Xuutiyiinta oo u dhaqaaqay inay xoojiyaan gacan-ku-hayntooda agagaarka Bab al-Mandab iyadoo iska horimaadyada Yemen ay sababeen dhimashada 129 qof
SANAA, Yemen — Xuutiyiinta Yemen ayaa qaaday weerar ballaaran oo ka dhacay meel u dhow marinka Bab al-Mandab, kaas oo lagu dilay in ka badan 120 qof dagaallo culus, isla markaana sare u qaaday walaac cusub oo ku saabsan mid ka mid ah marinnada badeed ee ugu muhiimsan dunida, sida ay ilo xog-ogaal ah u sheegeen AFP.
- Advertisement -
Iska horimaadyadu waxay billowdeen Khamiistii markii fallaagada ay Iiraan taageerto ay weerareen fariisimaha ay dowladdu maamusho, iyagoo fulinaya guluf dhulka ah oo ay taageerayaan duqeymo gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn oo ka dhacay xeebta Badda Cas ee Yemen.
Howlgalku wuxuu u muuqday mid loogu talagalay in lagu ballaariyo saldhigga Xuutiyiinta ee agagaarka Bab al-Mandab, marinka cidhiidhiga ah ee isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadan, kana mid ah jid-gooyooyinka muhiimka ah ee maraakiibta caalamiga ah.
Ilo militari ayaa AFP u sheegay in fallaagadu ay isku dayayeen inay go’doomiyaan magaalada dekedda ah ee Mokha oo ay dowladdu maamusho, taas oo toddobaadyo cadaadis wajahayay, iyagoo sidoo kalena ku sii siqaya dhul ku dhow marinka istiraatiijiga ahaan muhiimka ah.
Il militari ah iyo mas’uul ka tirsan Taiz, oo labaduba codsaday in aan magacyadooda la shaacin, ayaa sheegay in Xuutiyiintu ay qabsadeen dhul sare oo kor ka eega fariisimaha dowladda ee u dhow Badda Cas iyo agagaarka magaalada gudaha ku taalla ee Taiz.
Ilo wareedyadu waxay sheegeen in xakameynta goobahaas dhaadheer ay siin karto fallaagada faa’iido militari oo weyn isla markaana u suuragelin karto inay khatar geliyaan maraakiibta isticmaasha marinka ganacsi ee u dhow.
Ilaa Jimcihii, tirada dhimashada ee ka dhalatay dagaallada waxay gaartay 129, sida lagu sheegay tiro-koob AFP ay ku saleysay xog laga helay ilo dhowr ah. Tiradii hore ee la soo sheegay waxay ahayd 81.
Sarkaal militari oo Yemeni ah ayaa sheegay in 66 ka tirsan dagaalyahannada dowladda ay dhinteen. Ilo caafimaad iyo militari oo la safan Xuutiyiinta ayaa sheegay in ugu yaraan 62 dagaalyahan oo fallaago ah sidoo kale la dilay.
Tirooyinkan si madax-bannaan looma xaqiijin karin.
Kordhinta dagaalkani waxay imanaysaa kadib in ka badan toban sano oo dagaal sokeeye ah oo Yemen ka socda, waxayna ku soo beegmaysaa xilli ay dib u soo cusboonaadeen xiisadaha gobolka ee ku lug leh Xuutiyiinta, dowladda caalamku aqoonsan yahay iyo taageerayaashooda shisheeye.
Tan iyo markii uu billowday dagaalka Gaza sannadkii 2023, Xuutiyiintu waxay marar badan weerareen maraakiibta ku gooshta Badda Cas, iyagoo carqaladeeyay marin isku xira badda Mediterranean-ka iyo Yurub dhanka Badweynta Hindiya iyo Aasiya.
Weeraradaasi waxay ku qasbeen maraakiib badan oo ganacsi inay ka fogaadaan marinkan biyaha ah oo ay ku wareegaan cirifka koonfureed ee Afrika, taasoo ku kordhisay ganacsiga caalamka waqti iyo kharash.
Muhiimadda istiraatiijiyadeed ee Badda Cas ayaa sii korortay iyadoo isu socodka badda uu wajahayo carqalado goboleed oo ballaaran, oo ay ku jiraan xiisadaha ka taagan Marinka Hormuz, oo isna ah marin cidhiidhi ah oo aad muhiim ugu ah maraakiibta caalamka.
Weerarkii ugu dambeeyay ee Xuutiyiinta ayaa dib u soo nooleeyay cabsi ku saabsan amniga Bab al-Mandab, marinka loo adeegsado in lagu daabulo qayb weyn oo ganacsiga caalamka ah.
Dagaalka Yemen wuxuu billowday markii Xuutiyiintu qabsadeen caasimadda Sanaa sannadkii 2014, taasoo fallaagada ka hor keentay ciidamada dowladda ee ay taageerto isbahaysi uu Sacuudigu hoggaaminayo.
Xabbad-joojin lagu heshiiyay 2022 ayaa si weyn u yaraysay dagaalladii waaweynaa, balse dhinacyada ku loollamaya dalka weli ma gaarin heshiis siyaasadeed oo dhammaystiran.
Xuutiyiintu weli waxay maamulaan dhul ballaaran oo ku yaalla waqooyiga iyo galbeedka Yemen, halka ciidamada dowladda iyo kooxaha xulafada la ah ay meelo kale gacanta ku hayaan.
Dagaallada sii socda ee xeebta Badda Cas waxay halis u yihiin inay sii qoto dheereeyaan xasillooni darrada Yemen, waxayna keeni karaan cawaaqib ka baxsan xuduudaha dalka haddii Xuutiyiintu ballaariyaan joogitaankooda militari ee ku xeeran Bab al-Mandab.
Marinkan waxaa loo arkaa mid lama huraan u ah ganacsiga badda ee caalamka, taasoo ka dhigan in carqalad muddo dheer socota ay khatar gelin karto maraakiibta, sahayda tamarta iyo amniga gobolka.
AXADLETM
