Muqdisho (AX) — Khilaaf siyaasadeed iyo amni ayaa ka sii xoogaystay Muqdisho kadib markii Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed uu dowladda federaalka ku eedeeyay inay beegsanayso shaqaalihiisa isla markaana xaddidayso gelitaanka hoygiisa.
Bayaan uu soo saaray Axaddii, Shariif wuxuu ku gacan seyray eedeymaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-sugidda Qaranka (NISA) ee sheegaya in xubno ka tirsan kooxdiisa amniga ay weerareen shaqaalaha NISA ee degmada Wadajir.
- Advertisement -
“Hay’adaha amniga qaranku waa inay ka madax-bannaanaadaan loollanka siyaasadeed, ku shaqeeyaan sharciga, isla markaana si siman u ilaaliyaan dhammaan muwaadiniinta. Waxaan ugu baaqaynaa hoggaanka NISA inay joojiyaan marin-habaabinta shacabka Soomaaliyeed,” ayuu bayaanku yiri.
Xafiiska Shariif ayaa sheegay in ciidamada dowladda ay maalmihii u dambeeyay fariisimo ka sameysteen agagaarka gurigiisa, isagoo ku eedeeyay in dhowr xubnood oo shaqaalihiisa ah la afduubtay.
Waxa kale oo uu sheegay in isbaarooyinka iyo xayiraadaha dhaqdhaqaaqa ay yareeyeen gelitaanka hoyga, isla markaana ay carqaladeeyeen gaarsiinta waxyaabaha daruuriga ah, oo ay ku jiraan cunto iyo biyo.
Sida lagu sheegay bayaanka, ciidamada ammaanka Shariif waxay muujiyeen is-xakameyn si looga hortago isku dhac hubeysan.
“Waxaan si cad u sheegaynaa in sheegashooyinkan aysan ka tarjumayn xaqiiqada dhacdooyinka isdaba jooga ah ee lagu doonayo in lagu xasillooni darreeyo deegaanka Madaxweyne Shariif Sheekh Axmed,” ayuu bayaanku yiri, isagoo ka digay isku-dayo lagu marin-habaabiyo shacabka ama lagu wiiqo siyaasiyiinta mucaaradka.
Xafiiska madaxweynihii hore ayaa sheegay in Shariif uu aqoonsan yahay muhiimadda amniga qaranka, hay’adaha amniga ee madaxa-bannaan iyo ku dhaqanka sharciga. Hase yeeshee, wuxuu adkeeyay in mabaadi’daas si siman loogu dabaqo muwaadiniinta iyo siyaasiyiinta, iyadoon loo eegin aragtidooda siyaasadeed ama xilka ay hayaan.
“Dhammaan dhacdooyinkan waa in si buuxda loo diiwaangeliyo loona xaqiijiyo, qof kasta oo gef sameeyay isagoo ku shaqeynaya magaca dowladda ayaana lala xisaabtami doonaa,” ayuu bayaanku yiri.
Xafiiska Shariif ayaa sidoo kale ka digay in sheegashooyinka amni ee aan la xaqiijin loo adeegsado cadaadis siyaasadeed, cabsi gelinta mucaaradka ama aamusinta siyaasiyiinta u ololeeya doorasho ku saleysan is-afgarad.
Waxay sheegtay in jawiga siyaasadeed ee hadda ka jira Soomaaliya uu u baahan yahay is-xakameyn iyo hoggaan masuul ah si looga hortago in khilaafaadku isu beddelaan colaad hubeysan.
“Soomaaliya uma baahna qalalaase amni oo cusub, sidoo kalena waa inaan loo oggolaan khilaafaadka siyaasadeed inay isu beddelaan colaad halis gelisa nolosha muwaadiniinta iyo xasilloonida qaranka,” ayuu bayaanku yiri.
Shariif wuxuu ku celiyay inuusan doonayn inuu abuuro amni darro, kiciyo rabshad ama sababo dhiig daato. Wuxuu sheegay in khilaafaadka siyaasadeed ee dalka lagu xallin karo wada-hadal, kalsooni wadaag iyo hannaan doorasho oo lagu heshiiyay.
Bayaanku wuxuu ugu baaqay dowladda, hay’adaha amniga, hoggaamiyeyaasha siyaasadda iyo saaxiibada caalamiga ah inay dhiirrigeliyaan hufnaan, isla-xisaabtan iyo xal nabadeed oo loo helo khilaafaadka doorashooyinka iyo siyaasadda Soomaaliya.
Shariif ayaa bayaankiisa soo saaray saacado kadib markii NISA ay cambaareysay waxa ay ku tilmaantay weerarro hubeysan iyo falal gardarro ah oo lagu qaaday ciidamadeeda ilaalinta shacabka ee waaxda Jeneraal Da’uud ee degmada Wadajir.
Bayaan gaar ah, NISA waxay ku eedeysay rag hubeysan oo ku shaqeynayay amarka Shariif inay isku dayeen inay ciidamada ammaanka ku kiciyaan iska horimaad hubeysan.
Hay’addu waxay sheegtay in shaqaalaheedu ay uga jawaabeen is-xakameyn iyo xirfad si looga hortago xiisad dheeraad ah loona ilaaliyo rayidka.
NISA waxay sheegtay in xog sirdoon ay tilmaamayso in ciidamada ammaanka Shariif, oo ku hubeysnaa qoryaha AK-47, qoryaha darandoorriga u dhaca ee BKM iyo baasuukayaal, ay xoog ku galeen guryo ku yaalla xaafadda Tiintiinley ee degmada Wadajir.
Hay’addu waxay sheegtay in kooxdaasi ay sidoo kale weerartay ciidamada NISA 24-kii Juun 2026, isla markaana ay afduubteen askari gudanayay waajibaad rasmi ah. Waxay intaas ku dartay in hawlgallada amniga ee waaxda Jeneraal Da’uud mar kale la hor istaagay 27-kii Juun.
“NISA ma oggolaan doonto in shaqaalaheeda lagu dhex jiido khilaafaadka siyaasadeed, mana ka leexan doonto mas’uuliyaddeeda ah ilaalinta amniga qaranka iyo badbaadinta shacabka Soomaaliyeed,” ayay hay’addu tiri.
“Hay’addu waxay weli ka go’an tahay ilaalinta nabadda iyo xasilloonida caasimadda, iyo ka hortagga falalka khatarta ku ah badqabka iyo amniga guud,” ayay ku dartay.
Eedeymaha labada dhinac midna si madax-bannaan looma xaqiijin.
