso dadaallada Soomaaliya ee amniga iyo xasilinta, isagoo la shaqeeya Ciidamada Ammaanka Soomaaliya (SSF) iyo bulshada deegaanka.
Gaashaanle Dhexe Axmed ayaa sheegay in ciidamada Jabuuti ay wax weyn ku biiriyeen hawlgallada amniga ee gobolka Hiiraan iyo deegaannada ku xeeran. Ciidamada Jabuuti ayaa markii ugu horreysay la geeyay Beletweyne sannadkii 2012, tan iyo markaasna waxay ka qayb qaateen hawlgallo gacan ka geystay xoraynta magaalooyin ay ka mid yihiin Beletweyne, Buula Burde iyo Jalalaqsi.
Guulahaas, ayuu sheegay, waxay ku yimaadeen qiime culus. Qaar ka mid ah askarta Jabuuti ayaa ku dhintay hawlgalladii lagu xoraynayay magaalooyinka laguna ilaalinayay bulshada Al-Shabaab.
“Ciidamadeennu waxay askar badan ku waayeen xoraynta magaalooyinka,” ayuu yiri Gaashaanle Dhexe Axmed. “Ilaa hadda, ciidamada Jabuuti waxay garab taagan yihiin Soomaaliya si ay u difaacaan, u taageeraan una barbar joogaan shacabka Soomaaliyeed, iyagoo ka difaacaya arxan-darrada Al-Shabaab.”
Marka loo eego Gaashaanle Dhexe Axmed, doorka Jabuuti ee Soomaaliya wuxuu ka baxsan yahay hawlgallada dagaalka. Wuxuu sheegay in taageerada dalkiisu la filayo inay sii socoto ilaa hay’adaha amniga Soomaaliya ay awood u yeeshaan inay si buuxda ula wareegaan mas’uuliyadda amniga qaranka.
Wuxuu sidoo kale tilmaamay xiriirka dhow ee cutubka Jabuuti la leeyahay dadka deegaanka inuu yahay mid ka mid ah faa’iidooyinkiisa ugu muhiimsan. Dhaqan, luqad iyo diin ay wadaagaan Jabuuti iyo Soomaaliya ayaa u fududeeyay askarta inay la falgalaan dadka ay u adeegaan.
“Cutubka Jabuuti aad buu ugu dhow yahay dadka deegaanka, maadaama ay wadaagaan isla luqadda iyo diinta. Taasi wax badan ayay naga caawisay,” ayuu yiri Gaashaanle Dhexe Axmed.
Taliyaha guutada, hawlgalku wuxuu u noqday mid shakhsi ah iyo mid goboleedba: hirgelinta riyo carruurnimo oo ka dhalatay Jabuuti, iyo wax ku biirin joogto ah oo lagu taageerayo nabadda iyo xasilloonida Soomaaliya deriska ah.
Isha: AUSSOM
