Xoghayaha Golaha Wasiirrada ee Maaliyadda John Mbadi ayaa Nairobi kula kulmay Agaasimaha Qaybta ee Bangiga Adduunka u qaabilsan Kenya, Rwanda iyo Soomaaliya, Qimiao Fan, Sebtembar 2, 2026. National Treasury
Bangiga Adduunka ayaa dejiyey dib-u-habaynno taxane ah oo loogu talagalay Wasaaradda Maaliyadda Qaranka si loo xoojiyo kontaroollada mushahar-bixinta dadweynaha loona xakameeyo kharashaadka dowladda ee aan caadiga ahayn.
- Advertisement -
Kulan uu la yeeshay Agaasimaha Hab-dhaqanka Gobolka ee Bangiga Adduunka Hassan Zaman iyo Agaasimaha Qaybta ee Kenya, Rwanda iyo Soomaaliya Qimiao Fan Arbacadii, Sebtembar 2, Xoghayaha Golaha Wasiirrada ee Maaliyadda John Mbadi ayaa dib u eegay tallaabooyinka lagu saxayo laguna mideynayo diiwaannada shaqaalaha iyo mushahar-bixinta ee heer qaran, heer degmo iyo hay’adaha kale ee dadweynaha.
Intaa waxaa dheer, xirmadan ayaa soo bandhigi doonta lambarro mushahar-bixineed oo mideysan waxayna taageeri doontaa nadiifinta diiwaannada mushahar-bixinta ee degmooyinka iyadoo la adeegsanayo natiijooyinka ka soo baxay Xafiiska Hanti-dhowraha Guud.
“Iswaafajinta xogta shaqaalaha iyo mushahar-bixinta ee dowladaha heer qaran iyo heer degmo iyo hay’adaha kale ee dadweynaha. Hagaajinta hufnaanta mushahar-bixinta iyada oo loo marayo lambarro mushahar-bixineed oo mideysan iyo nadiifinta diiwaannada mushahar-bixinta ee degmooyinka oo ku saleysan natiijooyinka Xafiiska Hanti-dhowraha Guud,” ayay Wasaaradda Maaliyaddu ku sheegtay bayaan ay soo saartay kulanka kaddib.
Dib-u-habaynta mushahar-bixinta ayaa qayb ka ah Hawlgalka Siyaasadda Horumarinta ee Sideedaad (DPO 8), oo ah marxaladda ugu dambeysa ee barnaamij uu taageerayo Bangiga Adduunka kuna wajahan dib-u-habaynta waaxda dadweynaha iyo hagaajinta maamulka maaliyadda dowladda, xilli Wasaaradda Maaliyaddu ay raadineyso maalgelin dhan Ksh94 bilyan.
Wadahadalladani waxay ku soo beegmayaan iyadoo dowladdu xoojineyso dadaallada lagu saarayo diiwaannada mushahar-bixinta ee sharci-darrada ah laguna adkeynayo kormeerka lacagaha dadweynaha.
Hanti-dhowr hore oo baaritaan qoto dheer ah ayaa qiimaha musuqa la tuhunsan yahay ee mushahar-bixinta ee ka jira dowladaha heer qaran iyo heer degmo ku qiyaasay Ksh6.2 bilyan.
Baaritaanku wuxuu daahfuray shaqaale aan jirin, diiwaanno la been-abuuray, mushaharro laba jeer loo bixiyey iyo faahfaahinta akoonnada bangiga oo shaki leh.
Tirooyinka dowladda ayaa sidoo kale muujiyey in in ka badan 17,000 oo shaqaale aan jirin oo la tuhunsan yahay laga aqoonsaday hay’ado kala duwan oo dadweyne.
Jawaab ahaan, Guddiga Adeegga Dadweynaha (PSC) ayaa uga digay saraakiisha shaqaalaha inay ansixiyaan lacag-bixinno aan waafaqsanayn sharciga, wuxuuna faray hay’adaha dowladda inay mushaharrada ku maareeyaan oo keliya nidaamka rasmiga ah ee mushahar-bixinta.
Mas’uuliyiintii kulanka joogtay ayaa sidoo kale qiimeeyey tallaabooyinka lagu xoojinayo anshaxa maaliyadeed iyo isku-dubaridka, iyada oo la hubinayo in qoondooyinka dheeraadka ah ee dowladaha degmooyinka la ansixiyo lana sii daayo dib-u-dhac la’aan.
Mbadi ayaa sheegay in Wasaaradda Maaliyaddu la shaqeyn doonto Bangiga Adduunka iyo hay’adaha ay khuseyso si loo xalliyo dib-u-dhacyada loona dhammaystiro dib-u-habaynta harsan muddada DPO 8 gudaheeda.
